ReportageThuiswerken

Eenzaamheid in coronatijd drijft jongeren terug naar kantoor

Drukte in de trein tijdens de ochtendspits. Beeld Sabine van Wechem

Zoveel mogelijk thuiswerken is volgens het kabinet een van de effectiefste maatregelen om corona onder controle te houden. Toch stromen de kantoren steeds voller. Waarom verlangen we zo terug naar de kantoortuin? 

Het is echt niet dat Jolien Vijge (26) elke dag ‘jankend’ aan de keukentafel zit, maar laat ze er maar gewoon eerlijk over zijn: thuiswerken vindt ze ‘ellendig’. In het begin van de coronacrisis was er misschien nog de verwondering over wat er allemaal mogelijk is op afstand, maar nu de nieuwigheid er vanaf is, zou ze het liefst weer teruggaan naar het oude. Dus is de Utrechtse blij dat ze vandaag bij hoge uitzondering naar de hoofdstad mag voor een cursus. Naar kantoor, eindelijk.

Ze is niet de enige in de intercity richting ‘brandhaard’ Amsterdam. De afgelopen weken nam het woonwerkverkeer geleidelijk toe, blijkt uit het Nederlands Verplaatsingspanel van DAT.Mobility. Reisde aan het begin van de lockdown nog zo’n 50 procent van de beroepsbevolking naar het werk, inmiddels kruipt dat percentage richting de 70. Die bewegingen zijn overigens niet gelijk verdeeld, zegt Sander van der Drift van DAT. ‘Waar grote bedrijven, zoals overheidsbedrijven en banken, de deuren vrijwel gesloten houden, zijn sommige kleine bedrijven weer bijna back to normal.’

Het is een ontwikkeling die premier Rutte tijdens zijn laatste persconferentie met zorg beschreef. Volgens cijfers van het RIVM is 10 procent van alle getraceerde besmettingen terug te leiden naar de werkplek. Daarmee is de werkvloer, na het eigen huishouden en familiebijeenkomsten, de meest voorkomende besmettingshaard. Bovendien is gedeeltelijk thuiswerken essentieel om de druk op het openbaar vervoer beheersbaar te houden.

Ochtendspits

Hoewel het aantal reizigers in het openbaar vervoer inderdaad toeneemt, is het nog lang niet op het oude niveau. Aan het begin van de coronacrisis was er in het openbaar vervoer een bezetting van 10 procent. Nu maken we gemiddeld de helft van het aantal ritten dat we voor de lockdown maakten. Wel is het wegverkeer volgens het verplaatsingspanel weer bijna op het oude niveau, zij het veel meer verspreid over de dag waardoor files uitblijven.

Ook op Amsterdam Centraal voelt de ochtendspits als een zondagmiddag. Waar vóór corona een kakofonie van piepjes klonk, is het nu stil bij de incheckpoortjes. Rolkoffertjes ratelen niet over de tegels. De croissants van de verszaak gaan nog altijd niet als warme broodjes over de toonbank. En de barista van de Amerikaanse koffieketen heeft vanmorgen nog maar vijftig namen op de kartonnen bekertjes mogen noteren. ‘Normaal zijn dat er rond dit tijdstip 400.’

De rust wordt alleen verstoord door een trein die af en toe een lading reizigers uitspuugt. Onder hen opvallend veel jongeren. Een eerstejaars student die het op afstand maar moeilijk vindt om contact te leggen met haar nieuwe klasgenoten, een defensiemedewerker voor wie collega’s net zo goed bij het werk horen als de werkzaamheden zelf. De consultant die twee dagen in de week afspreekt met haar team, omdat ze collega's in het echt veel leuker vindt dan op een scherm. En de intercedent die twee tot drie dagen per week naar kantoor gaat om te weten ‘dat ik er niet alleen voor sta’.

‘Thuiswerken is mentaal gewoon zwaar’, vindt Utrechter Serge op ‘t Root (26). ‘Ik heb een kamertje van 30 vierkante meter in een studentenhuis. Daar slaap ik, daar chill ik, daar eet ik en dan moet ik er ook nog werken. Je hebt niets om naar uit te kijken, alleen die kamer.’ Begrijp hem niet verkeerd: hij is allang blij dát hij nog werk heeft, veel van zijn vrienden raakten ook dat kwijt de afgelopen maanden. ‘Maar het is gewoon beklemmend.’

Op ‘t Root gaat niet lijdzaam afwachten tot er een vaccin komt dat zijn situatie zal verbeteren. Hij heeft vandaag een bezichtiging in de hoofdstad voor een nieuw huis samen met een vriend. Van de drie slaapkamers kan er mooi een het kantoor worden. ‘Het is 90 procent zeker dat we het krijgen’, zegt hij vol vertrouwen. ‘Alleen moeten we de verhuurder nog wijsmaken dat we een koppel zijn, dat is tegenwoordig blijkbaar nodig om een huis te krijgen.’

Voor Vijge is dit uitstapje voor haar cursus vooralsnog eenmalig. Haar werkgever staat op kantoor werken alleen in uitzonderlijke situaties toe. Ze denkt niet dat haar behoefte aan een praatje bij het koffieautomaat daaronder zal vallen. ‘En stél dat zij het goed vindt: dan zit ik straks alleen in een leeg kantoor.’

Meer over thuiswerken

De terugkeer naar kantoor is niet altijd vrijwillig. Bij de arbeidsinspectie kwamen tientallen meldingen binnen van werknemers die gedwongen werden op het werk te verschijnen.

Nu thuiswerken een structureel karakter lijkt te krijgen, legt vakbond FNV een thuiswerkregeling op de cao-tafels. Moet de werkgever straks meebetalen aan al die kopjes koffie en toiletpapier

Thuiswerken is een marathon zonder eindstreep geworden, zo bleek dinsdag tijdens de laatste persconferentie. Dit zijn de uitdagingen nu we nog langer aan de keukentafel zitten. 

Hoe kun je efficiënter werken? Hoe pak je het aan als je een nieuwe baan wil? Verdien je wel genoeg? En hoe sla je je door een functioneringsgesprek heen? In de Facebookgroep de Volkskrant Werkgids delen we artikelen over werk en carrière. Meld je aan en deel zelf ook vragen en tips.

Meer over