ColumnPeter de Waard

De nieuwe generatie maakt zijn eigen financiële bommetjes, à la Nick Leeson

null Beeld

Voor de finfluencers – de financiële influencers die de sprookjeswereld van de beurs verkopen op ­sociale media – zou het verhaal van Nick Leeson verplichte kost moeten zijn. Vandaag precies 26 jaar geleden ging de Britse zakenbank Barings ten onder, nadat ‘s werelds beruchtste malafide beurshandelaar zijn ­eigen financiële atoombommetje in elkaar had geknutseld. Hij had 1 miljard euro verloren met speculaties in opties en die verdoezeld op een geheime rekening. De rogue trader, zoals Leeson in films en boeken werd ­genoemd, zou op de vlucht worden betrapt en moest vier jaar brommen.

Het speelde zich af tijdens de beleggingsgekte van de jaren negentig. Toen werd een hype nog een trend genoemd en was cool nog hip. In 1995 hadden 500 duizend Nederlanders een mobiele telefoon. Twee jaar later ­waren dat er 1 miljoen, toen tijdens de campinghausse van 1997 het volk massaal voor de tent hun bank en commissionair belde met koop- en verkooporders.

Vooral opties waren populair – rechten om aandelen of andere ­financiële producten te kopen (calls) of verkopen (puts). Ze waren zeer speculatief, maar ook leuke hersenbrekertjes. Nogal wat Nederlanders bogen zich over de wiskundige formules waarmee de premies werden berekend om over drie maanden het recht te hebben 100 aandelen Philips voor 45 euro (toen waren dat nog guldens) te kopen.

Leeson had met opties gegokt op een stijging van de Japanse beursindex, maar ging de mist in toen een aardbeving in Kyoto tot een enorme beursval leidde. Hij had puts geschreven (verkocht) en zijn verliezen explodeerden.

Niemand trok er zich veel van aan. Het spektakel duurde nog zes jaar, voordat de zeepbel werd opgeblazen, opties waardeloos waren en het volk met woekerpolissen was opgezadeld. Twintig jaar later is iedereen het ­vergeten. Beleggen is weer zo populair dat zelfs De Vooravond er woensdag zijn openingsitem aan wijdde, zij het met de misinformatie dat dit zou hebben geleid tot een verviervoudiging van de omzet in Amsterdam.

Inmiddels heeft de Nokia plaatsgemaakt voor smartphones met apps. Niemand hoeft meer een commissionair of bank te bellen. Iedereen kan direct zelf beleggen.

Jongeren die na een jaar lockdown hun buik vol hebben van games en het park niet in mogen, proberen het uit. Alleen zijn er allerlei nieuwe financiële atoombommetjes bij gekomen: bitcoins, turbo’s, contracts for difference, plus aandelen van platformbedrijven of van bedrijven zoals Gamestop, die door short sellers voor de sloop zijn bestemd.

Ook Leeson ruikt weer een kans. Hij was toen 27, nu is hij net 54 jaar geworden. In Ierland heeft hij zijn eigen beleggingsadviespraktijk onder de naam Bull & Bear geopend. Deze week dook hij zelfs op als bedrijvendokter. Hij wil mkb’ers die door covid-19 in problemen zijn geraakt, met raad en daad terzijde staat. De rogue trader van toen is ook finfluencer geworden. Nu met eurotekens in de ogen.

Meer over