EU sluit visserijverdrag Mauritanië

Nadat de onderhandelingen met het West-Afrikaanse land vorig jaar waren vastgelopen, verloren Europese vissers hun toegang tot de kustwateren. Voor hen is het nieuwe akkoord een matig succes.

Gerard Reijn
Twee jonge mannen lopen door de haven van de Mauritaanse hoofdstad Nouakchott. In de haven worden regelmatig vissersboten gestolen of verkocht aan migranten die de gevaarlijke overtocht over zee willen wagen naar de Canarische eilanden. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Twee jonge mannen lopen door de haven van de Mauritaanse hoofdstad Nouakchott. In de haven worden regelmatig vissersboten gestolen of verkocht aan migranten die de gevaarlijke overtocht over zee willen wagen naar de Canarische eilanden.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

De Europese vissers kunnen weer terecht in de kustwateren van Mauritanië, hun belangrijkste visgebied buiten de Europese Unie. Europees Commissaris voor (onder meer) de visserij Karmenu Vella tekende een akkoord voor de komende vier jaar met de Mauritaanse regering.

Het nieuwe akkoord geeft de Europese vissers weer een beetje ruimte. Afgelopen jaar mochten ze niet in Mauritanië vissen, omdat Europa geen akkoord wist te sluiten. Het zijn vooral de grote vistrawlers die graag naar het West-Afrikaanse land kwamen om er sardinella en horsmakreel te vangen.

Ook dit voorjaar leken de onderhandelingen lange tijd op niets uit te draaien, maar begin deze maand waren de barrières plotseling verdwenen. Een onderhandelingsronde van slechts enkele dagen volgde in de Mauritaanse hoofdstad Nouakchott, en daar werd de overeenkomst vorige week beklonken.

Er bestaat sinds 2006 wel een visserijverdrag, maar over de invulling ervan moet regelmatig opnieuw worden onderhandeld. Die onderhandelingen mislukten vorig jaar.

Matig succes

Voor de vissers is het nieuwe akkoord een matig succes. Het laatste akkoord, dat gold voor 2013 en 2014, vonden zij een mislukking. De voorwaarden waren zo streng, dat zij nauwelijks gebruikmaakten van de rechten die dat verdrag hen gaf. Een groot deel van het zeegebied werd gesloten; ze moesten flink betalen voor visvergunningen en bovendien een deel van hun vangst gratis afstaan aan Mauritanië; en 60 procent van hun bemanning moest bestaan uit Mauritaniërs.

Onder die voorwaarden mochten ze per jaar 326.500 ton vis ophalen, maar in het eerste jaar kwamen ze niet verder dan 192.483 ton. Van de duur betaalde visrechten bleef dus 40 procent onbenut.

Maandenlang was er helemaal geen Europees schip in de Mauritaanse wateren te bekennen. Pas in de loop van het jaar kwamen de vissers schoorvoetend wat vissen, eerst de Baltische vloot en later ook de West-Europese, waaronder de Nederlandse. Ook in het tweede jaar werd het toegewezen quotum nergens gehaald; er werd slechts 240.498 ton opgevist, een kwart minder dan de toegestane hoeveelheid.

Ook de Nederlandse vissers haalden bij lange na niet op wat ze hadden mogen vissen. In 2014 haalden ze ruim 70 duizend ton op, maar in 2013 niet meer dan 14 duizend ton.

null Beeld
Beeld

Voorsorteren

Dat er überhaupt nog Europese vissers naar Mauritanië kwamen, was volgens vissers niet zozeer een bewijs dat ze er geld konden verdienen. Het was eerder voorsorteren voor een eventueel volgend akkoord. Want in de visserij werkt het zo dat visserijrechten worden toegewezen aan landen (en daarna aan vissers) die in dat gebied daadwerkelijk actief zijn. Dat betekent dat je moet vissen om in aanmerking te komen voor een eventueel nieuw quotum, of je nu geld verdient of niet. Wie niet meer vist, zal er nooit meer vissen.

Het nieuwe akkoord is volgens Gerard van Balsfoort van de PFA, een organisatie van grote visreders, niet veel beter dan het oude. De toegewezen visserijgebieden zijn dezelfde en de prijs die de vissers moeten betalen om een ton vis te mogen ophalen, is onveranderd: 123 euro. 'Alleen de bemanningseisen zijn iets verbeterd. In het oude protocol moesten we 60 procent van de bemanning uit Mauritanië halen. Daardoor was het bijna onmogelijk om nog aan de veiligheidseisen te voldoen.' Omdat er zo veel Mauritaniërs aan boord moesten, was er weinig ruimte om gekwalificeerde mensen in te huren. Nu is dat verplichte percentage Mauritaniërs iets verlaagd.

Vissers legen hun lading gevangen vissen. Beeld afp
Vissers legen hun lading gevangen vissen.Beeld afp
null Beeld afp
Beeld afp

Belangrijke bedrijfstak

Visserij is een belangrijke bedrijfstak voor Mauritanië, met de 36 duizend banen die de sector schept. Maar voor de Mauritaanse staatsfinanciën is het visserij-akkoord met de EU onontbeerlijk. Van alle staatsinkomsten is 20 procent afkomstig uit de visserij, het grootste deel uit het Europese visserijverdrag. Brussel betaalt 60 miljoen euro per jaar voor dit verdrag.

Dat bedrag lijkt niet alleen bedoeld om de visserijrechten te bemachtigen. Het hoofd van de Mauritaanse onderhandelingsdelegatie, Cheikh Ould Baya, stelde bij de ondertekening dat het akkoord 'het leven zal vergemakkelijken in de landen waar veel illegale immigranten in Europa vandaan komen'.

In de Mauritaanse pers werd er al op gehint dat zonder de inkomsten uit het visserijverdrag, de Canarische Eilanden (die tot Spanje behoren) weer een reisbestemming van illegale emigranten zouden kunnen worden, zoals ze dat enkele jaren geleden ook al waren.

Meer over