FNV-leden kiezen voor het minst slechte AOW-plan

De AOW- en pensioenleeftijd gaat naar 66 jaar in 2020, en in 2025 waarschijnlijk naar 67. Aan deze plannen hebben de FNV-leden donderdag massaal hun zegen gegeven. Had je deze uitkomst vorig jaar voorspeld, dan had voorvrouw Agnes Jongerius je waarschijnlijk voor gek verklaard. Destijds verspreidde de bond nog zelfverzekerd foldertjes om hun ‘houd de AOW op 65’-betoog kracht bij te zetten en rekende ze op massabetogingen als politici hun zin zouden doordrijven. Hoe is deze draai te verklaren?

Door Elsbeth Stoker

Vorig voorjaar bezwoer FNV-voorzitter Jongerius nog dat de verhoging van de AOW-leeftijd echt van tafel was. Maar het liep anders. Aanvankelijk dacht de FNV te kunnen leunen op steun in Den Haag. Maar naarmate de economische crisis steeds grotere gaten sloeg veroorzaakte in de rijksbegroting, kwam de FNV samen met de PVV en de SP geïsoleerd te staan.

En ook bij de werkgevers kreeg de vakcentrale in september 2009 nul op rekest. Het idee om samen met een alternatief crisisplan te komen om de gewenste besparing van 4 miljard euro op een andere manier bij elkaar te sprokkelen, strandde op het laatste moment in geruzie. De werkgevers vonden dat de FNV te weinig water bij de wijn deed. Bovendien waren ze er inmiddels van overtuigd geraakt dat de plannen van het kabinet-Balkenende voor hen toch niet zo slecht uitpakten.

Laatste hoop?

De laatste hoop van de FNV? Massale protestacties in november. Onder het motto ‘Waarom moeten wij de crisis betalen? Wij hebben de crisis niet veroorzaakt’ hoopte de FNV-top op tienduizenden demonstranten. Op de hoofdlocatie, de Rotterdamse Coolsingel, kwamen echter niet meer dan vijfduizend boze FNV’ers samen – en dat terwijl het prachtig actieweer was. Ofwel een fractie van de ruim tweehonderdduizend die de bonden in 2004 op de been wisten te brengen op het Museumplein om te demonstreren tegen de afschaffing van het prepensioen.

Al deze tegenslagen brachten de grootste vakcentrale van het land in een lastig pakket. Het radicale deel van de achterban eiste nóg hardere acties en begon de daadkracht van voorvrouw Jongerius in twijfel te trekken. Maar de val van het kabinet-Balkenende gaf de FNV ook ‘reservetijd’ om alsnog met de werkgevers om tafel te gaan zitten. Op deze manier konden de sociale partners Den Haag de wind uit de zeilen nemen en zelf met een ‘minder slecht pensioenplan’ komen. De FNV-top koos uiteindelijk voor de vertrouwde, maar ook intern bekritiseerde, polderlobby.

Begin juni resulteerde dit in een onderhandelaarsakkoord. Belangrijkste winstpunt voor de FNV is dat de AOW-uitkering welvaartsvast wordt, zodat het ‘voor iedereen financieel mogelijk blijft om te stoppen op zijn 65ste’.

Gemor

Meteen na de presentatie van het principeakkoord begon echter het gemor al. De ‘radicale’ FNV-leden uit de haven vonden het maar niks. En ook de FNV’ers bij Shell, DSM en Unilever adviseerde om tegen ‘dit poldergedrocht’ te stemmen. Op fora werd FNV Bondgenoten-voorzitter Henk van der Kolk uitgemaakt voor Hendrik Draaikolk.

Vol spanning werd de uitslag afgewacht. ‘Misschien dat 60 à 65 procent van de leden instemt’, schatte een van de FNV-voorzitters voorzichtig. Uiteindelijk werd dit een veel hoger percentage: 80 procent zei ‘ja’. Hoe dat kan? FNV heeft nog geen eenduidige verklaring. Misschien dat het ligt aan de manier waarop we de mening gepeild hebben, oppert de een. Op vakbondsbijeenkomsten komen tegenstanders eerder af dan voorstanders. ‘Blijkbaar zijn zij toch niet representatief en komt er uit een referendum via internet een heel ander beeld.’ Een ander, die kritisch is over het akkoord, vreest dat de internetstemmers zich onvoldoende hebben verdiept in de kwestie. Een derde denkt dat na een jaar lang discussie over de bezuinigingen, de vergrijzing en andere economische ellende zelfs bij FNV’ers het besef is ontstaan dat er tóch iets moet gebeuren. Wat de FNV-woordvoerder betreft zouden de FNV’ers zich met een tegenstem alleen maar zelf in de vingers snijden. ‘Dan zou de politiek met een nog slechter AOW-plan komen.’

(Colourbox) Beeld
(Colourbox)
FNV Voorzitter Agnes Jongerius en demissionair minister Donner arriveren vrijdag bij het gebouw van de Sociaal-Economische Raad (SER) in Den Haag voor overleg over het nieuwe AOW-akkoord (ANP) Beeld ANP
FNV Voorzitter Agnes Jongerius en demissionair minister Donner arriveren vrijdag bij het gebouw van de Sociaal-Economische Raad (SER) in Den Haag voor overleg over het nieuwe AOW-akkoord (ANP)Beeld ANP
Meer over