Discussie over fouten van architecten geboden

Wij hebben vernomen dat project De Kolk gaat sluiten. Ons is niet bekend hoe deze beslissing tot stand is gekomen; wel waren wij ervan op de hoogte dat het winkelcentrum niet succesvol was....

Hoewel de vormgeving van onze gevels misschien wel het meeste controversiële onderdeel vormt van het hele project (met name aan de Nieuwezijds Voorburgwal), sta ik nog steeds achter dit onderwerp uit 1991.

Maar voor de technische problemen van de gevels ben ik niet aansprakelijk of verantwoordelijk; ik heb niet de technische supervisie gehad over het project en ben hierover nooit aangeklaagd door instanties of personen. Ik heb er vertrouwen in dat de nieuwe combinatie van ABN Amro en Bouwfonds, die gezamenlijk over veel ervaring gaat beschikken, een goede oplossing zal vinden, zeker wanneer de gemeente Amsterdam meedenkt en meewerkt.

Het project heeft met veel problemen te kampen gehad. Zo heeft het faillissement van onze mede-architect bij het project, De Klerk, een zware wissel getrokken op de overige betrokken partijen. In de Volkskrant van maandag 22 juni stond ten onrechte dat ons bureau pas na dit faillissement bij De Kolk werd betrokken.

De werkelijke situatie was dat wij werden geconfronteerd met het falen en uiteindelijke faillissement van degene met wie wij gezamenlijk een contract hadden met (toen nog) Amro projectontwikkeling, waarbij schulden en nagelaten werkzaamheden de opdrachtgever, de aannemer en ons zwaar hebben getroffen.

In onze visie zijn er daarnaast nog twee andere grote problemen geweest. De beslissing van de opdrachtgever om, in tegenstelling tot wat ons oorspronkelijke plan voor het project aangaf, de passage af te sluiten bij de Nieuwezijds Kolk, zodat een cul-de-sac ontstond, is mogelijk een oorzaak voor een minder goede bezoekersstroom.

Voorts is aan het interieur van De Kolk gewerkt door een aantal winkelspecialisten, waaronder Fitch; de plannen moesten echter voortdurend worden bijgesteld of zelfs radicaal omgegooid door veranderingen op de retail-markt. Dit kon bijna niet anders dan ten koste gaan van de eenheid van het project.

Het artikel in de Volkskrant wekt wellicht de suggestie dat mijn architectenbureau voortdurend projecten ontwerpt die technisch falen. Dit wil ik ten stelligste bestrijden.

In de eerste plaats is De Kolk het enige project dat met werkelijk grote problemen te kampen heeft. Wij hebben in Nederland nog zes of zeven andere projecten gebouwd waar niets mee aan de hand is. De Erasmusbrug kon met een zeer kleine ingreep (verlengde en verzwaarde schokbrekers) eenvoudig worden hersteld. Maar bovenal is het zo dat de architect noch verantwoordelijk, noch aansprakelijk is voor fouten in de uitvoering zoals deze bij de Erasmusbrug of De Kolk hebben plaatsgevonden.

Jaap Huisman heeft gelijk dat hij het punt van fouten in de bouw aan de orde wil stellen. Ook ik vraag mij wel eens af of er in Nederland op dit moment niet te snel gebouwd wordt. Wordt er niet zo'n grote haast gemaakt met de uitvoering van bouwprojecten dat dit ten koste gaat van de kwaliteit en de zekerheid?

Deze discussie zou ik graag op gang zien komen. Wij zijn niet het enige architectenbureau dat buiten onze schuld in opspraak is gekomen door technische mankementen aan projecten. Andere ambitieuze publieke projecten die de laatste tijd zijn aangevallen vanwege technische problemen, zijn het Schouwburgplein in Rotterdam en de tramtunnel in Den Haag.

Als er al schuldigen moeten worden aangewezen, wijs dan in de goede richting. Misschien is het tijd om een onderzoek in te stellen naar technische fouten in de Nederlandse bouw. Wanneer wordt doorgegaan met het inzetten van de architectuur om grotere problemen, waarmee zwaardere investeringen en belangen zijn gemoeid, te maskeren, komt deze discussie er zeker niet.

AMSTERDAMBen van Berkel

Misbaksel

Toch beter luisteren naar mensen die wat fijnzinniger met de binnenstad omgaan; voorkom je misschien een miskleun als aan de Nieuwe Zijds Kolk. Was het alvast maar 2020, dan kon (net als het Maupoleum) na 25 jaar eindelijk de beuk in dit brute misbaksel.

LEMMERE.J. Breet

Misplaatst

Het blijft een vraag wat mensen als Jaap Huisman bezielt de genialiteit van zijn medemens te onderdrukken en lam te leggen middels het schrijven van architectuur-recensies in een krant die toch mag worden gezien als een representant van een stukje intellectueel en kritisch Nederland.

Het op een lijn stellen van mislukte plannen van project-ontwikkelaars en de incidentele missers van een architect of constructeur is naar mijn mening volledig misplaatst. Het is het ongemotiveerd zwartmaken en reputatie-verkloten van een gerenomeerde en vernieuwende architect.

Mensen vergissen zich en in de haast van het moderne leven moet dat kunnen. Als het gebouw van Van Berkel dan toch zo nodig beschreven moet worden, beoordeel het dan op gepaste wijze: een opzichtig gebouw met een onmogelijk programma van eisen, een spetterend vormgegeven hybriditeit waar menig collega jaloers op kan zijn.

Jammer van de gevel, maar vooruit het staat in Amsterdam. Daar is bijna de helft van de gebouwen aan vervanging toe en die ene verschoven tegel meer of minder is wellicht de geest van het gebouw die zich wenst te voegen naar zijn omgeving.

Ik ben dus óók geen architectuur-recensent! Daar gaat het ook niet om. Het gaat om de manier waarop. Kritiek en fatsoen zijn twee dingen die blijkbaar maar moeilijk in één mens zijn te verenigen.

DELFTE.C.H. van der Woerdt

Tevreden

De Kolk omvat een parkeergarage, een kantoorgebouw en het complex waarin zich een hotel, een winkelcentrum, appartementen en een restaurant bevinden. Alle zwaarmoedige artikelen over de flop van het project hebben echter maar betrekking op één onderdeel, het winkelcentrum.

Van de mensen die in de appartementen wonen heb ik voornamelijk positieve verhalen vernomen. Voor zover ik kan beoordelen zijn de bewoners van het kantoorgebouw ook niet ontevreden (hoewel sommige werknemers hiervoor in schitterende grachtenpanden werkten). Het hotel zal ook met kracht kunnen ontkennen dat het hier om een flop gaat, gezien het aantal gasten dat zij dagelijks herbergen.

Ik betreur het dan ook dat bij het artikel niet een foto van het winkelcentrum is geplaatst, maar een foto van de Nieuwezijds Kolk, waar een groep enthousiaste ondernemers hard aan het werk is om van deze plek in de stad een bruisend uitgaansplein te maken.

Ondanks alle treurige verhalen over het winkelcentrum dat helaas bijna dezelfde naam draagt als het plein, is de Nieuwezijds Kolk na jaren van terreur door krakers en speculanten, weer een plek voor alle Amsterdammers en de bezoekers van deze prachtige stad.

Waarom niet een mooie foto in de krant van de terrassen, vol mensen die genieten van wat de Nieuwezijds Kolk te bieden heeft?

AMSTERDAMJan Willem Mans

Meer over