DSM in de kroketten van Mora

DSM-bestuurder Jan Zuidam heeft iets bedacht om aanschouwelijk te maken wat er met DSM is gebeurd: een boodschappenmand. 'We komen dicht bij de consument.'..

Van onze verslaggever Broer Scholtens

De boodschappenmand op tafel gaat door het leven als de Mand van Jan. Jan Zuidam is vice-voorzitter van de raad van bestuur van chemieconcern DSM. De Mand is in de loop der jaren een verzamelbak geworden voor de grote variatie aan producten met ingrediënten die DSM heeft ontwikkeld. 'We staan als DSM nog niet in de schappen van de supermarkt, maar onze toevoegingen worden wereldwijd steeds meer toegepast in consumentenproducten.'

Ter onderbouwing doet Zuidam, chemisch technoloog, een greep in de mand: een potje met pillen met een speciaal ontwikkeld groene-thee-extract, kroketten van Mora, babymelk van Nestlé met het zelfontwikkelde arachidonzuur voor een optimale ontwikkeling van de hersenen, en een blikje Whiskas-kattenvoer met bepaalde vitaminen.

De bijdrage van DSM aan deze consumentenproducten is voor de kopers onzichtbaar, maar dat geldt niet voor het net geïntroduceerde pakje Multipower van het Duitse Haleko met daarin een speciaal eiwit, PeptoPro. Dat versnelt het herstel na sportinspanning. Op de verpakking staat een verwijzing naar DSM. In kleine lettertjes; promoten van het eigen merk is nog wennen, erkent Zuidam.

In de mand zitten ook producten met een wat langere historie. Zoals een spanner voor de distributieketting van een Mercedes-motor van Stanyl. Die nylon met een hoge treksterkte is bestand tegen hoge temperaturen.

In de mand ligt ook een klosje tandenfloss, gemaakt van Dyneema, de supersterke vezel die DSM inmiddels met groot succes exploiteert. Daar worden onder meer scheepskabels, cockpitdeuren en kogelvrije vesten van gemaakt. Twintig jaar duurde het voordat de vondst in een marktsucces was omgezet, maar nu is er dan ook een jaarlijkse omzetgroei van 20 procent. Donderdag maakte DSM bekend vijftig miljoen te investeren in de uitbreiding van de productiecapaciteit voor Dyneema, in de VS en in Heerlen.

Zuidam neemt zijn mand vaak mee naar bijeenkomsten met aandeelhouders, of naar middelbare scholen. Het attribuut vergroot de zichtbaarheid van zijn bedrijf. Belangrijker: het is een illustratie van de transformatie die DSM heeft doorgemaakt.

Drie jaar geleden werd de petrochemietak afgestoten, de producent van bulkchemicaliën als polyethyleen. Gist-brocades (1998), de vitaminepoot van Roche (2003) en Neo Resins (2005) werden ingelijfd. Ze maken producten waarvoor veel onderzoek verricht wordt.

De transformatie volgt uit de strategie van de 'open innovatie' die DSM heeft gekozen. Veel kennisintensieve concerns, zoals Philips, volgen die. Bedrijven gaan dan op zoek naar strategische allianties met andere bedrijven en met technologische kennisinstituten. DSM koos rond het thema voeding onder meer Wageningen Universiteit.

Vroeger, zegt Zuidam, concentreerden we ons op het verbeteren van productieprocessen. 'We zitten nu veel dichter bij de consumentenmarkt. Daar wisselen producten sneller. We werken intensiever samen met onze klanten bij het ontwikkelen van een product.'

Technologische ontwikkelingen gaan snel. Zuidam noemt als voorbeeld het ingrediënt arachidonzuur. DSM maakt dat met fermentatiekennis die in het verleden is opgedaan. In samenwerking met het voedingsconcern Nestlé is een babymelk gemaakt. Dit Zwitserse voedingsbedrijf heeft die als eerste in de VS op de markt gebracht.

Bij het ontwikkelen van nieuwe producten wordt voortgeborduurd op aanwezige kennis. Als die niet voorhanden is, wordt kennis in huis gehaald door belangen te nemen in jonge ondernemingen. Zes medewerkers van Zuidam grazen sinds 2001 de wereld af op zoek naar interessante kennisbedrijfjes. 'Honderden projecten worden bekeken. Per jaar kopen we ons in bij twee of drie van die kandidaten.'

Zuidam noemt het Amerikaanse biotechbedrijf Sciona, een bedrijf in Connecticut dat gespecialiseerd is in voeding gerelateerd aan erfelijkheid. 'De verwachting is dat de komende jaren voeding meer en meer afgestemd zal worden op het individu. Erfelijke eigenschappen spelen daar een rol bij. We verwachten de komende tien jaar grote doorbraken. Preventie gaat een steeds belangrijker rol spelen.'

Vorig jaar heeft DSM een belang in Sciona genomen. Sinds 2001 is DSM gaan participeren in tien bedrijfjes, met een aandeel van 5 tot 20 procent, op het gebied van materialen en van biowetenschappen. De bedragen variëren van een half miljoen tot acht miljoen euro per bedrijf.

'Open innovatie' maakt de bedrijfsvoering dynamisch, vindt Zuidam.

'Maar een grote diversiteit aan partners betekent ook dat meer op kennisbescherming moet worden gelet. Productpatenten spelen een belangrijker rol.

Meer over