De opwindbare GSM

Er is steeds minder verschil tussen een Nederlander en een kip. Huizen zijn verworden tot legbatterijen. Alles is er op gericht beweging te vermijden....

Die apparaatjes hebben een nadeel: ze werken op batterijen of een accuutje. Dat maakt ze onbetrouwbaar. Tot ver buiten Frankrijk is meegehuiverd met de drie toerskiërs die in januari tien dagen een sneeuwstorm trotseerden in een zelfgebouwde iglo. Hun redding dreigde te mislukken, omdat de accu van hun telefoon uitgeput raakte.

Daarom is er een markt voor de opwindbare GSM. En voor een opwindbare gameboy, het opwindbare scheerapparaat en nog zo'n 140 artikelen, waaronder een kleine, opwindbare televisie. En voor de kinderen in Cambodja een opwindbare mijndetector.

Het komt allemaal uit Zuid-Afrika, maar het verhaal begint in Engeland, waar zeven jaar geleden uitvinder Trevor Baylis op een avond televisie zat te kijken. Een Afrikaanse minister legde uit hoe moeilijk het was om analfabete onderdanen te waarschuwen voor aids. Een radio hadden ze niet. Batterijen konden ze niet betalen.

Baylis ontwierp volgens overlevering in een half uur de oplossing: een opwindbare radio. Hij werkt principieel anders dan een wekker. Het opwindmechaniek drijft een dynamootje aan en met stroom is alles mogelijk. Je kunt er een schijnwerper mee voeden, of een walkman.

Die radio's worden al gemaakt, de schijnwerper ook. Ze komen uit de twee fabrieken van Freeplay Energy in Johannesburg. In de radiofabriek hebben gehandicapten werk gevonden, met de bijzonderheid dat ze mede- aandeelhouder zijn. Dat geldt ook voor de schijnwerperfabriek, waar ex- gedetineerden werken.

De radio's - eind vorig jaar is de miljoenste verkocht - werken eenvoudig. De luisteraar draait een seconde of twintig aan een slinger en kan een uur luisteren. Met steun van het Amerikaanse concern General, Electric is de techniek verfijnd en komen al die nieuwe 'opwindende' producten op de markt, dit jaar en volgend jaar.

Freeplay-importeur Frank Govers in Tilburg: 'Voor de markt in Europa, de VS, Canada en Australië wordt in Johannesburg gewerkt aan een kleine wereldontvanger, niet groter dan een videoband. Een heel eind op weg zijn ze ook met de opwindbare GSM. Er is een kans dat die volgend jaar al op de markt komt.'

In Johannesburg wordt ook gewerkt aan een opwindbare GPS, een apparaatje waarmee zeilers en bergbeklimmers via een satelliet hun positie kunnen bepalen. De kastjes zijn berucht om het tempo waarmee ze de accu uitputten.

Een tweede markt voor Freeplay zijn de ontwikkelingslanden. De Duitse ambassade in Nicaragua heeft bijvoorbeeld in Tilburg tweehonderd radio's besteld voor Nicaragua, dat sinds de wervelstorm Mitch tobt met de communicatie.

Meer specifiek voor ontwikkelingslanden zijn de opwindbare mijndetector en een opwindbare sproei-installatie. 'Er zijn talloos veel mogelijkheden', zegt importeur Govers. 'De techniek van het opwinden is misschien een stap terug, maar in combinatie met het opwekken van energie is het een grote stap voorwaarts.'

Meer over