'De Scheveningers worden in een hoek geduwd'

In zijn piepkleine woning in Duindorp, vlak bij de zendmast van Scheveningen Radio, toont Piet Baak een oude stadskaart. Met bibberende vingers....

Van onze verslaggever

Stieven Ramdharie

DEN HAAG

Scheveningen is boos, blijkt uit een vorige week gepresenteerd zwartboek. En dus ook ex-visser Baak (64). Boos op al die 'Haagse lui' die over zijn Scheveningen beslissen, boos over zoveel dwaze nieuwbouwplannen.

En de onvrede zit diep. Vlak bij zijn woning, bij de brug, loopt de Scheveningse wijk Duindorp over in Den Haag. Maar Baak zal dat altijd 'het buitenland' noemen. 'Zo zie ik dat nou eenmaal. Eén keer heb ik in Den Haag gewoond, tijdens de oorlog. Weet u dat de stamboom van veel Scheveningers teruggaat tot het jaar 1000?'

Om de hoek, waar in een buurtcentrum jonge werklozen een visserijdiploma krijgen, kan je maar beter niet over het museumplan praten. Weer zo'n project namelijk dat hun kaderruimte opslokt. 'Hoe moet al dat verkeer er straks doorheen?', vraagt garnalenvisser Barry Rog (49) zich af. 'De vissers worden in een hoek geduwd, naar ons wordt niet gekeken. Is het dan gek dat de mensen ontevreden zijn?'

De oudere Scheveninger voelt zich steeds meer verloren in zijn eigen dorp. Of wat er nog van resteert. Tien jaar massatoerisme, bouwgeweld en verkeersoverlast hebben het leefklimaat flink aangetast, concludeert het Comité Leefbaar Scheveningen in een lijvig zwartboek.

Honderden bewoners, vooral ouderen, spreken hun ongenoegen uit over het wegkwijnen van Scheveningen als oude vissersplaats. Vooral Scheveningen-Dorp, is de vrees, dreigt steeds meer een aanhangsel te worden van de badplaats, het van ultra-moderne nieuwbouw vergeven gebied rondom het Kurhaus.

Sommige bewoners pleiten zelfs voor een onafhankelijk Scheveningen. 'We zijn onze identiteit eigenlijk allang geleden kwijtgeraakt', verzucht Jaap Spaans (49), telg uit een oude vissersfamilie en bestuurslid van het Wijkberaad Duindorp. 'Veel ouderen kijken naar Volendam, dat zijn identiteit wel wist te behouden. Wij zijn met dit protest veel te laat.'

Vooral in Duindorp, de in de jaren twintig gebouwde wijk vlak bij de haven, begrijpen ze het niet. Van al die nieuwbouw profiteren ze niet. Want Scheveningers zijn nu eenmaal vissers, betoogt Baak, en geen bouwvakkers. Als ze in Duindorp horen van de komst van alweer een nieuwe rij dure appartementen, dan moeten ze denken aan hun kleine zwembad dat twee jaar geleden dicht moest. De gemeente saneerde het aantal zwembaden in de stad, en Duindorp, een wijk met veel lage inkomens, viel uit de boot. Ook twee welzijnscentra zijn inmiddels gesloten.

Spaans: 'Vooral oudere Scheveningers bezochten het zwembad. Die zitten nu achter de geraniums. We hebben nog drie ton ingezameld om het complex open te houden, maar de gemeente besloot het toch op te heffen. Het gaat te ver om dit te presenteren als een voorbeeld van hoe we door Den Haag genegeerd worden. Maar er had beslist iets terug voor moeten komen. Dat steekt de mensen.'

Hoewel de onvrede in het oude Scheveningen op straat blijkt, is PvdA-fractievoorzitter P. Heijnen toch een beetje verbaasd over de klachten in het zwartboek. Een recent onderzoek van de gemeente wees toch onlangs uit dat Scheveningen wat de leefbaarheid betreft positief uitspringt in vergelijking met andere Haagse wijken?

Heijnen: 'Hoe dat komt, dat verschil, ik weet het niet. Ik weet dat op sommige dagen het de spuigaten uitloopt met de overlast. Maar de bewoners moeten hun onvrede ook meer gaan uiten. Het ligt ook aan de Scheveningers zelf.'

Joop van Toor, oud-visser, probeert op zijn manier het traditionele Scheveningen in stand te houden. Als coördinator van een speciaal werkgelegenheidsproject mocht Van Toor (61) dinsdag aan zes Scheveningse jongens hun diploma uitreiken. Of ze nog een baan krijgen bij een van de kotters of grote rederijen, is nog onzeker. Elk jaar heeft hij moeite kandidaten te vinden, want weinig jonge Scheveningers voelen nog iets voor het vissersbestaan.

Van Toor: 'Het is onzin om te denken dat Scheveningen alleen maar kan leven van de visserij. Die tijden zijn voorbij. Maar de visserij moet ook weer niet een aanhangsel worden. We moeten voorkomen dat het ten gronde wordt gericht, dat alleen de nadruk wordt gelegd op dat massatoerisme. We zijn en blijven een vissersdorp.'

Meer over