Geldvraag

Blijft er bij goede doelen niet te veel aan de strijkstok hangen?

null Beeld ANP
Beeld ANP

Nu het zo hard vriest en de coronamaatregelen maar voortduren, denk je onwillekeurig aan de zwakkeren en kwetsbaren. Hoe zouden daklozen het redden? Als zelfs de leeuwen in Artis op de schopstoel zitten, hoe gaat het dan met de kinderboerderij? Of met de Hersenstichting en andere goede doelen die tijdens de lockdown niet meer kunnen collecteren langs de deur?

Het lijkt me terecht om bij liefdadigheid ook naar de kosten te kijken. Veel goede doelen werken met onbezoldigde vrijwilligers, maar schakelen soms ook betaalde collectanten in, maken dure reclamespotjes en betalen hun directeur soms een salaris waar de gemiddelde donateur graag zijn baan voor zou opzeggen.

Er bestaat een CBF-keurmerk. Dat monitort goededoelenorganisaties om vast te stellen of zij niet te veel uitgeven aan overhead en de salarissen van directeuren. Op de website van CBF is een donatietest te vinden om een overzicht te krijgen van de goede doelen op diverse gebieden. Op cbf.nl/register staat per organisatie een overzicht van de bestedingen. U kunt via het register ook zien of een organisatie in de afgelopen drie jaar zijn keurmerk heeft verloren (9 gevallen), getoetst en afgewezen is (20 gevallen) of zelf het keurmerk heeft opgezegd (25 gevallen). Wat betreft het laatste: ik weet niet of dat gebeurd is om intrekking van het keurmerk voor te zijn of omdat het goede doel de kosten voor het keurmerk te hoog vindt.

Cijferfeitje

Het CBF eist dat een goed doel minimaal 70 procent van de uitgaven besteedt aan zijn doelstellingen.

Inhoudelijk valt het CBF-register mij wat tegen. Het is duidelijk dat de informatie door de goede doelen zelf wordt aangeleverd. Wie meer de diepte in wil, kan beter terecht bij de brancheorganisatie Goede doelen Nederland. Op goededoelennederland.nl/sector/sectoronderzoek/ is meer te vinden, zoals het inkomen van de directie. Interessant weetje: het inkomen van een liefdadigheidsdirecteur is gemiddeld 101 duizend euro, berekend op fulltime basis.

Om het echt goed uit te zoeken, moet u de jaarverslagen lezen van de afgelopen jaren. Van een lezer kreeg ik de tip dat stichting Dierenlot zijn directie steeds beter beloont. Dat heb ik uitgezocht en het klopt: het inkomen van de tweekoppige directie steeg van 115.000 euro in 2014 naar 216.000 euro in 2019. Bij stichting Aap – dat een vergelijkbare omvang heeft – verdiende de directeur in zijn eentje 92.000 euro in 2019. Dat was 5.000 euro meer dan 5 jaar eerder. De reden is dat Dierenlot het directiesalaris koppelt aan het inkomen van de organisatie. Stichting Aap doet dat niet. Dierenlot vindt dat de directie het verdient, omdat de stichting dankzij de effectieve reclame veel harder gegroeid is dan andere goede doelen.

Let verder op de kosten voor digitaal doneren. Met name bij de app Doneeractie lekt bij kleine giften een flink bedrag weg aan kosten. Doneeractie rekent per donatie 0,85 euro plus 6 procent commissie, beide exclusief btw. Een gift van 10 euro via deze app kost de ontvanger 1,75 euro. Overboeken via een tikkie is goedkoper. Maar: laat de kosten u er niet van weerhouden om vrijgevig te zijn.

Reinout van der Heijden is hoofdredacteur van de Geldgids. Zelf een vraag aan Reinout? Geldvraag@volkskrant.nl

Meer over