Postuum

De man van de Engelse snit in Spanje

Hij bood de opkomende Spaanse middenklasse een plek om haar geld uit te geven. Zondag overleed een van Spanjes toonaangevendste zakenmannen.

Steven Adolf
null Beeld Foto EPA
Beeld Foto EPA

Na meer dan 25 jaar aan het roer te hebben gestaan van El Corte Inglés, Spanjes beroemde warenhuisketen, is Isidoro Álvarez (79) zondag in Madrid overleden. Hij geldt als de man die El Corte Inglés (De Engelse Snit) liet uitgroeien tot het grootste warenhuis van Spanje, met een omzet van 14 miljard euro en een kleine 100 duizend werknemers.

El Corte Inglés, met zijn massieve, gesloten gebouwen, werd onder zijn leiding een herkenningspunt in Spanje: een stad was pas een stad als er een Corte Inglés was. De warenhuizen golden lange tijd als hét symbool van het groeiende economische belang van de Spaanse middenklasse. Die ging naar El Corte Inglés om haar nieuw verworven koopkracht te besteden aan de meest uiteenlopende producten als kleding, voedingswaar, boeken, mobiele telefoons en computers. Zo mogelijk inclusief de klantenkaart met consumentenkrediet.

Isidoro Álvarez werkte vanaf zijn 18de in El Corte Inglés, het warenhuis van zijn oom dat 75 jaar geleden in Madrid zijn eerste filiaal opende. Sinds 1989 was hij de bestuursvoorzitter van de keten, die onder zijn leiding snel expandeerde in Spanje en later ook over de grens in Lissabon. Álvarez was als ondernemer volkomen vergroeid met het bedrijf. De topman dook geregeld op in zijn eigen warenhuizen om poolshoogte te nemen en een hapje te eten in het restaurant. Bij zijn personeel wist hij respect af te dwingen, iedereen in Spanje kende zijn gezicht, wat een opmerkelijke prestatie was omdat Álvarez uitgesproken publiciteitsschuw was en zelden in de openbaarheid trad.

Dat bleek ook uit de weinig gebruikelijke methoden om onwelgevallige publiciteit te voorkomen. Ongenode journalisten die meer wilden weten over de controversiële werkomstandigheden van het personeel werden desnoods de winkel uitgezet, hun kranten bedreigd met een publiciteitsboycot. De complete oplage van een niet-geautoriseerd boek over de keten werd opgekocht in een poging de verspreiding te voorkomen.

Sleets concept

Álvarez hield zijn bedrijf strak onder controle. El Corte Inglés had daarbij een naam hoog te houden in cashflow-beheer. Niet alleen wist de keten zoals gebruikelijk in de sector gunstige voorwaarden van leveranciers af te dwingen zodat de financiering van de voorraad voornamelijk op hun schouders terechtkwam, zelfs de werknemers werden gedwongen hun loon via het kassysteem van het warenhuis uitbetaald te krijgen.

De warenhuisketen kreeg het vanaf de jaren negentig steeds zwaarder onder druk van de internationaal opkomende distributeurs en de nieuwe winkelcentra. De diversificatie van de merknaam in supermarkten (Hipercor en Supercor), telecommunicatiewinkels, klus-warenhuizen, kledingketens en reisbureaus bleek minder aan te slaan dan verwacht.

Wie nu de bekende warenhuizen binnenloopt merkt een zekere sleetsheid in het ooit zo succesvolle concept. Spanjes middenklasse ging in de loop der tijd anders winkelen en El Corte Inglés had moeite zich hieraan aan te passen. De grote recessie waarin het land is gestort was daarnaast evenmin gunstig voor de keten. De omzetten daalden, net als de winsten. Vorig jaar werd een schuld van 5 miljard euro geherstructureerd en verkocht de keten een meerderheidsaandeel van zijn consumentenkrediet aan de bank Santander. Het toeval wil dat Santander-topman Emilio Botín vorige week op eveneens 79-jarige leeftijd overleed, juist toen Álvarez met ernstige hartklachten werd opgenomen in het ziekenhuis. Vrijwel gelijktijdig heeft Spanje daarmee twee van zijn toonaangevende kopstukken uit de zakenwereld verloren.

Meer over