'Donner houdt deur wijd open voor misbruik veiling'

Het is een publiek geheim dat onroerend goedhandelaren verboden prijsafspraken maken op huizenveilingen, zegt de Rotterdamse notaris Vic van Heeswijk....

Op deze veilingen spreken handelaren af om als groep zo laag mogelijk te bieden. Daarmee duperen zij de mensen wiens huis verkocht wordt. De winst die zij hierdoor boeken, verdelen de handelaren onderling, zo berichtte deze krant onlangs.

Alleen al daarom moet de organisatie anders, zegt Van Heeswijk. Maar er is meer. Zo is de veiling niet alleen het domein van samenspannende handelaren in onroerend goed. Ook criminelen hebben de veiling ontdekt als een ideaal fraudemiddel.

Hoe wild is de veilingzaal?

'De veiling trekt een weinig fijnzinnig publiek. Maar het is verdomde lastig om te doorgronden wat er precies gebeurt. Ik moet de veiling leiden en tegelijkertijd erop toezien dat er geen onregelmatigheden plaatsvinden. In een paar seconden moet ik beslissen of een bod betrouwbaar is.'

Wat kunt u doen?

'Om een voorbeeld te geven: vaak vragen handelaren of hun stromannen luidkeels of ik meer kan vertellen over bodemverontreiniging of een doorgedraaide huurder. Hun enige doel is twijfel te zaaien en andere bieders bang te maken. Mijn standaard antwoord is dan: ''Meneer, ik begrijp dat u interesse heeft in het pand. We gaan zo beginnen.'''

Verbaast de ophef u?

'Zeker. De prijsafspraken zijn een publiek geheim. Iedere veilingnotaris kent de samenspannende handelaren. Vaak vragen ze zelfs of de notaris niet kan helpen bij het verdelen van het het geld.'

Kan er nu ingegrepen worden?

'Dat is zeer moeilijk, en bovendien niet handig. Zonder handelaren zit je namelijk voor een lege zaal. Bovendien zijn de kartelafspraken onschuldig vergeleken met andere vormen van fraude, die aan de veiling voorafgaan.'

Het is dus nog erger?

'In veertig procent van de veilingen in Rotterdam en Den Haag wordt op alle mogelijke manieren gefraudeerd voordat een pand daadwerkelijk geveild wordt. Landelijk gaat gaat om meer dan een kwart van de panden. Door slechte wetgeving zijn de executieveilingen verworden tot een handvat voor criminaliteit. Minister Donner houdt de deur wagenwijd open voor misbruik van de veiling.'

Wat voor fraude komt u tegen?

'Bijvoorbeeld fraude met hypotheken. Vaak hebben de bewoners wiens huis geveild wordt, nooit een euro betaald. Of sterker nog: die mensen bestaan helemaal niet. Er is een web ontstaan van valse taxaties, valse inkomensgegevens, en valse identiteiten. De panden met spookkopers of spookhuurders worden voor allerhande criminele activiteiten gebruikt. Ik tref complete wietplantages of tientallen illegalen aan in panden die ik moet gaan veilen. Het gaat dus over serieuze criminaliteit, die simpele prijsafspraken ontstijgt.'

Hoe verder?

'Wij notarissen moeten de veilingen anders organiseren. Vaste tijden, vaste plekken, en zoveel mogelijk toeloop. Maar het is niet alleen aan ons. De banken moeten de onnodig ingewikkelde veilingvoorwaarden herzien. En tenslotte moet de wetgever ervoor zorgen dat de particulieren terugkomen naar de veiling. Alleen dan kun je de macht van de handelaren breken.'

Meer over