Nieuws

Brussel pakt brievenbusfirma’s aan, belastingparadijs Nederland onder vuur

Belastingparadijs Nederland ligt onder vuur na een besluit van de Europese Commissie om brievenbusfirma’s aan te pakken. Nederland heeft ruim twaalfduizend van die lege hulzen, bedoeld om belasting te ontwijken. De firma’s moeten de fiscus voortaan inzicht geven in hun aangiftes en bedrijfsactiviteiten.

Wilco Dekker
Eurocommissaris  Paolo Gentiloni (Economie) licht de de aanpak van brievenbusfirma's toe op een persconferentie in Brussel.   Beeld Stephanie Lecocq / EPA
Eurocommissaris Paolo Gentiloni (Economie) licht de de aanpak van brievenbusfirma's toe op een persconferentie in Brussel.Beeld Stephanie Lecocq / EPA

Met het besluit wil Brussel misbruik gemakkelijker opsporen en aanpakken. ‘We gaan ze de duimschroeven aandraaien,’ zei eurocommissaris Paolo Gentiloni van Economie woensdag op een persconferentie. De Commissie richt zich in eerste instantie op bedrijven waar veel geld binnenkomt dat weer naar een ander land gaat, met weinig tot geen personeel en zonder activiteiten waarmee echt geld verdiend kan worden.

Bedrijven die aan deze ‘objectieve indicatoren’ voldoen, moeten voortaan inzicht geven in hun activiteiten. ‘Ons voorstel zal nationale belastingdiensten helpen bedrijven op te sporen die alleen op papier bestaan’, stelt Gentiloni. Dat moet voorkomen dat internationale bedrijven en rijke particulieren hun bezittingen kunnen blijven verbergen, zodat ze minder of geen belasting hoeven te betalen.

De Italiaan zei dat de Commissie geen specifieke lidstaten op het oog heeft, maar Nederland staat - met Luxemburg - al jaren te boek als belastingparadijs. Volgens schattingen loopt de Europese Unie jaarlijks 20 miljard euro aan belastinginkomsten mis door brievenbusfirma’s. Ongeveer de helft daarvan zou via Nederland lopen, met name via de Amsterdamse Zuidas.

Internationale reputatieschade

Het kabinet probeert daar onder meer vanwege de internationale reputatieschade voor Nederland iets aan te doen, maar vooralsnog met weinig succes, bleek vorige maand uit onderzoek van de Commissie Doorstroomvennootschappen. Die constateerde dat er twee jaar geleden in Nederland 12.400 brievenbusfirma’s gevestigd waren met een balanstotaal van ongeveer 4.500 miljard euro, ruim vijf keer de omvang van de Nederlandse economie. Tussen 2015 en 2019 stroomde jaarlijks 170 miljard euro door deze bedrijven, miljarden die elders als kostenpost worden opgegeven om de winst te drukken.

Dat levert Nederland 650 miljoen euro aan belastingen op, slechts 0,2 procent van de totale Nederlandse belastinginkomsten, en vierduizend banen, in ruil voor steeds meer internationale reputatieschade. ‘We zien in de cijfers nog niet dat Nederland een normaal land is geworden’, zei commissievoorzitter Bernard ter Haar. De oud-topambtenaar adviseerde het kabinet meer werk te maken van de aanpak van brievenbusfirma’s, waarbij Brussel nu dus een handje gaat helpen.

Europarlementariër Paul Tang (PvdA), die al jaren strijdt tegen belastingontwijking, reageerde woensdag verheugd op de plannen van de Commissie. ‘Bono, the Stones, Ronaldo en Shakira hebben geen beste dag’, zei hij in het AD, verwijzend naar de sterren die hun financiële belangen in Amsterdam en Luxemburg hebben ondergebracht. Ook Tang vindt dat het nieuwe kabinet meer moet doen. In het regeerakkoord staat alleen dat het kabinet belastingontwijking wil aanpakken, zonder concrete maatregelen. ‘Het is tijd voor een grote schoonmaak.’

Probleem niet opgelost

Ontwikkelingsorganisatie Oxfam is veel minder positief. Volgens een woordvoerder ‘zal dit initiatief het probleem niet oplossen. Financiële diensten zijn bovendien uitgezonderd.’ Oxfam vreest dat veel bedrijven die een hoge omzet realiseren met weinig personeel en machines de dans zullen ontspringen.

De voorstellen van de Commissie worden naar het Europees Parlement gestuurd en moeten na goedkeuring in 2024 ingaan. Brussel maakt ook werk van het minimumtarief van 15 procent belasting voor multinationals. Grote bedrijven met een omzet van meer dan 750 miljoen euro per jaar moeten vanaf 2023 minimaal 15 procent belasting gaan betalen, zegt de Commissie in wetsvoorstellen ‘voor een eerlijk belastingstelsel’, dat een einde moet maken aan belastingontwijking en -ontduiking. De nieuwe wet komt voort uit een akkoord dat 137 landen in oktober in OESO-verband sloten over een grootscheepse hervorming van het internationale belastingstelsel.

Meer over