Drie manieren om geld te verdienen aan slecht nieuws

De meeste beleggers willen dat hun aandelen in waarde stijgen. Maar er is ook een deel dat geld denkt te kunnen verdienen aan een waardedaling van de aandelen. Die zien voor een bepaald fonds allerlei beren op de weg liggen: meer concurrentie, een tegenvallende conjunctuur of een slecht management.

Zwaarbewapende agenten bij het stadion van Borussia Dortmund. Beeld epa
Zwaarbewapende agenten bij het stadion van Borussia Dortmund.Beeld epa

Indien het slechte nieuws uitblijft, kan gewetenloos worden getracht dat zelf te creëren: nepnieuws. Er worden verhalen verzonnen over tegenvallers bij het bedrijf en via de media verder verspreid: zeg 'Gif in potjes babyvoeding'. Met een dergelijke onheilstijding kan een koers mogelijk toch naar beneden worden gemanipuleerd. Wie vreest dat het nepnieuws niet wordt geloofd kan nog een stap verder gaan: bijvoorbeeld zelf stiekem gif in de potjes babyvoeding doen of laten doen. Ook terreuraanslagen kunnen worden verzonnen en zoals nu blijkt bij de aanslag in Duitsland zelfs daadwerkelijk worden uitgevoerd.

Er zijn drie instrumenten om geld te verdienen aan een koersdaling:

1. Short selling of short gaan

Dit is de oudste methode die al in de tijd van de VOC werd gebruikt als speculanten erachter kwamen dat een schip met specerijen ten onder was gegaan terwijl dat nog niet algemeen bekend was. Bij short gaan worden op termijn (bijvoorbeeld over een half jaar) aandelen verkocht tegen de huidige koers. Indien het aandeel TomTom nu 9 euro noteert en wordt verwacht dat het zal dalen, kunnen op 1 juli honderd aandelen TomTom worden verkocht met levering op een latere datum. Als het aandeel TomTom dan is gedaald tot 8 euro, heeft de speculant 100 euro verdiend. Short gaan gebeurt op grote schaal.

2. Putopties

Opties waarbij kon worden gespeculeerd op een koersstijging (calls) of koersdaling (puts) werden in de jaren tachtig razend populair dankzij de inspanningen van voormalig minister Tjerk Westerterp, die hiervoor in Amsterdam een eigen beurs creëerde.

Opties zijn standaardproducten die op een beurs kunnen worden verhandeld en waarvan dagelijks koersen worden opgemaakt. Putopties geven het recht om op een bepaalde termijn aandelen te verkopen tegen een vaste prijs. Wie een optie-TomTom koopt heeft het recht om op 1 juli bijvoorbeeld honderd aandelen TomTom te verkopen. Net als bij het short gaan is er een winst van 100 euro als de koers dan is gedaald tot 8 euro.

Het grote voordeel van opties is dat maar een kleine premie hoeft te worden betaald aan de tegenpartij, de schrijver, om het recht op die verkoop tegen een vaste te prijs te krijgen. Er kan gebruik worden gemaakt van de hefboomwerking: met weinig geld kunnen enorme winsten worden gemaakt, maar kan ook alles worden verloren.

AEX-beurs in Amsterdam na de 'krach' van 2008. Beeld anp
AEX-beurs in Amsterdam na de 'krach' van 2008.Beeld anp

Vlak voor de aanslagen van 9/11 in New York en Washington bleken op de Amsterdamse beurs tien keer zoveel putopties KLM te zijn verhandeld als normaal. Na de aanslagen kelderde de koers van de Nederlandse luchtvaartmaatschappij, net zoals die van andere luchtvaartmaatschappijen, in de verwachting van massale vliegangst. De opties waarmee was gegokt op een koersdaling werden ineens goud waard.

Onmiddellijk ontstond het gerucht dat Osama Bin Laden achter de orders zou zitten en via een bank van de Maagdeneilanden op de beurs had gehandeld. Minister Zalm liet een onderzoek instellen door de waakhond van de beurs, maar die kon uiteindelijk vaststellen dat de orders afkomstig waren van wat 'een betrouwbare partij' werd genoemd.

3. Warrants

Warrants zijn ouder dan opties. Zij verschillen doordat ze meestal door de bedrijven zelf zijn uitgegeven. Of door een bank. Ze zijn niet gestandaardiseerd, hoewel ze wel op beurzen worden verhandeld.

Warrants geven bestaande aandeelhouders het recht om bijvoorbeeld in de toekomst tegen een vaste prijs aandelen te kopen of te verkopen. De nu in Duitsland aangehouden man kocht voor de aanslag vijftienduizend putwarrants via DZ-bank, tegen een prijs van 18 cent per stuk: een totale investering van 2.700 euro. Na de aanslag steeg de koers van de warrant op de beurs naar 26 eurocent. Dat betekende dat hij op dat moment een winst van 1.200 euro had gemaakt.

De aandelen van voetbalclubs zijn gevoelig voor manipulatie omdat er weinig daadwerkelijk via de beurs worden verhandeld. Slechts 9 procent van de aandelen Ajax is bijvoorbeeld in de handel, de rest is in vaste handen van onder meer de Vereniging Ajax. Bij een gering aanbod of vraag doen zich door wat geringe liquiditeit wordt genoemd daardoor forse koersveranderingen voor.

Lees meer over de aanslag op de spelerbus van Borussia Dortmund

De drie bommen voor de spelersbus van Borussia Dortmund blijkt een aanslag uit hebzucht - de term 'kapitalistische aanslag' circuleert op internet. Daarmee krijgt het mysterie rond de aanslag op de avond van het Champions Leagueduel tegen AS Monaco een wending die niemand had voorzien.

De dag na de terreuraanslag op de spelersbus van Borussia Dortmund stromen de fans weer als vanouds naar het stadion. Vrijwel niemand zegt bang te zijn. Aanslagen lijken een alledaags risico te zijn geworden.

Meer over