Nieuws

Defecte automatische bediening gashendels mogelijk oorzaak van ramp Indonesische 737

Een voorlopig rapport over de crash van vlucht 182 van Sriwijaya Air vorige maand in Indonesië stelt dat het vliegtuig mogelijk is neergestort omdat de twee motoren van de Boeing 737-500 niet met hetzelfde vermogen vlogen. Zo’n onbalans kan een vliegtuig onbestuurbaar maken.

Een deel van het passagiersvliegtuig wordt uit het water gehaald Beeld AP
Een deel van het passagiersvliegtuig wordt uit het water gehaaldBeeld AP

Wat Indonesische onderzoekers nog niet hebben kunnen vaststellen, is waarom de twee motoren op een verschillend vermogen draaiden. Het zou kunnen wijzen op een defect aan de autothrottle, het instrument dat automatisch de gashendels voor beide motoren bedient en zorgt dat het toestel een vooraf vastgestelde snelheid aanhoudt. De autothrottle is bedoeld om piloten werk uit handen te nemen en zo efficiënt mogelijk te vliegen.

Voorafgaand aan de crash op 9 januari hadden andere bemanningen twee meldingen gedaan van een mankement aan de autothrottle, op 3 en 4 januari. In beide gevallen werd die gerepareerd. Het onderzoeksteam heeft nog geen aanwijzingen gevonden dat het instrument tijdens vlucht 182 defect is geraakt.

Een andere onopgehelderde vraag is of en wanneer de bemanning de afwijking tussen beide motoren heeft opgemerkt. Als dat het geval is geweest, is de volgende vraag waarom de gezagvoerder en zijn co-piloot niet hebben ingegrepen. De autothrottle kan eenvoudigweg worden uitgezet.

Onbestuurbaar

Het evenwicht tussen de straalmotoren raakte zoek op 8.150 voet, bijna 2.500 meter hoogte. De gashendel van de linkermotor ging op dat moment (te ver) omlaag, terwijl die van de rechtermotor het vermogen aanhield dat nodig was voor de klim van het toestel (en dus helemaal niet bewoog). Het is niet bekend waarom dat gebeurde en hoeveel vermogen de linkermotor verloor.

Op ruim 10.600 voet kan de onbalans de reden zijn geweest dat de Boeing scherp naar links begon te hellen, denken de onderzoekers, en onbestuurbaar werd. Op dat moment werd de autothrottle uitgezet, maar vermoedelijk was dat te laat om het vliegtuig nog onder controle te krijgen. Het ene moment wees de neus van de 737-500 omhoog; 5 seconden later wees de neus gevaarlijk omlaag. Het toestel is in minder dan een minuut naar beneden gestort. Het vliegtuig sloeg intact en met nog draaiende motoren te pletter in de Javazee. Alle 62 inzittenden vonden daarbij de dood.

Experts zijn het over een ding in elk geval eens: een mankement aan de automatische bediening van de gashendels kan nooit de enige oorzaak zijn geweest van de luchtramp.

Zoek

Het probleem is dat duikers weliswaar de black box hebben gevonden met de vluchtgegevens, maar slechts een deel van de recorder waarop de gesprekken in de cockpit staan. De geheugeneenheid waarop die cruciale informatie staat, ligt vermoedelijk op de bodem van de zee, die daar slechts zo’n 20 meter diep is, maar wel bedekt is met een dikke laag modder.

De crash van vlucht 182 wordt met meer dan gemiddelde belangstelling door de internationale luchtvaart gevolgd. Het 26-jarige toestel had net als tienduizenden andere toestellen negen maanden aan de grond gestaan vanwege de coronacrisis. Er werd sinds 20 december pas weer mee gevlogen. De 737-500 voerde 132 vluchten uit voordat het vliegtuig op 9 januari neerstortte.

Volgens internationale afspraken moet er 30 dagen na een crash een rapport met voorlopige bevindingen liggen. Het definitieve onderzoek laat nog maanden op zich wachten.

MEER LEZEN?

De Indonesische Boeing 737-500 die begin januari te pletter viel in de Javazee met 62 mensen aan boord, vloog pas weer sinds drie weken. Het toestel had daarvoor na negen maanden aan de grond gestaan vanwege de coronacrisis. Als dat aan de ramp heeft bijgedragen heeft dat gevolgen voor de hele luchtvaart.

De ramp met vlucht 182 van Sriwijaya Air voor de kust van Jakarta is de op-een-na grootste nachtmerrie die Boeing op dit moment had kunnen treffen. De Amerikaanse vliegtuigbouwer was juist bezig om het vertrouwen te herwinnen van klanten en reizigers na het debacle met de 737-Max.

Meer over