Een gereedschapskist voor economisch herstel

Europees plan tegen crisis...

brussel ‘Alle landen zijn ziek, maar niet iedereen heeft dezelfde pillen nodig.’ De Brusselse diplomaat die de economische diagnose stelt, wil het maar gezegd hebben: het herstelplan dat voorzitter Barroso van de Europese Commissie vandaag presenteert, is geen one size fits all. En ook geen wondermiddel: ‘We kunnen de economie niet opnieuw uitvinden.’

Niettemin wordt het plan met elan uitgevent, dat is Barroso wel toevertrouwd. Al weken roept de Portugees op ‘het ondenkbare denkbaar te maken’ nu de economische crisis de burger hard begint te raken.

Het Herstelplan voor Groei en Banen bestaat uit verschillende onderdelen. Zo is er een fiscaal stimuleringsplan dat de inzakkende consumptie moet tegengaan (btw-verlaging), bedrijven tijdelijk belastingvoordeel geeft, dat duurzame investeringen aanmoedigt (energiebesparing gebouwen, schonere auto’s) en werk goedkoper maakt. Geld hiervoor heeft de Commissie niet, dat komt van de lidstaten. Betrokkenen schatten dat het in totaal om 130 miljard euro gaat.

Uit eigen budget (120 miljard euro per jaar) vervroegt de Commissie al toegezegde betalingen (6 à 8 miljard euro) voor armere regio’s en training van werklozen. Ook stelt Barroso voor investeringen in wegen en spoorlijnen te versnellen. Verder moet de Europese Investeringsbank er van de lidstaten geld bij krijgen om kleinere bedrijven alsook de auto-industrie te helpen.

Commissieambtenaren noemen het herstelplan ‘een gereedschapskist’ waaruit iedere lidstaat de instrumenten kan halen die hij nodig heeft. Voordeel is dat de acties meer gecoördineerd zijn, daardoor de vrije markt minder verstoren en de Commissie er toezicht op houdt. De hulpplannen die Nederland, Duitsland en Groot-Brittannië onlangs presenteerden, passen op het eerste gezicht in het herstelplan.

Dat het plan er ligt, is een triomf voor Barroso. Allereerst is hij erin geslaagd de verdeeldheid in zijn Commissie te overbruggen. Eurocommissaris Verheugen (industrie) profileerde zich steeds meer als de hulpmotor van de autoproducenten, tot grote ergernis van collega-commissarissen Kroes (concurrentie) en Almunia (economische zaken). Die laatste twee krijgen – althans op papier – de verzekering dat de regels tégen concurrentievervalsing en vóór de harde euro, overeind blijven.

Daarnaast heeft Barroso zijn plan zo vormgegeven dat het rekening houdt met de grote verschillen tussen de lidstaten. Nederland en Duitsland kunnen extra investeren omdat hun overheidsfinanciën op orde zijn. Voor Frankrijk, Ierland en Hongarije is dat niet het geval. De ‘gereedschapkist’ biedt hier de benodigde flexibiliteit.

Barroso is erop gespitst een wervend plan te presenteren. Bij de redding van de banken stond de Commissie buitenspel. De daarmee gemoeide bedragen (2.000 miljard euro) heeft de Commissie niet. ‘En die bakken met geld zullen ze ook nooit krijgen’, verzekert een diplomaat.

Maar het vrat wel aan Barroso, die graag een tweede termijn als Commissievoorzitter wil. Het herstelplan helpt ook hierbij.

Meer over