Bulk-index bereikt laagterecord

De experts die de Baltic Dry Index als de belangrijkste indicator van de wereldeconomie zien, hebben vrijdag massaal de stormbal gehesen. De index daalde naar een nieuw dieptepunt. Dit duidt op een verdere teruggang van de wereldhandel en uiteindelijk ook op een verdere daling van de groei.

Peter de Waard
Euromax Terminal voor containeroverslag op de Maasvlakte in de Rotterdamse haven. Beeld anp
Euromax Terminal voor containeroverslag op de Maasvlakte in de Rotterdamse haven.Beeld anp

De Baltic Dry Index geeft de wereldwijde scheepvaarttarieven weer voor het vervoer van droge bulkgoederen als ijzererts, koper en kolen. Als die dalen, betekent het dat er minder vraag is naar die grondstoffen bij de industrie. Dit zal zich vertalen in een dalende productie en dalende groei.

Sinds september is de Baltic Dry Index met meer dan 40 procent in prijs gedaald. Oorzaak is vooral de terugval van de Chinese economie. Vandaag daalde de index tot 504. In mei 2008 - net voordat de kredietcrisis escaleerde - bereikte de index nog een alltime high van 11.793. Sindsdien is hij steeds gedaald. In augustus stond de index op 1.222 punten, daarna ging er nog eens 60 procent vanaf.

Voorzitter Dink Ritmeester van de Nederlandse Zeebevrachters Sociëteit zegt dat nu een groot vrachtschip voor een prijs van 5- tot 12 duizend dollar per dag te huur is (ruim 4- tot ruim 11 duizend euro). 'Ik spreek dan over een caper van 160 duizend ton, een schip dat niet door het Suez- of Panamakanaal kan maar de kapen moet ronden. In 2008 kostte het huren van zo'n schip nog 283 duizend dollar per dag. Dat stortte in na de crisis. Later trok het aan tot 100 duizend dollar per dag. Daar is niets van over. Rederijen leggen nu toe op dit soort vracht, want het in de vaart houden van die schepen kost 30 duizend dollar per dag.'

Indicator

Economen, analisten en vooral ook risicomanagers van financiële instellingen zien de Baltic Dry Index als de beste indicatie voor hoe de wereldeconomie er echt voor staat. Veel andere indices zijn misleidend, omdat ze worden gemanipuleerd door uitspraken van politici of centrale bankiers of bepaald door sentimenten als consumentenvertrouwen of de huizenprijsverwachtingen. Ook het speculatieve element van de beurs ontbreekt, omdat men slechts een schip chartert als er lading mee wordt vervoerd.

Er kleeft ook een nadeel aan deze indicator. De afgelopen jaren zijn er veel tankers bijgebouwd. Er werd geanticipeerd op verdere groei van de wereldeconomie. Doordat de groei van de vrachtvloot veel sneller verliep dan die van de wereldhandel, is een overcapaciteit aan scheepsruimte ontstaan.

Containeroverslag op het terrein van APM Terminals op de Tweede Maasvlakte in de Rotterdamse haven. Beeld anp
Containeroverslag op het terrein van APM Terminals op de Tweede Maasvlakte in de Rotterdamse haven.Beeld anp

Ritmeester noemt dit een van de redenen dat de prijzen zo zijn gedaald. 'Maar ook de krimp in de handel met China, met 20 procent, speelt een rol. Containerrederij Maersk heeft vorige week vierduizend werknemers ontslagen. Maersk houdt zich weliswaar niet met droge bulk bezig, maar het vervoert wel weer de industrieproducten die met deze grondstoffen worden gemaakt. Zo grijpt alles in elkaar.'

Nederland speelt niet zo'n grote rol in het vervoer van bulk over de wereld. Wel zijn er hier kleinere rederijen - die het inmiddels ook moeilijk hebben.

De cijfers over de groei van de wereldhandel laten nog bijna maandelijks een daling zien. Het CPB, dat de World Trade Monitor publiceert, constateerde in augustus een daling van 0,4 procent. Volgende week wordt het cijfer over september gepubliceerd.

Meer over