'Beurs gaat niet voor niets omlaag'

Volgens andere financiële hotshots is er ondanks alle onrust geen reden tot somberheid over de economie. Maar JAAP VAN DUIJN, voorzitter van het beleggingscomité van Robeco, ziet dat anders....

DE EERSTE onheilsprofeet die een recessie durft te voorspellen is opgestaan. Het is prof. dr. Jaap van Duijn, voorzitter van het beleggingscomité van Robeco. 'Over een á twee jaar komt de economische groei dichtbij de nul. Vóór 2000 zitten we in Nederland en Europa in een recessie', aldus Van Duijn. De zonnige voorspellingen van andere financiële hotshots neemt hij met een flinke korrel zout.

Woensdag riep Wim Duisenberg, voorzitter van de Europese Centrale Bank, nog op tot kalmte. De economische groei zou hooguit met enkele tienden van procentpunten dalen.

'In zijn plaats zou ik precies hetzelfde gezegd hebben', zegt Duijn. Hij wil geen onnodige paniek veroorzaken. Gelijk heeft-ie.'

Voor Van Duijn staat echter vast dat de daling van de belangrijkste Amsterdamse beursbarometer, de AEX-index, met 40 procent, onherroepelijk tot een recessie leidt. 'Kijk maar eens terug naar 1991, het vorige dieptepunt van de beurs. Een paar jaar later zaten we midden in een recessie. De beurs loopt vooruit op de economie. Dat doet hij al honderd jaar.'

- De beurskrach van '87 had geen enkel effect op de economie.

Van Duijn: 'Dat is juist. Maar dat is dan ook de enige uitzondering.'

- U gelooft in het absolute gelijk van de financiële markten.

Van Duijn: 'Als individu weten we niets. Maar al die tientallen miljoenen mensen op de beurzen samen weten precies wat er aan de hand is. De beurs gaat echt niet voor niets omlaag.'

- In maart van dit jaar hekelde u de hosanna-stemming onder de beleggers en vond u het tijd voor een correctie. Dus toen hadden de beleggers wel ongelijk?

Van Duijn: 'Beleggers hebben altijd de neiging te overdrijven. Maar het gaat om de beweging van de koersen, die geeft de richting aan. En het tij is gekeerd. Alle grafieken -of u nu naar de productiegroei of de winstramingen van beleggingsfondsen kijkt- schreeuwen het ons toe.'

Dat de conjunctuur over haar hoogtepunt heen is, daar is iedereen het over eens. Het groei-percentage van 4 procent waar het Centraal Planbureau (CPB) voor dit jaar nog mee rekent, zakt in 1999 naar verwachting terug naar 3 procent. Dat is een groeivertraging, maar allerminst een recessie. 'Iedereen wordt altijd zo nerveus bij het woord recessie. U moet niet vergeten dat de economie om de acht á tien jaar de weg even kwijtraakt. Dat betekent dat de economische groei in 2000 rond de nul procent zal schommelen. Dat kan min één zijn of nul of plus een half procent. In 1993 hadden we een groei van 0,8 procent. Terugblikkend noemen we dat een recessie, maar het was heus niet allemaal kommer en kwel.'

De topman van een van 's werelds grootste beleggingsfondsen heeft ook goed nieuws. De daling van de AEX zet niet verder door. De bodem is bereikt.

'De beurzen hebben tegenwoordig de neiging om snel en hard naar beneden te gaan', aldus Duijn. 'Toen de beurs haar vorige dieptepunt bereikte, in 1991, zag je dat ook. Nog voordat de koersdalingen effect hadden, in de vorm van een recessie, gingen de koersen alweer als een trein omhoog. De mensen vroegen voortdurend: hoe kan dat nou? Maar die stijgingen waren alweer de voorbode van de periode van voorspoed die daarna in het verschiet lag.'

De uitspraken van Van Duijn lijken in regelrechte tegenspraak met die van Angelien Kemna, sinds kort de baas van Rolinco, één van de paradepaardjes van de Robeco-groep. In een interview met deze krant noemde Kemna het effect van de Azië- en de Ruslandcrisis minimaal. 'Dat klopt. Deze crises zijn niet de oorzaak van de dalende koersen aan het Damrak. Er is wereldwijd een conjunturele neergang ingezet. Daardoor gaan de beurskoersen omlaag en daardoor zijn Azië in Rusland in crisis geraakt.'

- U heeft er net als Duisenberg belang bij dat er geen paniek uitbreekt. Met zo'n voorspelling snijdt u misschien wel in eigen vlees.

Van Duijn: 'De financiële markten zijn erg krachtig. Ik heb niet de illusie dat één individu het tij kan keren.'

Margreet Vermeulen

Meer over