Eerst slopen dan koken

Een pan heeft twee handvatten. Een mens heeft twee handen. Hieruit spreekt een goede samenwerking tussen de pannenfabrikant en de ontwerper van de mens....

Jazeker wel, zijn er moderne keukens met kranen met een lange hendel eraan. Je geeft de hendel een zet met je elleboog, dan stroomt handwarm water uit de kraan. Het is de ziekenhuiskraan, die dokters en zusters met hun elleboog bedienen. Maar echt handig? Neem die pan nog eens en houdt hem onder de ziekenhuisdesignkraan in de particuliere keuken. Nu blijkt dat de ellebogen bij mensen verkeerd om zitten. Als een elleboog de kraan openduwt, houden de handen de pan een eind naast de straal. Slecht ontwerp.

Maar welk ontwerp. De keuken of het menselijk lichaam? De keuken natuurlijk. De bespottelijke droomkeuken waarin je ondanks 40.000 gulden design voor gek staat. Over de keuken als geweldig slimme werkplaats wordt nooit nagedacht. Hoezeer de designers ook het tegendeel liegen in tekenkamer en tijdschrift. De oerdomheid krijgt telkens een ander frontje en een ander glimmend randje. Het aanrecht alleen al. Een werkvlak dacht je? Welnee, daar zijn de gepolijste Italiaanse grafzerk en steensoorten te mooi voor. Aanrechten zijn er om aan de visite te laten zien, niet om een konijn op doormidden te hakken. En in de bladen over wonen en het betere bestaan verwelkomen huishoudjournalisten jaar in jaar uit nieuwe fluitketels met een vogeltje op de tuut gedesigned. Maar over het faliekant verkeerde van de werkplaats gaat het nooit. Zoetetaartjesjournalistiek is het.

Huizen worden ontworpen door mannen. Ook de keukens. Vrouwen brengen een groot deel van hun leven in die keukens door en komen maar bij vlagen, om de 25 jaar ongeveer, een beetje in opstand. Het is een theorie en het is wel eens hardop gezegd door vrouwelijke architecten: keukens moeten door vrouwen ontworpen worden. Erg revolutionair is die gedachte niet. Beter kunnen mannen voortaan koken, dan gaan ze anders piepen en komt het met de keuken als slimme werkplaats ooit wel goed. Dat is ook een theorie. Dat mannen het er niet zo lang bij zouden hebben laten zitten. Als zij altijd voor het avondeten moesten zorgen, zouden de keukens er heel anders uitzien. Of dat waar is, zal binnenkort blijken. Want de omgekeerde wereld is al een paar jaar geleden begonnen. Mannen koken tegenwoordig. Jonge mannen vooral, steeds meer jonge mannen. En steeds minder jonge vrouwen. Het Nipo onderzocht het en doet een voorspelling. Twee jaar geleden vroeg het markt- en opinieonderzoekbureau aan meer dan 700 vrouwen 'Wie kookt in uw huishouden?' In bijna een op de drie huishoudens zou het eten regelmatig door een (of de) man bereid worden. Nog maar twee jaar later, afgelopen zomer, zelfde vraag, zelfde aantal ondervraagden, blijkt het aantal kokende mannen met 10 procent te zijn gegroeid tot 41 procent. Van alle kookmannen kookt 20 procent zelfs altijd, bij hen komt de vrouw de keuken al nooit meer in. En sneller dan gemiddeld vindt de grote omwenteling plaats bij mannen en vrouwen, jonger dan 35 jaar. Zet deze ontwikkeling door, dan zullen volgens het Nipo binnenkort in Nederland meer mannen dan vrouwen voor het eten zorgen in huis. En misschien krijgen we dan eindelijk waterkranen die je opendoet met je knie. Of je piemel. Misschien zullen mannen de keuken beter naar hun hand zetten.

Neem zo'n exemplaar, een man: net 33 geworden, op het punt om met zijn vrouw een nieuw huis te betrekken. We betrappen de man op een eigenwijze redenering die je in de Viva niet zo gauw zult aantreffen. De keuken moet ingericht. Man en vrouw zien veel in een afwasmachine. Maar de man wil er twee. Vrouw schrikt. Is hij nu al gek geworden? Nee, één afwasmachine is gek, redeneert de man. Je doet hem vol met vuile vaat. De machine wast af. Als hij klaar is, kan er geen nieuwe vuile vaat in. Eerst moet je de schone vaat eruit halen. Bukkenbukken. Waar moet je de schone spullen laten? In

de kast. En als je er iets van nodig hebt straks? Dan pak je dat uit de kast. Wat je in de kast zet, moet je er dus ook weer uitpakken. Dat is omslachtig en je moet er ook nog eens een kast voor kopen als

je nieuw een huishouden begint. Wat kost een beetje keukenkast waar je de visite de ogen mee uitsteekt? Net zoveel als een afwasmachine. Dus koop je liever twee afwasmachines. De schone borden en je keukenspullen die je nodig hebt vanavond, haal je uit de machine die klaar is met de vaat. De andere machine vul je met vuil goed. Tot ie vol is, dan kan hij draaien. En hij is vol als de andere leeg is. Simpel en sterk. Het is het anders aankijken tegen de werkwijze in het huishouden die een heel andere inrichting van de culinaire werkplaats tot gevolg kan hebben. En moet je een konijn eigenlijk wel doormidden hakken?

Meer over