Dordtsche truc

De Dordtsche trucendoos is opnieuw open getrokken. Dordtsche Petroleum-Industrie Maatschappij - een vennootschap die niets anders doet dan aandelen Koninklijke Koninklijke Olie bezitten - heeft via een ingenieuze constructie beleggers de mogelijkheid gegeven om tot ver in de volgende eeuw belastingvrij dividend in de vorm van aandelen te kunnen innen....

Van onze verslaggever

Peter de Waard

AMSTERDAM

De grote 'splitsingstruc' werd dinsdag tijdens de aandeelhoudersvergadering bekend gemaakt. Onmiddellijk steeg de koers van het aandeel Dordtsche met 2,40 gulden tot 386,40. Het aandeel Koninklijke Olie zakte met zeven dubbeltjes tot 372,80.

In principe is de waarde van de twee aandelen gelijk. Dordtsche Petroleum is niet meer dan een doorgeefluik van het dividend van Shell. Het enige bezit van het bedrijf is 36 miljoen aandelen Koninklijke Olie; op zijn beurt heeft Dordtsche ook ongeveer 36 miljoen aandelen uitstaan.

Koninklijke Olie zal echter op 30 juni de aandelen splitsen. Eén aandeel met een nominale (papieren) waarde van vijf gulden wordt omgewisseld in vier aandelen van nominaal 1,25 gulden. Dordtsche zal dat voorbeeld volgen. Deze aandelen hebben een nominale waarde van slechts 2,50 gulden; zij zullen na een splitsing nog 62,5 cent waard zijn. Omdat aandelen met halve centen formeel niet zijn toegestaan wordt de werkelijke nominale waarde afgerond op 65 cent.

Maar de de beheerders van de Dordtsche vinden deze nominale waarde ook een raar getal. Daarom is besloten de aandelen tegelijkertijd 'af te stempelen' tot het mooie ronde getal van 50 cent. Bijkomend voordeel is dat daardoor bijna zes miljoen gulden extra aan agio-reserve op de balans kan worden bijgeschreven. Dit geld kan in de komende jaren belastingvrij aan de beleggers worden uitgekeerd in de vorm van aandelen.

Koninklijke Olie, dat veel internationale beleggers heeft, keert traditioneel zijn dividend in contanten uit. Dordtsche Petroleum dat niet meer is dan een doorgeefluik van dit dividend, geeft al sinds het tweede halfjaar van 1994 beleggers de mogelijkheid om het dividend ook in de vorm van aandelen op te nemen, zogenoemd stock-dividend. Dit kan belastingvrij zo lang daarvoor voldoende agio-reserve aanwezig is.

De fiscus is zo genereus, omdat de agio-reserve eigenlijk eigendom van de beleggers is. Zij hebben deze reserve in het verleden gevormd door bij de uitgifte van nieuwe aandelen een extra premie boven de nominale waarde te betalen. Het bedrijf kan door stock-dividend uit te betalen de premie teruggegeven.

Dordtsche heeft nog een forse agio-reserve uit het verleden. Doordat beleggers echter massaal het fiscaal aantrekkelijke stock-dividend opnemen - vorig jaar 91 procent van de aandeelhouders Dordtsche - daalt die reserve. Vorig jaar zakte de agio met 2,5 miljoen gulden terug 33 miljoen. Door de extra daling van de nominale waarde zal deze reserve weer toenemen tot bijna 40 miljoen. Dordtsche kan daardoor tot ver na 2010 belastingvrij stock-dividend uitkeren.

De raad van beheer van de Dordtsche noemde tijdens de aandeelhoudersvergadering van dinsdag de verhoging van de agioreserve 'mooi meegenomen'. Benadrukt werd dat de belastingdienst akkoord is gegaan. Volgens beheerder G. Kessler moeten de aandeelhouders tijdens een extra vergadering eind deze maand formeel nog akkoord gaan. 'Men zou kunnen zeggen dat door de verlaging van de nominale waarde de aandeelhouders in hun positie als crediteuren worden benadeeld', zo lichtte hij gisteren na afloop van de jaarlijkse vergadering toe.

Overigens is het verhogen van de agio-reserve geen halszaak voor de Dordtsche. 'Indien de agio-reserve op is, kan ook altijd nog stock-dividend worden uitgekeerd uit de algemene reserve. Ook dan blijft de belastingdruk heel erg laag.'

Dordtsche keert al sinds het tweede halfjaar van 1994 het dividend voornamelijk uit in de fiscaal gunstige vorm van aandelen. Sinds dat tijdstip is de koers van het aandeel Dordtsche ook iets boven die van Koninklijke Olie uitgekomen. Voor die tijd lag de koers juist altijd iets onder die van de oliemultinational, omdat met het extra doorgeefluik ook extra kosten waren gemoeid, bijvoorbeeld het salaris van de beheerders.

Met het bedenken van fiscale constructies blijken die hun geld nu dubbel en dwars waard te zijn.

Meer over