Analyse

Gamewereld is seksuele intimidatie op de werkvloer zat: ‘We moeten kappen met geschokt te zijn’

Het is hommeles in de game-industrie. Vorige week demonstreerden honderden werknemers voor het hoofdkantoor van hun werkgever Activision Blizzard, vlak bij Los Angeles. De maker van kaskrakers zoals Call of Duty is aangeklaagd wegens discriminatie en seksuele intimidatie. Werknemers en gamers laten het er niet bij zitten eisen dat de top ingrijpt.

Werknemers van het Amerikaanse gamebedrijf Activision Blizzard protesteren voor het hoofdkantoor tegen discriminatie en seksuele intimidatie op de werkvloer.  Beeld AFP
Werknemers van het Amerikaanse gamebedrijf Activision Blizzard protesteren voor het hoofdkantoor tegen discriminatie en seksuele intimidatie op de werkvloer.Beeld AFP

In de bomen naast de toegangsweg naar het kantoor van Activision Blizzard hangen hartjes in de kleur van de spellenmaker. De stakende werknemers houden van hun bedrijf, maken ze duidelijk, maar zijn de seksistische praktijken zat. ‘Vecht tegen bad guys in games én in het echte leven’, staat er op een spandoek. ‘Staken voor een betere Blizzard’, op een ander. Ook gamers sluiten zich woensdag bij het protest aan, met de hashtag #ActiBlizzWalkout.

Directe aanleiding voor het protest is de reactie van de directie van Blizzard op een vernietigend onderzoek van een Californische overheidsdienst. Grensoverschrijdend gedrag is bij de producent van grote spellen als Call of Duty en World of Warcraft aan de orde van de dag. Mannen die – grappend over verkrachting – openlijk brak op kantoor komen, achter hun console kruipen om een potje te gamen en de verantwoordelijkheid voor hun werk op vrouwelijke collega’s afschuiven. Naast dat vrouwen minder betaald krijgen en minder snel promotie maken zou er zelfs een vrouwelijke werknemer zelfmoord hebben gepleegd omdat er naaktfoto’s van haar werden verspreid.

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie.

Werknemers van personeelszaken, vaak bevriend met de collega’s over wie geklaagd wordt, nemen de klachten niet serieus. Daar komt bij dat ze verklaringen doorspelen aan de partij waarover geklaagd wordt, waardoor vrouwen te maken krijgen met vergeldingsacties. Ook de top van Activision Blizzard ontkende de beschuldigingen eerder stellig, wat resulteerde in de demonstratie van vorige week woensdag.

De reacties zijn woedend. Van de 9.500 werknemers ondertekenden er 2.600 een brief waarin ze de reactie van de top van het bedrijf ‘afschrikwekkend en beledigend’ noemen. Bobby Kotick, de topman van Activision Blizzard, maakte vervolgens op persoonlijke titel alsnog excuses voor de ‘gevoelloze’ reactie. Hij beloofde een advocatenkantoor per direct onderzoek te laten doen naar de bedrijfscultuur en leidinggevenden die grensoverschrijdend gedrag hebben vertoond, te ontslaan.

Breder probleem

De beschuldigingen van grof seksisme en wangedrag door mannelijke werknemers bij de gamemaker staan voor een breder probleem in de gamewereld, maar tot een staking van dit formaat hebben eerdere klachten niet eerder geleid. Waar kritiek op het seksisme in de game-industrie in 2014 leidde tot ‘Gamergate’ – een jarenlange massale campagne van bedreigingen en haat jegens de vrouwen die hun mond opentrokken – scharen steeds meer gamers zich achter vrouwen die zich uitspreken.

De vraag is of de protesten van werknemers en gamers een gamechanger zullen zijn. Bij het Franse Ubisoft, onder meer bekend van de populaire reeks Assassins Creed, kwamen vorige zomer klachten van discriminatie en seksuele intimidatie aan het licht. De ophef noopte topman Yves Guillemot aanvankelijk tot serieuze stappen. Zo ontsloeg hij zijn goede vriend Serge Hascoët. Verscheidene studiohoofden, creatief directeuren en andere hooggeplaatste leidinggevenden kregen de bons of stapten zelf op.

Toch zijn de medewerkers van Ubisoft niet tevreden. Ze scharen zich in een protestbrief achter de stakers van Activision Blizzard. De brief werd door vijfhonderd (ex-)medewerkers ondertekend. Ze onderstrepen dat er inmiddels een jaar is verstreken sinds de aanklachten, maar dat er ondanks de grote schoonmaak in de top niet genoeg is gedaan om het probleem bij de wortels te bestrijden.

Het schuurt dat de top van de gamebedrijven die onder vuur liggen zich niet herkent in klachten of ‘schrikt’ van wangedrag. En dat terwijl de klachten zich al jaren opstapelen, schrijven de werknemers. ‘We moeten kappen met geschokt zijn. Deze vicieuze cirkel van gebrek aan ingrijpen en daders een tweede kans geven moet stoppen.’

Representatie van vrouwen

Ondanks de hardnekkige problemen binnen de bedrijven zelf wordt er in de spellen die door de gamestudio’s worden gemaakt steeds nadrukkelijker aandacht besteed aan emancipatie en diversiteit . Techplatform Wired beschrijft hoe bij de gamesbeurs E3, waarin nieuwe spellen worden gepresenteerd, in 2015 een keerpunt gevoeld werd.

Vrouwen hebben een steeds groter aandeel in de gamerpopulatie gekregen – inmiddels is de helft van de gamers vrouw – maar zagen zichzelf nauwelijks op een geloofwaardige manier gerepresenteerd. Na klachten over het gebrek aan (speelbare) vrouwelijke personages, zetten grote gamestudio’s steeds vaker vrouwen op de voorgrond. Maar het aandeel vrouwelijke werknemers bij de in opspraak geraakte gamebedrijven bedraagt nog geen 22 procent.

EA Games voegde in 2015 voor het eerst vrouwelijke teams toe in het populaire voetbalspel FIFA. Een paar jaar later kwam de Nederlandse gamestudio Guerrilla Games, eigendom van Sony, in Horizon Zero Dawn met een vrouwelijke hoofdpersoon die een karakterontwikkeling doormaakt. Ze kan ook zonder nadrukkelijk aanwezige rondingen uitstekend jagen, vechten en klimmen. Gamestudio Naughty Dog maakte vorig jaar met The Last of Us II een spel waarin twee lesbische vrouwen de hoofdrol hebben. Het sleepte daarmee een recordaantal prijzen in de wacht.

Wie zelf een avatar maakt, hoeft doorgaans niet meer te kiezen tussen een man of een vrouw, met bijbehorende kapsels, lichaamsdelen en stemgeluid. Je kunt nu een compleet eigen samenstelling maken. Spelers kunnen in games zoals Assassin’s Creed ook homoseksuele relaties aangaan.

Toch is de industrie er nog lang niet, concludeert Wired. Het platform analyseerde de representatie van vrouwen in de hoofdrollen van games die sinds 2015 zijn gelanceerd. In minder dan 10 procent van de gevallen stond een vrouwelijke held centraal, in 2019 zakte dat aandeel met slechts 5 procent nog ónder het niveau van 2015.

Meer over