Centrale bankier stelt beleid opnieuw ten voorbeeld in strijd tegen Schmidt Nederland is wapen voor Tietmeyer

De Duitse hulde voor het Nederlandse regeringsbeleid neemt verdachte vormen aan. Nederland, aldus president Tietmeyer van de Bundesbank, is met afstand 'de economische primus van Europa'....

WILLEM BEUSEKAMP

Van onze correspondent

Willem Beusekamp

BONN

De voormalige bondskanselier beschuldigde Tietmeyer vorige week in een open brief ervan van de Duitse centrale bank 'een staat in een staat' te hebben gemaakt. Tietmeyer, aldus Schmidt, ontbeert strategisch inzicht en is tot schade van Europa bezig de Europese integratie kapot te maken met hysterische stabiliteitseisen. Schmidt weet waarom: 'Het is niet aangenaam om als valutakoning te worden gedeklasseerd tot een filiaalhouder van de Europese centrale bank.'

Tietmeyer komt uit Westfalen, een streek in het noord-westen van de republiek 'waar de mensen wel eens met een eikenboom worden vergeleken'. Als een stevige eik heeft de bankier de hakbijl uit Hamburg weerstaan. Tietmeyer, ooit staatssecretaris van Financiën onder Schmidt, houdt zich niet meer bezig met de dagelijkse politiek. Hij bedrijft hogere geldkunde, bestudeert de kansen voor een blijvend stabiele Europese munt en stelt vast dat vooralsnog alleen Nederland de juiste perspectieven biedt.

Duitsland zelf, initiator van het zogenoemde stabiliteitspact, biedt geen bevredigend uitzicht op een blijvende stabiliteit. Volgens Tietmeyer is het hoofdzakelijk in Frankfurt geformuleerde pact - een lijst met strafmaatregelen tegen de EMU-leden die na invoering van de euro uit de pas gaan lopen - 'vooral voor Duitsland zelf bedoeld'. Dus van enige Duitse hegemonie is geen sprake, onderstreepte Tietmeyer vele malen.

Ofschoon hij Schmidt niet direct met naam noemde, was duidelijk dat de centrale bankier geen hoge pet op heeft van Schmidts strategische inzichten en de open brief eerder beschouwt als een verlate afrekening uit 1982, toen ambtenaar Tietmeyer in opdracht van de toenmalige minister Lambsdorff een document vervaardigde waarover de regering Schmidt uiteindelijk zou sneuvelen.

Helmut Kohl kwam en zit er nog steeds. De huidige bondskanselier, sinds vijf jaar kampend met stijgende tekorten en een volgens Tietmeyer 'niet langer te tolereren werkloosheid' laat geen gelegenheid voorbij gaan zijn landgenoten te wijzen op de 'flexibele Nederlanders', waar veel zaken sneller en beter tot stand zouden komen dan in het 'vrijetijdspark Duitsland'.

Volgens Tietmeyer kwam de Duitse economie pas na 1982, dus na Schmidt, tot bloei. Hij noemt die periode (tot 1991) 'een leerstuk' voor alle kandidaten van de economische en monetaire unie. Overheidsuitgaven omlaag, belastingen omlaag, vervolgens economische groei en uiteindelijk meer werkgelegenheid. Bovendien een lage inflatie en een ijzersterke munt. 'Daarvan profiteren vooral de zwakkeren in de samenleving.'

Overgebleven in Duitsland zijn alleen de lage inflatie en een harde munt, een prestatie die, Tietmeyer liet er geen misverstand over bestaan, voornamelijk op het conto van de centrale bankraad in Frankfurt moet worden geschreven.

Om de overige factoren ook weer in de greep te krijgen, in Duitsland en de overige EU-staten - opnieuw: 'Nederland doet het ons voor' - is het naar Tietmeyers overtuiging te weinig als de kandidaten in 1998 alleen maar voldoen aan de toelatingseisen van de euro, 'iets wat thans door velen uit een soort prestige-overweging wordt nagestreefd'. Stabiliteit op lange termijn, dát is waar investeerders naar kijken.

Wat Schmidt en andere critici in Frankrijk, Groot-Brittannië en Italië over het hoofd zien, zijn de gevaren op langere termijn als alle deelnemers maar hun gang kunnen gaan. Indien de euro niet verzekerd is van een betrouwbare, stabiele en onafhankelijke geldpolitiek zal Europa 'onvermijdelijk worden bedreigd door economische en politieke gevaren, die het integratieproces op een ongekende wijze zullen schaden'.

Meer over