Europese Unie verdeeld over handhaving van melkquota

Uitgerekend in akkerbouwprovincie Zeeland praten de Europese ministers van Landbouw over de toekomst van het zuivelbeleid. Want de melkprijzen staan onder druk en de EU verliest steeds meer aandeel op de wereldmarkt....

Van onze correspondent

Peter de Graaf

MIDDELBURG

Een complicerende factor voor het toekomstige zuivelbeleid is de uitbreiding van de EU naar Oost-Europa. Daarnaast komt er een nieuwe ronde van wereldhandelsbesprekingen. De EU zal tijdens de komende WTO-onderhandelingen verder onder druk worden gezet om de grensbescherming en de exportsubsidies verder te verminderen.

Dat betekent vrijwel zeker dat de prijzen in de EU moeten worden aangepast en verlaagd richting wereldmarktniveau. Daarmee verliest de quotering een deel van zijn functie, namelijk het hoog houden van de prijzen. 'Naarmate de grensbescherming verder afneemt, wegen de voordelen van de quotering steeds minder op tegen de nadelen', schrijft minister Van Aartsen in een discussienota aan zijn EU-collega's.

Maar zover is het nog lang niet. Want de Oost-Europese landen moeten nog zeker tot 2005 wachten op het EU-lidmaatschap, zoals bondskanselier Kohl afgelopen vrijdag in Noordwijk liet doorschemeren.

Daarom wil Van Aartsen de zuivelquota voorlopig handhaven. De minister denkt dat pas 'op langere termijn' radicale veranderingen nodig zijn. Maar niet alle collega's zijn het met hem eens. Het Verenigd Koninkrijk, Zweden en Denemarken willen de zuivelmarkt opengooien. De Zuid-Europese landen willen alleen nog maar een quotaregeling als ze zelf een hoger quotum krijgen toebedeeld. Vooral Italië dringt - traditiegetrouw - aan op meer productiemogelijkheden.

De Italiaanse boeren mogen momenteel 9,9 miljard kilo melken. Dat is echter niet genoeg om de eigen consumptie te dekken, waardoor Italië nog steeds zuivel importeert. De Italiaanse regering eist een extra quotum van zeshonderdduizend ton. Maar voor die eis bestaat weinig steun binnen de EU. Bovendien maakt een recent onderzoeksrapport van een Italiaanse parlementscommissie gewag van massaal gesjoemel met de productiecijfers.

Ter vergelijking, het Nederlandse quotum bedraagt elf miljard kilo melk. Bovendien melken de boeren elk jaar nog boven dat niveau. Driekwart van de zuivelproduktie gaat de grens over. Daarmee behoort de zuivel tot de belangrijkste landbouw- en exportsectoren.

Van Aartsen wil vanmorgen in debat gaan met zijn EU-collega's, op het stadhuis van Middelburg. De informele landbouwraad zal echter geen harde besluiten opleveren. Het gaat vooral om een oriënterend debat. Van Aartsen: 'We moeten ons tijdig voorbereiden op het toekomstig zuivelbeleid. Tijdens de Gatt-ronde heeft de EU haar beleid aangepast onder druk van de handelspartners. Dat lijkt mij niet de beste onderhandelingstactiek.'

Gisteren besteedden de ministers hun tijd met name aan toeristische uitstapjes. Met de stoomtrein van Hoedekenskerke naar Oudelande, een tentoonstelling op het landgoed Dierikshoeve, een bezoek aan Neeltje Jans en een lasershow in de haven van Veere.

Dat ongebruikelijk informele karakter staat in schril contrast met normale landbouwraden in Brussel of Luxemburg. Daar zijn de bewindslieden gewoon om drie, vier of vijf dagen en nachten achtereen door te vergaderen, op het scherpst van de snede. Van Aartsen: 'Dit helpt om straks die marathonzittingen weer door te komen.'

Meer over