Brouwer paart stabiele omzet aan stijgende kosten Stagnatie Grolsch voer voor critici

De halfjaarcijfers van Grolsch waren woensdag koren op de molen van kritische beleggers. Zij rammelen aan de poort sinds bekend werd dat de Belgische concurrent Interbrew de Groenlose bierbrouwer zou willen overnemen voor zeventig gulden per aandeel....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

Tot de critici behoort directeur Peter Paul de Vries van de Vereniging van Effectenbezitters (VEB). 'Heel matig', oordeelt hij over Grolsch' halfjaarcijfers. 'Het is niet genoeg als de winst jaar in, jaar uit gelijk blijft. Die moet stelselmatig stijgen, anders wordt er per saldo niet genoeg verdiend.'

Grolsch verdiende het eerste halfjaar 17,8 miljoen gulden, evenveel als in de eerste helft van 1997. De omzet liet een 'fractionele verbetering' zien tot 271 miljoen gulden. De winst per aandeel daalde van 1,08 tot 1,06 gulden. Grolsch handhaaft de winstverwachting van vijftig miljoen gulden voor geheel 1998, eveneens gelijk aan vorig jaar.

Grolsch paart een stagnerende omzet aan hoge kosten. De omzet groeide met slechts drie miljoen gulden als gevolg van 'gestegen exportopbrengsten en hogere valutakoersen'. De bierafzet in Nederland lag 'op vrijwel hetzelfde niveau' als in de eerste helft van 1997. De buitenlandse afzet lag hoger in de VS en in Engeland. In dat laatste land was sprake van 'een aanmerkelijke volumegroei'.

In Nederland, goed voor driekwart van de omzet, verwacht het bedrijf dit jaar minder bier te verkopen, vooral door de matige zomer. Ook in het buitenland verwacht Grolsch niet meer te verkopen, 'mede onder invloed van de problemen in Rusland'. Grolsch wil de buitenlandse afzet de komende vijf jaar verdubbelen tot twee miljoen hectoliter, evenveel als het nu in Nederland verkoopt.

De bouw van een nieuwe bierfabriek nabij Enschede, ter vervanging van de twee bestaande brouwerijen, kost Grolsch dit jaar zestig miljoen gulden, en in totaal driehonderd miljoen. Over vijf à zes jaar zal de fabriek volgens de Grolsch-directie jaarlijks vijftien miljoen besparingen opleveren.

Maar volgens bestuursvoorzitter Johnny Thijs van verondersteld overnamekandidaat Interbrew 'klopt die rekensom niet'. Thijs: 'Naar mijn mening kan Grolsch deze investering financieel noch strategisch verantwoorden.' De ervaring leert dat bierbrouwers met hun fabrieken 'zo dicht mogelijk bij hun afnemers moeten gaan zitten', aldus Thijs. 'Grolsch doet nu een hoge investering in een onzeker toekomstig succes.'

VEB-directeur De Vries ziet in de halfjaarcijfers het bewijs voor zijn stelling dat Grolsch te klein is om zelfstandig te kunnen blijven. 'Het bedrijf moet op zoek naar meer schaalgrootte.' Maar volgens analist Gerard Rijk van ING Barings zijn de cijfers geheel in lijn met eerdere voorspellingen van Grolsch' bestuursvoorzitter Jacques Troch. 'Hij heeft beleggers al in december gewaarschuwd dat zij de komende zeven jaar rekening moeten houden met een zeer gematigde winstontwikkeling.'

Pas daarna zullen Grolsch' investeringen in toekomstige groei geld gaan opleveren. 'Dan kan het bedrijf ook weer meer investeren in marketing', aldus Rijk. Grolsch besteedt zo'n 15 procent van de omzet aan reclame en distributie, enkele procenten meer dan bijvoorbeeld Heineken. 'Grote brouwers kunnen hun marketingkosten spreiden over veel meer hectoliters bier.'

De nieuwe brouwerij krijgt een capaciteit van vier miljoen hectoliter. 'Dat is heel mooi. Vanaf twee miljoen hectoliter worden brouwerijen zeer veel efficiënter.'

Grolsch haalde in 1997 een omzet van 571 miljoen gulden, Interbrew zette dat jaar 107 miljard Belgische francs om, bijna zes miljard gulden. Bij Grolsch daalde de winst als percentage van de omzet sinds 1994 van 17 naar 13,2 procent vorig jaar. Bij Interbrew is dat percentage de laatste vier jaar gestegen van 9,3 tot 13,4 procent.

'En dat terwijl wij de afgelopen jaren zwaar hebben geïnvesteerd in buitenlandse deelnemingen', aldus Thijs. 'Wij zitten nu voor 60 procent in verzadigde bierlanden en voor 40 procent in groeimarkten.' Interbrew heeft geen beursnotering. 'Dat heeft voor- en nadelen. In het huidige beursklimaat zie ik het als een voordeel.'

Thijs weigert verder commentaar op een overname van Grolsch. 'Ik heb nooit bevestigd of ontkend dat wij hebben geboden op 70 gulden per aandeel.'

VEB kreeg winstcijfers per ongeluk al vijf dagen eerder

Sommigen wisten vorige week al wat Grolsch gisteren voor winst zou publiceren. De fax met de koersgevoelige informatie kwam op 4 september om vijf minuten voor drie - tot en met drie cijfers achter de komma - al op de fax binnenrollen bij de Vereniging van Effectenbezitters (VEB).

'Het was een interne fout bij Grolsch', legt VEB-directeur Peter Paul de Vries uit, 'wij hebben het zelf ook pas vrij laat opgemerkt'.

Was de fax naar een minder betrouwbare partij gegaan, dan had die daar fors misbruik van kunnen maken. Grolsch verzekert dat het om een eenmalige vergissing gaat en dat alleen de VEB de bedrijfsresultaten voortijdig heeft ontvangen. 'Dus de enigen die met voorkennis kunnen hebben gehandeld zijn zij', aldus een woordvoerder.

De Vries zegt zich ervan vergewist te hebben dat niemand van zijn organisatie de afgelopen week gehandeld heeft in aandelen Grolsch. Dinsdag na het sluiten van de beurs stelde hij de Commissaris voor de Notering van de beurs op de hoogte van de vergissing. Deze heeft het bedrijf op de vingers getikt. Maatregelen tegen Grolsch heeft die niet genomen. 'Het enige wat we kunnen doen is steeds maar weer zeggen: pas op, nooit meer doen', aldus de woordvoerder.

De Vries wijst erop dat bedrijven dit soort koersgevoelige informatie niet zo lang op de plank moeten laten liggen. Volgens de beurswoordvoerder is het echter onmogelijk bedrijven te verplichten halfjaarcijfers meteen naar buiten te brengen zodra die intern bekend zijn. 'Maar bedrijven moeten wel uiterst zorgvuldig met de cijfers omgaan.'

Meer over