Bio weet het leuker te verpakken

Biologische producten worden steeds gewoner op onze eettafels. En ze beginnen steeds meer trekken te krijgen van gewone producten: voorverwerkt, zodat ze meer opbrengen.

Jeroen Trommelen
Groente wordt verpakt bij een biologisch landbouwbedrijf in Ubbergen. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Groente wordt verpakt bij een biologisch landbouwbedrijf in Ubbergen.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Ondanks een al jaren stijgende omzet van biologische producten blijft het aantal biologische landbouwers in Nederland al vier jaar op hetzelfde niveau. Hun aandeel in de boerenstand blijft vrijwel gelijk op 2,2 procent en hun areaal op 2,7 procent van de Nederlandse cultuurgrond.

Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek die vrijdag zijn gepubliceerd. De cijfers zijn opmerkelijk, gezien de omzetstijging van biologische producten, die tussen 2011 en 2013 ruim twintig procent bedroeg. De bestedingen aan voeding met een Biologisch of EKO-keurmerk in de supermarkt, speciaalzaak en restaurants namen toe van 817 miljoen naar 984 miljoen euro.

De tegenstrijdige trends zijn ten dele te verklaren door een dalende export van Nederlandse bioboeren en mogelijk door een gestegen import. Maar belangrijkste oorzaak is dat biologische voeding vaker dan voorheen als duurder of luxer product in de markt wordt gezet, denkt onderzoeker Willy Baltussen van het Landbouw Economische Instituut van de Wageningen Universiteit.

'Voorheen werd bijvoorbeeld een krop biologische sla verkocht voor zes dubbeltjes. Daar wordt nu vaker een zakje voorverpakte, gesorteerde biologische sla van gemaakt die het drievoudige kan opbrengen. Bij voorbewerkt vlees is het prijsverschil minder spectaculair, maar ook daar speelt toegevoegde waarde een rol', zegt hij.

Boeren

De omzetstijging van de biologische sector is de afgelopen jaren vaak toegeschreven aan een groeiende klantenkring, maar dat staat volgens de onderzoeker niet vast. 'Wij denken dat het gros van de mensen af en toe een biologisch product koopt, en dat de groep die alleen maar biologisch koopt relatief klein is en blijft.'

Volgens Bionext, de organisatie van boeren, handelaren en winkels in biologische producten, zit de oorzaak voor groeiende omzet bij een gelijkblijvend areaal vooral in een andere afzet van Nederlandse boeren.

Zij exporteerden voorheen vaker naar het buitenland en verkopen nu meer op hun thuismarkt, zegt woordvoerster Mirjam van Bree. 'Buiten Nederland is het biologisch areaal de afgelopen jaren wel gegroeid. De meeste producten worden bij voorkeur in eigen land verkocht.'

Ook bijvoorbeeld biologische koffie zit in de lift en leidt tot meer omzet, terwijl koffie per definitie uit het buitenland komt. 'Hier zit de groei nog wel in handel en verwerking van biologische producten. Bijna alle gangbare bedrijven hebben nu een biologische tak.'

Voor Nederlandse boeren is er nog steeds ruimte voor extra omzet, benadrukt ze. 'Zoals voor biologische geitenzuivel; daar is op de Nederlandse markt zeker plaats voor extra bedrijven. En als je de potentiële export naar China meerekent, voor nog aanzienlijk meer.' De biologische akkerbouw zit ongeveer aan het plafond.

Op dit moment hebben biologische bedrijven 49.800 hectare cultuurgrond in gebruik en worden op biobedrijven 54 duizend runderen gehouden, 69 duizend varkens, 30 duizend geiten en 2,4 miljoen kippen. In de varkenshouderij is 0,6 procent biologisch. Bij geitenhouders is dat ruim 7 procent.

Meer over