Britse producten worden ‘langer houdbaar’

De Britse regering neemt maatregelen tegen de voedselverspilling door Britse consumenten. Het belangrijkste voorstel is het aantal houdbaarheidsdatums op verpakkingen te verminderen. Volgens de Britse minister van Milieu Hilary Benn werken de houdbaarheidsdatums onnodige verspilling in de hand.

Door Yvonne Hofs

Volgens Benn verdwijnen in Groot-Brittannië jaarlijks tonnen perfect te consumeren voedsel tussen het afval. ‘Te veel mensen gooien dingen in de vuilnisbak, alleen maar omdat ze twijfelen of iets nog goed is, in verwarring worden gebracht door het etiket of gewoon op safe willen spelen.’

Nogal wat consumenten, ook in Nederland, varen blind op de ‘ten minste houdbaar tot’-datum op de verpakking. Is het product over de datum? Dan weg ermee.

Maar de THT-datum geeft niet aan dat het voedsel een dag later bedorven is. ‘Ten minste houdbaar tot’ betekent dat de fabrikant tot die datum borg staat voor de kwaliteit, zegt Stephan Peters, voedselveiligheiddeskundige bij het Voedingscentrum. ‘Het is een garantie dat het product er tot op dat moment hetzelfde uitziet en smaakt als op de dag van productie.’ Maar thee of pindakaas die met de tijd wat aan smaak en geur inboet, is in principe nog prima te gebruiken.

Fabrikanten nemen bovendien een hele ruime marge bij het bepalen van de THT-datum. Want stel je voor dat een pak melk eerst nog uren in een smoorhete kofferbak van een auto ligt, voordat het in de koelkast wordt gezet. Peters: ‘Fabrikanten gaat het er voornamelijk om elk risico uit te bannen en daardoor schadeclaims te voorkomen. Het is jammer dat zoveel mensen alleen maar naar die datum kijken en niet afgaan op smaak en geur om te bepalen of iets nog eetbaar is. Inderdaad zonde dat daardoor zoveel voedsel wordt weggegooid. ‘THT is een heel subjectief begrip.’

In Groot-Brittannië is de kans op verwarring bij de consument extra groot, omdat daar vier verschillende houdbaarheidsdatums worden gebruikt: sell by (verkopen tot), display until (uitstallen tot), best before (ten minste houdbaar tot) en use by (te gebruiken tot). Nederland kent alleen de laatste twee, die in 2000 verplicht zijn gesteld door de Europese Unie. Een ‘te gebruiken tot’ (TGT)-datum is verplicht op zeer bederfelijke producten die gekoeld bewaard moeten worden, zoals vlees en vis. Het eten van voedsel waarvan de TGT-datum is verlopen, is wel af te raden, omdat TGT echt een uiterste houdbaarheidsdatum is.

De datums sell by en display until zijn nooit voor de consument bedoeld geweest. Britse fabrikanten en supermarktketens gebruiken ze puur voor hun voorraadbeheer.

Alleen: de helft van de Britse consumenten weet dit niet, blijkt uit onderzoek van het Britse afval- en recyclingsinstituut Wrap. Tussen de sell by en best before-datum kunnen meerdere dagen tot een week zitten, maar veel Britten interpreteren sell by als ‘tenminste houdbaar tot’ en gooien het voedsel dus veel te vroeg weg. Bij datzelfde Britse onderzoek zei 53 procent van de ondervraagden nooit groente of fruit te eten waarvan de best before-datum verlopen is. Wrap heeft becijferd dat hierdoor in Groot-Brittannië per jaar meer dan 220.000 ton onbedorven voedsel wordt verspild.

Voor de Britse regering reden om de sell by- en display until-datums af te schaffen en de best before-datum ter discussie te stellen. De Britse voedsel- en warenautoriteit vindt dat fabrikanten voor hun voorraadbeheer voortaan codes moeten gebruiken die voor de consument onbegrijpelijk zijn. Van de best before-datum kan de Britse regering niet zomaar af, omdat die Europees verplicht is. Wel wil de regering de voorlichting opschroeven om de Britten het verschil tussen best before en use by duidelijk te maken. De regering wil ook 2-voor-de-prijs-van-1-reclameacties met versproducten verbieden, omdat die consumenten ertoe zouden verleiden meer te kopen dan ze op kunnen. Supermarkten en consumentenorganisaties zijn echter fel tegen dit voorstel.

Hoewel de THT-datum ook in Nederland tot veel nodeloze verspilling leidt – een Nederlander gooit jaarlijks gemiddeld 55 kilo voedsel weg, waarvan een kwart in een ongeopende verpakking – is hier weinig animo voor het afschaffen van de THT-datum. ‘Het is toch een houvast voor de consument’, zegt Peters van het Voedingscentrum. ‘Niemand wil graag slappe chips eten’, stelt Henri Luitjes, die veel onderzoek heeft gedaan naar voedselverspilling. ‘Voorlichting is een betere oplossing. Mensen moeten leren op maat te kopen en te koken.’

Meer over