Vier vragen

Duurzaam beleggen is in. Waarom heeft Triodos dan toch een probleem met beleggers?

Terwijl duurzaam beleggen populair is, zit de duurzaamste bank van Nederland in de knel met de eigen beleggers. Dinsdag kregen de zogenoemde certificaathouders van de bank te horen dat zij waarschijnlijk nog anderhalf jaar niet van hun belegging in de bank af kunnen. Daarna moeten ze rekening houden met een verlies van 30 tot 45 procent.

Tjerk Gualthérie van Weezel
De afdeling klantenservice van de Triodos Bank. Die kwam onder vuur te liggen door het stilleggen van de handel in certificaten. Pas over een jaar tot anderhalf jaar kunnen de certificaathouders hun aandeel in de bank verkopen.  Beeld Freek van den Bergh
De afdeling klantenservice van de Triodos Bank. Die kwam onder vuur te liggen door het stilleggen van de handel in certificaten. Pas over een jaar tot anderhalf jaar kunnen de certificaathouders hun aandeel in de bank verkopen.Beeld Freek van den Bergh

Wat zijn dat voor certificaten?

Triodos geeft al veertig jaar geen aandelen uit. In plaats daarvan hebben zo’n 45 duizend beleggers via een stichting geld geïnvesteerd in de bank. In ruil daarvoor hebben zij certificaten gekregen waardoor zij meedelen in eventuele winst van de bank. Deze certificaathouders zijn vooral particulieren, kleine bedrijven en stichtingen. Zij steunen de bank doorgaans om ideologische redenen en nemen daarom genoegen met een bescheiden rendement. Elk jaar delen zij mee in de winst.

De certificaten zijn via de stichting van Triodos te verhandelen, waarbij de waarde van de certificaten tot voor kort werd vastgesteld als een deel van een prijs berekend op basis van het balanstotaal van de bank. De opgetelde waarde van alle certificaten komt uit op 1,2 miljard euro.

Dat systeem functioneerde prima tot in 2020 de pandemie uitbrak. Net als veel bedrijven op de aandelenmarkt werd ook Triodos overspoeld door beleggers die hun certificaat te gelde wilden maken. Dat zou de bank zo veel geld kosten dat haar financiële buffer onder het wettelijk minimum dreigde te komen. De regels van het certificaatsysteem bepalen dat de bank de handel in de certificaten in dat geval kan stilleggen. Dat deed Triodos. In oktober vorig jaar hervatte de bank de handel weer, sinds januari ligt hij wederom stil.

En dat blijft dus nog even zo, misschien zelfs anderhalf jaar?

Ja. De bank wil overstappen op een nieuw systeem, waarbij de certificaten altijd vrij verhandelbaar zijn tegen een variabele prijs, in plaats van via de stichting tegen een vaste prijs. Dat zou kunnen door een beursgang of door de handel via een speciaal platform, kondigde de bank deze zomer aan. Deze week maakte de nieuwe bestuursvoorzitter van Triodos, Jeroen Rijpkema, bekend dat het die tweede optie wordt. Het kost veel tijd voor zo’n zogeheten multilateral trading facility klaar is. Rijpkema gaf daarbij toe dat hij verwacht dat de waarde van de certificaten aanzienlijk lager zal zijn dan de prijs die beleggers op basis van de oude regels zouden mogen verwachten. Hij houdt rekening met een aanzienlijk verlies, Het Financieele Dagblad wist te melden dat de bank een waardedaling van 30 tot wel 45 procent verwacht.

Daar zullen de certificaathouders niet blij mee zijn?

De stichting Triodom, die ongeveer 150 certificaathouders zegt te vertegenwoordigen, in elk geval niet. De stichting is vooral boos dat het zo lang duurt voor het aandeel weer kan worden verkocht. ‘In totaal duurt de blokkade op de handel dan bijna vier jaar. Spaarders, gepensioneerden of gepassioneerde ondernemers die het geld nodig hebben, kunnen daar niet bij. Een regelrechte ramp.’

‘De pijn van mensen die niet bij hun geld komen, die raakt me het meest’, zei directeur Jeroen Rijpkema zelf daarover vorige maand in Trouw. Rijpkema voert geregeld gesprekken met certificaathouders en treft dan naar eigen zeggen ook veel mensen die het vervelend vinden dat zij geen nieuwe certificaten kunnen kopen. Zij ondersteunen nog altijd de missie van de bank en hebben geen behoefte om te verkopen. Ook krijgen ze elk jaar een deel van de winst. Voor die beleggers is de waardedaling dus niet zo’n probleem.

Is zo’n daling van de certificaatwaarde ook slecht voor de Bank zelf?

Niet direct. Triodos staat er goed voor, groeit gestaag en maakt winst. Alleen kan de bank kan voorlopig geen extra geld aantrekken door nieuwe certificaten uit te geven. Maar wel door bijvoorbeeld obligaties uit te geven. Zo heeft Triodos deze zomer 200 miljoen euro opgehaald via een groene obligatie.

Een lage koers van de certificaten is op de langere termijn wel een probleem als de bank ook via die weg weer geld probeert aan te trekken. De opbrengst kan dan lager zijn. Zeker is dat natuurlijk niet. Als blijkt dat toch meer beleggers hun geld graag investeren in de duurzame bank, dan kan de koers ook omhoog. ‘Dat proberen we door onze missie trouw te blijven en financieel betrouwbaar te zijn’, zegt een woordvoerder.

Het grootste pijnpunt lijkt nu eigenlijk dat Triodos zich door het afscheid van de oude certificaatstructuur meer heeft overgeleverd aan de dynamiek van ‘de markt’. Waarbij beleggen in de bank dus iets minder te maken lijkt te hebben met streven naar een betere wereld en iets meer met de druk van het kapitaal.

Meer over