Nieuws

Farmaceut Moderna brengt miljardenwinst en patenten onder in belastingparadijzen

De Amerikaanse farmaceut Moderna heeft een fiscale structuur opgezet om de miljarden die het ontvangt voor zijn coronavaccin onder te brengen in belastingparadijs Zwitserland. De patenten op het vaccin, dat met hulp van universiteiten en overheidssubsidie is ontwikkeld, zijn ondergebracht in een ander belastingparadijs: de Amerikaanse staat Delaware.

Sinds december 2018 heeft farmaceut Moderna een notering op de Amerikaanse Nasdaq. Het bedrijf verwacht over 2021 een recordomzet te zullen draaien, waarbij de winst wordt ondergebracht in belastingparadijzen.  Beeld Facebook Moderna
Sinds december 2018 heeft farmaceut Moderna een notering op de Amerikaanse Nasdaq. Het bedrijf verwacht over 2021 een recordomzet te zullen draaien, waarbij de winst wordt ondergebracht in belastingparadijzen.Beeld Facebook Moderna

Op deze manier betaalt het bedrijf een heel laag tarief aan vennootschapsbelasting en zijn de bedragen die Moderna in Amerika aan royalty's ontvangt van dochterbedrijven onbelast. Dat blijkt uit onderzoek van Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (SOMO).

De Europese Unie bestelde tot nu toe ruim 460 miljoen vaccins bij Moderna en is daarmee, na de Verenigde Staten, de grootste afnemer. Per dosis betaalt de EU 22,50 dollar (19 euro), wat neerkomt op een totaalbedrag van 10,35 miljard dollar (8,75 miljard euro). Al eerder bleek dat het vaccin van Moderna de duurste is van de goedgekeurde coronavaccins. Dat werd duidelijk toen de Belgische staatssecretaris voor Begroting en Consumentenbescherming de inkoopprijzen van de verschillende vaccins per ongeluk op Twitter zette.

Recordomzet

Moderna liet zelf onlangs weten dat het over 2021 een recordomzet verwacht te behalen van 18,4 miljard dollar, waarmee het bedrijf voor het eerst winstgevend is. SOMO schat aan de hand van analyses van analisten dat de winstmarge van Moderna rond de 44 procent is. Dat betekent dat Moderna aan de Europese order van 10 miljard euro een winst van 4,4 miljard euro overhoudt. Onlangs besloot de EU om gebruik te maken van een optie voor de levering van nog eens 150 miljoen doses van het Moderna-vaccin voor volgend jaar.

Uit een eerder uitgelekt contract blijkt dat de EU zaken doet met Moderna Switzerland GMBH, een dochterbedrijf dat in juni vorig jaar werd opgezet en verder geen economische activiteit heeft. Volgens SOMO gaat het hier om een klassieke brievenbusfirma, die op geen enkele wijze betrokken is bij de ontwikkeling of de productie van het coronavaccin van Moderna. ‘Een economische basis voor de structuur lijkt te ontbreken’, aldus SOMO. In het deel van Zwitserland waar dit bedrijfje gevestigd is, geldt een vennootschapsbelasting van 13 procent. Ook hoeft deze Zwitserse dochtervennootschap van Moderna volgens de lokale regels geen jaarverslag te publiceren.

Het succesvolle vaccin van Moderna, een bedrijf dat in 2010 werd opgericht, werd deels ontwikkeld in samenwerking met de Amerikaanse overheid. Zo is een onderdeel van het vaccin bedacht door wetenschappers van het US National Institutes of Health. Toen het coronavaccin van Moderna veelbelovend bleek, stak de Amerikaanse overheid ook forse bedragen in het onderzoek, de ontwikkeling en productie. In totaal ontving Moderna tot vorig jaar december 4,1 miljard dollar aan steun van de Amerikaanse overheid.

Lage belastingdruk

Tegelijkertijd maakt het bedrijf gebruik van de fiscale mogelijkheden die overheden bieden om de belastingdruk zo laag en de winst zo hoog mogelijk te houden. Naast de Zwitserse structuur zijn de patenten van het coronavaccin ondergebracht in de Amerikaanse staat Delaware, terwijl het hoofdkantoor officieel in de staat Massachusetts is gevestigd. Delaware heeft een buitengewoon aantrekkelijk fiscaal beleid voor ondernemingen. Zo hoeven bedrijven, waaronder Moderna, geen belasting te betalen over de royalty-inkomsten voor het gebruik van patenten.

Moderna is niet de enige farmaceut die met behulp van fiscale structuren zo min mogelijk belasting probeert te betalen. Eerder bleek ook dat Pfizer, de andere leverancier van een succesvol coronavaccin, doet aan zogeheten agressieve belastingplanning. Dit bedrijf heeft een vrij ingewikkelde fiscale structuur opgetuigd, waarbij Nederland een centrale rol speelt. Vorig jaar bleek uit eerder onderzoek van SOMO dat ook het Nederlandse biotechnologiebedrijf Qiagen – dat apparatuur voor coronatesten maakt en bezig is met het ontwikkelen van een sneltest – op grote schaal belastingen ontwijkt.

Meer over