‘De Martens 7 is voor ons een doodnormaal schip’

Een bemanningslid werd onwel, de naam ‘Probo Koala’ deed de rest: alle alarmbellen gingen af. Zeker tien instanties kwamen in actie....

Van onze verslaggever Ron Meerhof

Ja hoor, milieumanager Jack de Jong van scheepsafvalverwerker ATM wil best even een kijkje gaan nemen bij de Martens 7. En nee, een gasmasker is bepaald niet nodig.

‘Dit is voor ons een doodnormaal schip’, zegt hij even later, wijzend op een binnenvaartschip van een meter of vijfentwintig dat vredig ligt te dobberen in de late middagzon. ‘Twee uur geleden hebben we de resultaten van onze monsteranalyse gekregen; helemaal schoon. We kunnen zo onze slangen er op aansluiten, en alle resten gaan via een gesloten systeem de verbrandingsoven in. Bij negenhonderd graden Celsius blijft er niets meer van over.’

Begin juli werd een deel van de lading van de Probo Koala overgepompt bij Amsterdam Port Services (APS). Vervolgens werd duidelijk dat de lading uitermate giftig was. Daarop werd deze weer teruggepompt het schip in. De gevolgen zijn bekend. Bij de daarop volgende illegale lozing in Ivoorkust, vielen tot nog toe zeven doden, onder wie vier kinderen.

Volgens directeur Droog van de ATM is de rekensom eenvoudig. ‘Bij dat terugpompen van die giftige lading blijft altijd wat achter’, zegt hij. ‘Maar zeker niet meer dan tien ton, hebben we uitgerekend. Die tien ton kwam terecht in een partij van zevenduizend kubieke meter. En van die lading zit nu eentiende in de Martens 7. En die bevat dus maximaal een ton van dat spul dat in de Probo Koala zat. Wij schrikken daar niet van.’

Maar de instanties des te meer. Toen een bemanningslid donderdag meldde dat hij onderweg van Vlissingen onwel was geworden, gingen alle alarmbellen rinkelen. De ene na de andere hoogwaardigheidsbekleder kwam langs om zijn verantwoordelijkheid te nemen, er werden monsters van de lading genomen en allerhande maatregelen; het schip ging aan de ketting. Vrijdagmiddag laat, na bijna een etmaal van spoed- en topoverleg tussen wel tien instanties, werd het verontrustende nieuws wereldkundig gemaakt.

‘Ik heb met grote verbazing onder mijn ogen zien gebeuren hoe van een mug een olifant gemaakt werd’, zegt De Jong. Volgens hem en andere ATM’ers is er mogelijk heel iets anders aan de hand. Het betrokken bemanningslid heeft een hoogoplopend arbeidsconflict met zijn werkgever; de rederij gaat gesplitst worden, er staan banen op de tocht, er was al eerder onvrede over de arbeidsomstandigheden. Mogelijk speelde dat mee in zijn melding dat hij zich onwel voelde. De naam ‘Probo Koala’ deed de rest.

De Jong weet nog een andere verklaring. ‘Bij vertrek uit Vlissingen zaten een paar flensen van de laadruimtes niet goed dicht. Die heeft hij dicht gedraaid.’ Maar door de lading zit het goedje Mercaptaan, een hevig stinkend stofje dat vaak wordt toegevoegd om te waarschuwen zodra er iets lekt. ‘Mercaptaan is rotspul’, zegt De Jong. ‘Daar kun je ook wel even beroerd van worden.’ En de bemanningsleden van de Martens 7 hadden al niet zoveel meer nodig om zich beroerd te voelen, vermoedt hij.

Maar de betrokken instanties laten zich aan dergelijke vermoedens niets gelegen liggen. Nadat het schip donderdagavond aan de ketting was gelegd, hebben zeker drie instanties hun eigen monsters genomen. Op zijn vroegst zaterdagmiddag zijn daarvan de eerste resultaten te verwachten.

Al die acties hebben overigens in het geheim plaatsgevonden. Toen in de loop van vrijdag de eerste mediavragen loskwamen, verwezen alle betrokken instanties naar de woordvoerder van de provincie. Die beweerde tot laat in de middag van niets te weten. Pas een etmaal nadat alarm was geslagen, kwamen het OM en de provincie met hun respectievelijke persberichten naar buiten.

Meer over