columnfrank kalshoven

De coalitie bakt een drol van een regeerakkoord, aflevering 4

null Beeld .
Beeld .
Frank Kalshoven

Kan het nieuwe kabinet van een drol een taart bakken? De afgelopen weken hebben we gekeken naar de inhoud van het coalitieakkoord. Eerst naar de algemene strekking ervan, toen naar het afgesproken beleid inzake onderwijs en vervolgens naar het wonen. Dat viel allemaal niet mee. Maar nu hebben we er mensen bij, ministers en staatssecretarissen, en de vraag is of die de ruimte krijgen om er toch een succesvolle kabinetsperiode van te maken. Om van de drol een taart te bakken dus.

Het antwoord is: jazeker.

Hoe is dat mogelijk? Het coalitieakkoord laat de bewindspersonen veel ruimte voor de invulling ervan. Voor veel onderwerpen geldt dat er door VVD, D66, CDA en CU afspraken zijn gemaakt over de hoofdlijnen van het beleid en dat er budgettaire ruimte is, geld zat. Daarnaast zijn, waar dat blijkbaar politiek gevoelig lag, afspraken gemaakt over specifieke maatregelen. Per saldo hebben vakministers veel beleidsruimte. Ze kunnen er zowel een puinhoop als een groot succes van maken. Voor hun plannen moeten ze wel de Kamer overtuigen natuurlijk; hierbij gaan we dan de ‘nieuwe bestuurscultuur’ in actie zien. Zal het lukken om in de Kamer meer inhoudelijk debat te voeren?

Laten we, ter illustratie, kijken naar de ruimte die Karien van Gennip (CDA) krijgt, de nieuwe minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. De coalitie wil ‘een aantal grote hervormingen in de arbeidsmarkt doorvoeren’, staat er geschreven in het akkoord. Welke kant op? Nou ‘de leidraad’ hiervoor vormen het advies van de commissie-Borstlap over de regulering van werk en het advies dat de Sociaal-Economische Raad over dit onderwerp uitbracht. Dit biedt Van Gennip volop ruimte om goed beleid te maken, want deze adviezen gaan eerst en vooral over richting en hoofdlijnen.

Met de politieke piketpaaltjes die in het akkoord zijn geslagen, is goed te leven. Het was blijkbaar nodig op schrift te stellen hoe het minimumloon precies zal worden verhoogd en in welk tempo de zelfstandigenaftrek wordt afgebouwd. Ook moest blijkbaar nog eens worden bevestigd dat zelfstandigen een arbeidsongeschiktheidsverzekering krijgen.

Of de ‘grote hervormingen’ in de arbeidsmarkt ook echt gestalte zullen krijgen en hoe mooi die eruit gaan zien, is daarom in de eerste plaats aan Karien van Gennip zelf.

De vrije ruimte die ministers krijgen, stelt hoge eisen aan hun bekwaamheid, zowel politiek als inhoudelijk. De spannendste benoeming in deze is die van Sigrid Kaag op Financiën. Politiek zit het snor, uiteraard, maar inhoudelijk? Ze heeft bij mijn weten nog nooit een woord gezegd over financiën, fiscaliteit, economie of begroting. Ze is een onbeschreven blad.

Dat treft niet, want juist op dit terrein is het coalitieakkoord zowel ambitieus en als weinig specifiek. Dit geldt voor het begrotingsbeleid met al die rare spookfondsen die in het akkoord zijn opgenomen. Dit geldt voor de toeslagen die de coalitie allemaal wil afschaffen. Dit geldt nog sterker voor het belastingstelsel dat volgens de partijen moet worden ‘vereenvoudigd en hervormd’. Hoe? Geen woord erover. Ga er maar aanstaan, als onbeschreven blad.

Laten we het kabinet warm verwelkomen, en vertrouwen op hun bakkerskunsten. Misschien is het een idee om patissier Cees Holtkamp aan te stellen als speciaal adviseur van het kabinet. Immers: als iemand van een drol een taart kan bakken, is hij het.

Frank Kalshoven is directeur van De Argumentenfabriek. Reageren? Email: frank@argumentenfabriek.nl.

Meer over