ECB zet geldpers binnenkort aan

De Europese Centrale Bank wacht nog even met de 'quantitative easing'. Maar niet lang meer, blijkt uit de woorden van ECB-president Draghi. De voorbereidingen zijn in volle gang.

Yvonne Hofs
President Draghi van de Europese Centrale Bank gaat donderdag zitten voor het begin van de persconferentie. Beeld AP
President Draghi van de Europese Centrale Bank gaat donderdag zitten voor het begin van de persconferentie.Beeld AP

De Europese Centrale Bank staat op het punt de 'nucleaire optie' van stal te halen. De ECB wil binnenkort, waarschijnlijk al begin volgend jaar, op grote schaal geld gaan drukken om de inflatie in het eurogebied omhoog te jagen.

Na Draghi's persconferentie van donderdag kunnen ECB-vorsers alle twijfels over zijn intenties overboord zetten. Op de monetaire beleidsvergadering van het ECB-bestuur werden gisteren nog geen besluiten genomen, maar de journalisten waren niet voor niets gekomen.

Weerstand

Het ging tijdens het persgesprek vrijwel alleen maar over 'kwantitatieve verruiming' (quantitative easing, QE). Dat is de term voor een geldscheppingsoperatie waarbij een centrale bank enorme hoeveelheden nieuw geld over de economie uitstort in een ultieme poging die weer aan de praat te krijgen. De Amerikaanse, Britse en Japanse centrale banken hebben dit paardenmiddel de afgelopen jaren allemaal ingezet, volgens Draghi met succes.

De ECB wilde er steeds niet aan. Dat had vooral te maken met weerstand van een aantal centrale bankiers uit Noord-Europese landen, waaronder Duitsland en Nederland. Zij vinden QE gevaarlijk omdat het op termijn tot oncontroleerbare, hoge inflatie kan leiden. Ook menen zij dat Europa er (nog) niet slecht genoeg voor staat om naar zulk grof geschut te grijpen.

Prijsstabiliteit

Draghi denkt daar duidelijk anders over en wees gisteren nadrukkelijk op de zeer lage inflatie in Europa. 'De ECB heeft maar één doel en dat is prijsstabiliteit. Wij moeten ervoor zorgen dat de inflatie net onder de 2 procent blijft. Laat ik bij deze absoluut duidelijk maken dat we geen langdurige afwijkingen van die inflatiedoelstelling zullen tolereren. Het zou zelfs illegaal zijn als de ECB onder deze omstandigheden niet ingrijpt.' De Europese inflatie is nu 0,3 procent en dreigt nog verder te dalen, stelde Draghi op basis van ECB-prognoses.

In zijn inleidende verklaring zei de Italiaan dat hij 'bijzonder waakzaam' is op een verslechtering van de inflatieverwachting op de middellange termijn. Dat is ECB-taal voor: als de inflatie nog verder daalt, komen we met nieuwe, verdergaande maatregelen.

Bedenkingen

Een andere aanwijzing dat QE net om de hoek ligt, is Draghi's uitspraak dat de ECB 'beoogt' circa 700 miljard euro extra in de economie te pompen. Eerder sprak hij steeds van 'verwacht'. Voorheen was deze geldinjectie dus een waarschijnlijkheid, nu is het een expliciet doel. Significant is ook dat het woord 'beoogt' tegen de zin van enkele ECB-bestuurders in Draghi's verklaring werd opgenomen.

QE is tijdens de bestuursvergadering uitgebreid besproken en wel 'in diverse varianten, waaronder het opkopen van staatsobligaties'. Draghi zei dat de voorbereidingen voor QE bij de Europese bank in volle gang zijn, 'zodat we er op korte termijn mee kunnen beginnen, als het besluit eenmaal valt'.

Een aantal ECB-bestuurders, onder wie de beide Duitse leden, hebben ernstige bedenkingen tegen QE. Iemand vroeg Draghi daarom met hoeveel tegenstemmen hij een QE-besluit zou durven nemen. Zes? Zeven? Draghi draaide om de hete brij heen. 'Het hoeft geen unaniem besluit te zijn.'

Meer over