De laatste keer

PENSIOENFONDSEN moeten hun aandelen Koninklijke Olie verkopen. Beleggen in Olies is moreel niet verantwoord vanwege de oliewinning in Nigeria. Die activiteiten vervuilen het milieu daar....

Dat Koninklijke Olie in de eerste helft van dit jaar één van de snelst stijgende aandelen in Amsterdam was, moet men op de koop toe nemen. Dat de pensioenfondsen daarmee hun eigen voortbestaan op het spel zetten, moeten ze ook op de koop toe nemen. Bedrijven mogen immers zelf een pensioenfonds starten als het rendement van het pensioenfonds waar ze verplicht bij zijn aangesloten, onder de maat is.

'Dat zal zo'n vaart niet lopen. Het is een wijdverbreid misverstand dat verantwoord beleggen in duurzame beleggingsfondsen weinig oplevert. Kijk naar de groene fondsen van ASN. Het probleem is vooral dat het om vrij kleine fondsen gaat. Klein althans ten opzichte van het vermogen van pensioenfondsen', zegt Doekle Terpstra.

Hij roept op tot de beleggingsboycot van Koninklijke Olie. Dat is niet per definitie een loze oproep. Terpstra is voorzitter van de vakcentrale CNV.

CNV'ers stellen samen met andere bonden en werkgevers het beleggingsbeleid van de bedrijfspensioenfondsen vast. Dat zijn de 80 grote bedrijfstakpensioenfondsen die ruim 600 miljard gulden beleggen. Daarnaast zijn er nog circa duizend pensioenfondsen van individuele ondernemingen en beroepsgroepen. Daar wordt het beleggingsbeleid bepaald door werkgevers en werknemers. Het totale vermogen van de pensioenfondsen steeg in de eerste helft van dit jaar met 10 procent tot 853 miljard gulden, meldt het CBS.

De aandelen van alle pensioenfondsen zijn nu ruim 375 miljard gulden waard. Dat bedrag loopt snel op door de koersstijgingen en door het aankopen van nieuwe aandelen. 'Daarom is het zo belangrijk dat we voor de beleggingen in aandelen een gedragscode ontwikkelen. Daarmee kunnen we het bedrijfsbeleid beïnvloeden', zegt Terpstra.

De oproep van Terpstra is het gevolg van de beleggingscode voor pensioenfondsen die het CNV heeft vastgesteld. Die gaat gelden als richtsnoer voor de CNV'ers in pensioenbesturen.

Het CNV vindt dat pensioenfondsen maatschappelijk verantwoord moeten beleggen. Een optimaal rendement mag niet ten koste van alles worden behaald.

Zo mogen pensioenfondsen volgens het CNV niet meer beleggen in bedrijven waar werknemers geen recht hebben om zich aan te sluiten bij een vakbond naar eigen keuze. In landen waar de mensenrechten worden geschonden of kinderarbeid wordt getolereerd, mogen de fondsen evenmin geld steken.

Terpstra wil met de code de discussie over verantwoord ondernemen stimuleren. 'Eerder is het opstellen van een CNV-code mislukt. We waren toen bang voor zwarte lijsten en rode kaarten. En op dat moment werd door pensioenfondsen minder in aandelen belegd. We hebben toen wel consequenties getrokken bij het beleggen van het vermogen van de CNV-bonden. Toen ging Shell in de ban door de activiteiten in Zuid-Afrika met het apartheidsregime. Nu is de discussie over maatschappelijk, verantwoord ondernemen veel breder. Werkgevers zijn er zelf ook mee bezig, zijn hier ontvankelijk voor en zijn, hopen we, hierop aanspreekbaar.'

Toch ontkomt Terpstra er niet aan consequenties te trekken uit de code. 'De activiteiten van Shell in Nigeria zijn niet goed te praten. IHC Caland vindt zelf dat zij het bewind in Birma niet steunen met het uitvoeren van de baggerorder voor de kust. Wij denken daar anders onver.'

De grootste fondsen, ABP en PGGM, hebben al een code maar die gaat het CNV niet ver genoeg. Die codes hebben ook nog niet gezorgd voor nieuw beleggingsbeleid. Het ABP heeft IHC de wacht aangezegd maar de aandelen nog niet verkocht. 'Verwacht ook nu geen ommezwaai in het beleggingsbeleid. We willen praten, overtuigen. Het gaat om het resultaat: verantwoord bedrijfsbeleid', zegt Terpstra. Wel gaat het CNV de uitwerking van de gedragscode jaarlijks evalueren. En nu maar afwachten of Shell luistert. Het CNV waarschuwt voor de laatste keer.

Meer over