columnpeter de waard

Gaan alle baten van de herstelplannen uiteindelijk toch naar de miljonairs?

Peter de Waard columnist artikel Beeld -
Peter de Waard columnist artikelBeeld -

Nooit werden in een jaar zoveel miljonairs gecreëerd als in 2020, het jaar van de grote pandemie. Liefst 5,2 miljoen miljonairs kwamen er wereldwijd bij, waardoor het aantal nu is gestegen tot 56,1 miljoen, voor het eerst ruim 1 procent van de volwassen wereldbevolking. In Nederland kwamen er liefst 200 duizend bij, waardoor het land nu meer dan 1 miljoen miljonairs heeft, 7,7 procent van de bevolking.

Credit Suisse, een van ’s werelds grootste vermogensbeheerder, heeft dit berekend in zijn jaarlijkse Global Wealth Report. Nu is het miljonairschap niet meer wat het ooit was, maar het wijst er wel op dat het vele geld dat overheden en centrale banken in de economie steken vooral eindigt in de handen van de bovenlaag. Credit Suisse wijst er zelf op dat de coronacrisis de ongelijkheid verder heeft vergroot. De nieuwe miljonairs danken die status vooral aan de enorme stijging van de waarde van het vastgoed en de koers van de aandelen. Gezien de huidige huizenprijsstijging en recordregen op de beurzen zet dat in 2021 door. In 2025 zijn er al 85 miljoen miljonairs, zo schat Credit Suisse.

Het is een gevolg van het beleid van de overheden van de centrale banken die in hun ijver een crisis te voorkomen een gelddouche hebben aangezet. En de druppels waaien vooral naar de villawijken. De achterstandsbuurten staan droog. Huurders en spaarders profiteren niet mee. Wie niet de mogelijkheid heeft een huis te kopen of zijn geld in aandelen te steken raakt verder achterop.

Niettemin gaan de centrale banken gewoon door met het opkopen van obligaties en het laag houden van de rente waarmee huizenbezitters worden bevoordeeld. En de overheden blijven hun tekorten opvoeren. Sleepy Joe, zoals Donald Trump hem als een enigszins suffe politicus wilde afserveren, heet nu Moneybagg Joe. Hij klopt zich op de borst met een een herstelplan van 1,9 biljoen dollar (1.600 miljard euro), waarmee hij van de New Deal van Franklin Roosevelt in de jaren dertig een lachertje maakt. De EU heeft 800 miljard euro uitgetrokken waarmee Italië als eerste mooie sier maakt. En Marriëtte Hamer heeft al een concept-herstelplan klaarliggen voor Rutte en Kaag. Natuurlijk is niet het doel dat het geld exclusief naar de rijken gaat. Het is bestemd voor investeringen in de infrastructuur, beter onderwijs, verduurzaming en technologische innovaties die moeten voorkomen dat het Westen wordt overvleugeld door China.

Maar hogere inkomens profiteren in bijna alle gevallen het meest van die stimuleringsmaatregelen. Zij gebruiken vaker die infrastructuur, genieten het betere onderwijs en vinden banen bij duurzame en ict-bedrijven. Elk herstelplan vertaalt zich in de praktijk in stijgende huizenprijzen en koersstijgingen. In plaats van herstelplannen zouden herverdelingsplannen moeten worden gemaakt: hogere uitkeringen en lonen voor de kansarmen en hogere lasten voor de bezittende klasse.

Het dichten van de kloof heeft een gerichte douchekop nodig in plaats van een brede.

Meer over