nieuws

Financiële waakhond pleit voor registratie studieschuld, ‘gaan we niet doen’ belooft minister

Als het aan de Autoriteit Financiële Markten (AFM) ligt, worden studieschulden geregistreerd bij het Bureau Krediet Registratie (BKR). Zo kan volgens de autoriteit worden voorkomen dat consumenten een te hoge hypotheek krijgen. Het ministerie van Onderwijs ziet niks in de plannen. ‘Lenen moet voor elke student toegankelijk blijven.’

Protest tegen het studieleenstelsel in maart, Amsterdam. Beeld ANP
Protest tegen het studieleenstelsel in maart, Amsterdam.Beeld ANP

AFM doet de oproep in de jaarlijkse wetgevingsbrief waarin aangegeven wordt welke thema’s de financiële waakhond het liefst wettelijk vastgelegd ziet worden. Voor hypotheekverstrekkers is het nu moeilijk om inzicht te krijgen in de studieschuld van mensen die een huis willen kopen.

Vorig jaar bleek uit onderzoek van Ipsos, in opdracht van AFM, dat de helft van de hypotheeksluiters onder de 34 geen vraag van de adviseur krijgt over een studieschuld. Ook zou volgens AFM zo’n 15 procent van de mensen de studieschuld niet opgeven bij een hypotheekaanvraag.

Starters hebben het al moeilijk op de huizenmarkt door de snel stijgende prijzen en de aangescherpte regels voor het verkrijgen van een hypotheek. Dit advies van AFM zou een extra drempel kunnen vormen om een woning te kopen. Bovendien beloofde het ministerie van Onderwijs bij het invoeren van het leenstelsel in 2015-’16 dat een studieschuld buiten het register zou blijven, zodat die niet in de weg staat bij het verkrijgen van bijvoorbeeld een hypotheek.

Het ministerie houdt ook na het AFM advies vast aan die belofte. Op Twitter laat minister Van Engelshoven (Onderwijs, D66) weten dat het lenen voor elke student toegankelijk moet blijven: ‘Een BKR-registratie van de studieschuld kan een afschrikkende werking hebben, gaan we dus niet doen.’

Eerder geprobeerd

Het AFM wijst in de wetgevingsbrief de regering op het toenemende aantal personen met een studieschuld. Sinds begin 2015 steeg dat aantal van 388 duizend, naar 1,4 miljoen in 2019. De gemiddelde studieschuld is ook opgelopen, van 12.400 euro in 2015 naar 13.700 euro in 2019. Dat is overigens een stuk minder dan de 21 duizend euro die het Sociaal en Cultureel Planbureau in 2014 voorspelde.

Al die schulden zijn niet geregistreerd bij BKR, een hypotheekadviseur moet daar expliciet naar vragen. ‘Een studielening wordt vaak gezien als een ‘gratis’ lening, zeker met de huidige rente’, schrijft stichting BKR op de website. ‘Aflossing heeft bovendien een redelijke mate van flexibiliteit.’

BKR ondersteunt het plan van AFM dan ook. ‘We zien dat betalingsproblemen overal afnemen, behalve bij jongeren onder de 25 jaar’, zegt de woordvoerder. ‘Juist daarom is het belangrijk om de studieschulden te registreren.’ BKR wil voorkomen dat de jonge starters te hoge lasten dragen, omdat hun werkelijke schulden niet geregistreerd zijn. ‘Zelfs als er al betalingsachterstanden zijn bij DUO kunnen hypotheekverstrekkers dat niet inzien.’

In 2018 probeerde BKR zelf al de studieschuld te registreren. Daarvoor werd zelfs lobbykantoor Hill+Knowlton Strategies ingeschakeld. Het mocht niet baten, BKR kreeg geen steun van het ministerie van Onderwijs en DUO.

Ook nu hoeven studenten zich dus geen zorgen te maken volgens het ministerie van Onderwijs. ‘Het is goed om een studieschuld te melden bij de hypotheekaanvraag om onrealistische maandlasten te voorkomen’, zegt een woordvoerder. ‘Maar er komt geen verplichte registratie.’

Meer over