'Er ligt een forse druk op deze tent'

'HTS WELLICHT cultuurtempel', kopt Dagblad De Limburger op pagina 3. Chef stadsverslaggeving Theo Sniekers van het Limburgs Dagblad bladert de krant van de concurrent glimlachend door....

Oké, misschien doet De Limburger de luxe bijlagen beter. Maar voor het echte nieuws uit Heerlen moet je bij het Limburgs Dagblad (LD) zijn, betoogt Sniekers. Deze maandag doet de Heerlense redactiechef zelf verslag van een nieuw kraakpand met punks in de stad. 'Dat verhaal kreeg ik door via een tip. De Limburger zal er later deze week nog wel achteraan gaan.'

Dat kon wel eens kloppen, reageert zijn tegenspeler Bart Brouwers op het Heerlense bijkantoor van De Limburger, die zijn hoofdvestiging heeft in Maastricht. 'We missen soms de boot doordat we minder vaak getipt worden. Wij moeten het vooral op eigen kracht doen. Daardoor kunnen we ook wat afstandelijker zijn. In het LD krijgt ieder geluidje van een vereniging of club ruim baan. Wij zijn wat selectiever.'

Concurrentie in two paper city Heerlen. Net als in Maastricht, Sittard, Geleen en Roermond proberen De Limburger (oplage: 177 duizend) en het LD (75 duizend) elkaar dagelijks de loef af steken met primeurs of verrassende reportages. Journalistiek zeer stimulerend, zeggen Sniekers en Brouwers. 'Je houdt mekaar voortdurend scherp.'

De vraag is hoe lang de concurrentie in Limburg nog standhoudt. Vorige week dinsdag werd bekend dat uitgeversconcern De Telegraaf Dagblad De Limburger overneemt van Wegener. De Telegraaf, die het LD sinds 1972 in bezit heeft, krijgt daarmee in één klap de Limburgse regionale krantenmarkt in handen. Omdat fusie de trend is en synergie inmiddels tot ieder modern dagbladenbedrijf is doorgedrongen, wordt in Limburg druk gespeculeerd over een eventuele samenvoeging van beide titels.

Op korte termijn lijken de redacties zich geen zorgen te hoeven maken. Vorige week garandeerde het Telegraaf-concern het zelfstandig voortbestaan van beide kranten. 'Maar die toezegging heeft natuurlijk geen eeuwigheidswaarde', zegt adjunct-hoofdredacteur Fons Elbersen van De Limburger. 'Over vijf jaar kan de fusie realiteit zijn. Hoopgevend is wel dat de Telegraaf een echt krantenbedrijf is. Maximale groeistrategie is niet hun huisstijl.'

Maar dat ook de Telegraaf geen liefdadigheidsinstelling is, blijkt wel uit de forse reorganisatie die bij het Limburgs Dagblad wordt doorgevoerd. Tachtig van de 330 banen worden de komende jaren geschrapt, acht journalisten moeten afvloeien. Het ingecalculeerde verlies dit jaar van negen miljoen gulden moet in 2004 zijn omgebogen in winst. Lukt dat niet dan is een fusie onvermijdelijk.

De ogen zullen de komende jaren dan ook op de vorderingen van het LD zijn gericht. Over de reorganisatie zijn ze bij De Limburger niet al te optimistisch. Zeker de vijf oud-LD-journalisten niet die het afgelopen jaar overliepen naar de concurrent in Maastricht. 'Het LD is een sterfhuisconstructie', zegt een van hen. 'Ze houden te weinig mensen over om nog een goede krant te maken.'

Dat de reorganisatie spanningen met zich meebrengt, werd vorige week duidelijk toen Limburger-journalist Guus Eurlings de reacties op de overname wilde peilen bij de vakbroeders van het Limburgs Dagblad. De bedoeling was om op de redactievloer wat te babbelen over een eventuele fusie. De directie weigerde zonder opgaaf van reden toestemming voor de sfeerreportage. 'Heel zielig', vindt Eurlings. 'Ik heb twee uur in de receptiehal staan wachten. Terwijl de LD-collega bij ons met fotograaf in en uit is gelopen. Het is angst, vermoed ik. Angst om als als zwakkere partij straks met ons te moeten samengaan.'

'Er ligt een forse druk op deze tent', erkent hoofdredacteur Hans Goessens. 'Maar door nu de tering naar de nering te zetten, renderen we straks weer als ieder ander regionaal krantebedrijf. Een fusie zou dan niet alleen volstrekt overbodig zijn maar ook erg dom. Van twee titels één titel maken, kost de Telegraaf een enorm marktaandeel. Zeker hier in Limburg. Het is bijna genetisch bepaald welke krant je hier leest. Je wordt genadeloos afgestraft als je daar fundamentele veranderingen in aanbrengt.'

Goessens wijst fijntjes op de recente fusie van De Limburger en het kwakkelende Dagblad voor Noord-Limburg waarmee duizenden abonnees verloren zijn gegaan. Maar zelf zit zijn krant evengoed in de min. Het LD verliest zo'n duizend lezers per jaar. Zet die trend door dan komt Limburgs kleinste dagblad over vijf jaar uit op een oplage van 70 duizend. Dat is vandaag de dag de ondergrens waarmee regionale kranten nog quitte kunnen spelen.

Bepaald geen voordeel is de traditioneel sterke vertegenwoordiging van het LD in het dichtbevolkte oostelijk Zuid-Limburg. Juist in verstedelijkte gebieden lopen regionale kranten het snelst achteruit, zegt Elbersen van De Limburger. 'Dat merken we zelf ook. De oostelijke mijnstreek zit met een overlijdensoverschot en de ontlezing grijpt er razendsnel om zich heen. Ik geef het mijn LD-collega's te doen.'

Niemand in Limburg zit te wachten op een fusie. Het kost banen, klinkt het steevast, het resulteert in een verschraling van het nieuwsaanbod, de lezers hebben geen keuze meer. Maar zou er door een krachtenbundeling niet ook een betere krant kunnen ontstaan? 'Als het betekent dat we de edities kunnen verdubbelen is het mischien een stap vooruit', aldus Brouwers van De Limburger. 'Maar dat gaat wel ten koste van de werkgelegenheid.'

'Ik betwijfel of het kwaliteitswinst oplevert', zegt LD-chef Sniekers. 'Het nieuwsjagen zal minder worden, het verschil van opvatting in de commentaren zal verdwijnen. Dat vind ik principieel al meer dan voldoende om de twee titels te handhaven.'

Meer over