ColumnPeter de Waard

Gaat er nu wel een belletje rinkelen als de AEX het hoogste punt bereikt?

null Beeld

Op het hoogste punt gaat er geen belletje rinkelen, zo is een stelregel op de beurs. Toen op 4 september 2000 de AEX-index op 701,56 punten sloot, zeiden de handelaren in de kranten dat ‘het een goed moment was om aandelen te kopen’. ‘Het record van de belangrijkste graadmeter is een aardige opsteker voor het Damrak, waar handelaren de 700 punten als een psychologische grens ervaren. ‘Dit draagt zeker bij aan een positief klimaat in de naaste toekomst’, verwoordde een handelaar zijn blijdschap’, zo stond de volgende dag in zowel de sikkeneurige Volkskrant als de ingetogen Trouw.

Het bleek achteraf een omslagpunt te zijn. Het was het perfecte moment om te verkopen. Met horten en stoten volgde een langdurige daling naar iets onder de 195 punten op 9 maart 2009. En ook toen rinkelde evenmin een belletje dat het koopmoment was gekomen. Sindsdien is sprake van een lange rally tot bijna 700 punten. Net zoals in de sport hebben records geen eeuwigheidswaarde en lijkt na bijna 21 jaar de AEX boven de stand van 4 september 2000 uit te komen. Een koersstijging van 2 procent is voldoende om het record uit de boeken te krijgen.

De wereld van dit record zag er anders uit. Het waren de hoogtijdagen van wat in Nederland Paars heette, in de VS de Derde Weg, in Groot-Brittannië New Labour en in Duitsland Neue Mitte. Zelfs de sociaal-democraten en progressief-liberalen geloofden dat ongebreideld kapitalisme vanzelf zou leiden tot sociale rechtvaardigheid. Populisme bestond nog niet. Politici hadden alleen oog voor de bovenlaag en middengroepen en zagen niet de onvrede in de grauwe arbeiderswijken en achterbuurten waar de mensen woonden die de boot misten.

Gouden bergen lagen in het verschiet. De gevreesde millenniumbug was uitgebleven. Internet stond in de kinderschoenen, net als mobiele communicatie. The sky was the limit. De veilingen van UMTS-frequenties voor data-communicatie brachten miljarden op.

Zeepbellen als World Online kregen een spectaculair onthaal op de beurs. Slimbo’s begonnen massaal een eigen start-up. En de euro werd omhelsd. De oude economie met zijn conjunctuurcycli zou plaatsmaken voor de nieuwe van Goudlokje met eeuwigdurende groei en lage inflatie. Wie zelf geen aandelen of opties had, kocht wel een beleggingshypotheek, -verzekering of aandelenleaseconstructie die later woekerpolissen bleken te zijn.

Op die 4 september was kabelaar UPC de grootste stijger op de beurs met een winst van 8,6 procent. In de AEX zaten ook fondsen als Versatel en KPN Qwest, bedrijven waarvan de koersen samen met die van ict- en mediabedrijven met donderend geraas zouden instorten. Dat zal nu weer kunnen. Nu is er een soortgelijke hype rond platform- en duurzaamheidsbedrijven (Amazon, Tesla, Netflix) en vinden zelfs lege hulzen met zakken geld hun weg naar de beurs.

Ook nu rinkelt geen belletje als het tij keert.

Meer over