Curieus pact maakt nu al einde aan krantenoorlog

PCM Uitgevers gaat niet het dure avontuur aan om een gratis krant te maken. Het concern koopt een minderheidsbelang in het bedrijf van concurrent Boekhoorn....

Vorige week vrijdag kwamen ze elkaar nog tegen, op het 10-jarig jubileum van het telefoniebedrijf Telfort: Ton aan de Stegge en Marcel Boekhoorn, beiden vermogend door de verkoop van Telfort aan KPN. Inmiddels is de een topman van PCM Uitgevers en is Boekhoorn de investeerder die een gratis kwaliteitskrant op de markt wil brengen – net als PCM.

Niet lang na die ontmoeting werd het idee samen één gratis kwaliteitskrant te maken steeds reëler, iets wat Aan de Stegge eerder al had geopperd. Gisteren werd de deal beklonken na een vergadering van de raad van commissarissen van PCM. Een eigen gratis krant bleek een te groot financieel risico voor de uitgever. In de plannen werd al rekening gehouden met aanloopverliezen gedurende vier jaar.

Nu de mogelijkheid zich aandiende, besloot PCM zich met een minderheidsbelang van 49 procent in te kopen bij een nieuwe onderneming, die voor 51 procent in handen is van Boekhoorn. Diens belang is evident: het is zijn vaste strategie om concurrentie zo veel mogelijk te vermijden. Hij weet zich nu bovendien verzekerd van distributie en schaarse drukcapaciteit bij PCM; de grootste twee hobbels voor een nieuwe krant.

Aan de Stegge kondigde drie weken geleden een ‘krantenoorlog’ aan, aangezien diverse partijen zich leken te storten op nieuwe, gratis kranten. Kort daarna kondigde hoofdredacteur Pieter Broertjes van de Volkskrant aan deze nieuwe PCM-krant te gaan maken.

De aangekondigde ‘oorlog’ heeft gisteren een curieuze wending gekregen: met de nieuwe krant hoopt PCM beter te kunnen concurreren met de gevestigde kranten. Dat zijn dus ook de Volkskrant, NRC Handelsblad, Trouw en AD, die last kunnen krijgen van de nieuwe krant van hun eigen uitgever.

Het gevecht vindt nu vooral binnen PCM plaats. De hoofdredactie van de Volkskrant reageerde gisteren teleurgesteld op de beslissing die ‘een puur financiële, en geen journalistieke’ was.

Volgens Philip Alberdingk Thijm, lid van de raad van bestuur bij PCM, is het ‘een misverstand geweest dat de gratis krant een Volkskrant-krant zou worden’. Toch bestaat er in de leiding van de Volkskrant weinig begrip. Hoofdredacteur Broertjes: ‘We moeten ons neerleggen bij dit besluit, maar wij blijven geïnteresseerd in een gratis krant.’

Broertjes is verbaasd over de onverwachte wending in deze zaak. Topman Aan de Stegge had immers de Volkskrant toestemming gegeven een gratis krant te ontwikkelen. ‘Waarom is nu ineens de koers verlegd? Het is jammer dat PCM kennelijk de middelen niet heeft en het risico niet aandurft om een gratis krant te maken.’

Ook de Stichting de Volkskrant is teleurgesteld. Voorzitter Paul van der Heijden: ‘Het ontbreekt PCM aan merkenbeleid. Wij willen van de Volkskrant graag een breed, multimediaal merk maken, ook met een gratis krant, maar dat is nu onmogelijk gemaakt.’ De stichting gaat met de andere aandeelhouders van PCM (Stichting Trouw en de stichting Democratie en Media) overleggen over een reactie op de beslissing van de uitgever.

Volgens topman Aan de Stegge werd samenwerking met Boekhoorn noodzakelijker nadat duidelijk werd dat hij een kwaliteitskrant wilde maken. ‘Er werd in het begin lacherig gedaan. Nadat Jort Kelder er geen hoofdredacteur werd omdat het, zoals hij zei, een ‘te plat krantje’ zou worden, bleef men lachen. Pas later werd duidelijk dat Boekhoorn met hoofdredacteur Ben Rogmans echt een kwaliteitskrant ging maken.’ Een krant die, aldus Aan de Stegge, ‘in de manier van denken erg op de onze lijkt’.

Meer over