Belgisch bureau bekritiseert Nederlandse bedrijven; Aandeelhouders staan nog te veel in de kou

Nederlandse bedrijven doen nog weinig aan de contacten met hun aandeelhouders. Het rapport van de commissie Peters, dat in juni uitkwam, geeft slechts aanbevelingen aan bedrijven en kan ze niet tot ander beleid dwingen....

Van onze verslaggeefster

AMSTERDAM

B. Thuysbaert, een van de medewerkers van Déminor, stelt dat Nederland wel vooruit gaat: 'Het initiatief van de commissie Peters is fantastisch. De veertig aanbevelingen zijn een goeie stap. Maar we wachten met veel aandacht op wat er in 1998 gaat gebeuren. Iedereen zegt dat de bedrijven wat gaan doen, maar we hebben nog niks gezien.'

In 1996 deed Déminor ook al een vergelijkend onderzoek naar corporate governance in vijf Europese landen. Toen belandde Nederland helemaal onderaan. Omdat het bureau dit jaar ook Spanje, Italië, Duitsland en Zwitserland in het onderzoek heeft betrokken, steekt Nederland internationaal wat beter af.

Het onderzoek heeft zich beperkt tot bedrijven die deel uitmaken van de toonaangevende beursindex. Van de 25 fondsen die in de AEX-index zitten, komt Aegon volgens Déminor het beste uit de bus. De verzekeraar, waar Peters van de gelijknamige commissie in de raad van commissarissen zit, scoort evenwel nog lager dan Granada, P & O en Vodaf - Britse bedrijven die in Londen onderaan de lijst bungelen.

Dat de aandelen het hier op beurs niet veel slechter doen dan in Groot-Brittannië, waar corporate governance veel beter is ontwikkeld dan in Nederland, komt doordat Nederlandse bedrijven en beleggers het licht nog niet hebben gezien, is de mening van Thuysbaert.

'Maar nu beginnen institutionele beleggers te bewegen', constateert hij. Zij voelen de adem van hun achterban in de nek: het ambtenarenpensioenfonds ABP bijvoorbeeld moet verantwoording afleggen aan de ambtenaren over het risico van de beleggingen, verzekeringsmaatschappijen moeten ervoor zorgen dat de portefeuilles hun waarde behouden.

Nederlands-Britse bedrijven als Elsevier en Unilever scoren redelijk goed omdat zij zich meestal aan de Britse regels over corporate governance moeten houden. Onderaan de lijst in Nederland prijken Hoogovens en Nutricia. Het staal- en aluminiumconcern communiceert volgens Thuysbaert slecht met de buitenwereld en Nutricia heeft te veel beschermingsconstructies.

De lage score van Nederland heeft te maken met de wallen die de ondernemingen hebben opgeworpen om zich tegen ongewilde overnames te beschermen. Vooral de certificering, waarbij beleggers aandelen krijgen die geen stemrecht opleveren, levert nogal wat minpunten op in het vergelijkende onderzoek van Déminor.

'Beleggers moeten zich meer bewust worden van de waarde van hun stemrecht', zegt Thuysbaert. De Belg zegt Nederlandse beleggers wakker te willen schudden. In België zijn de fondsbeheerders van de Generale Bank al verder ontwikkeld: zij hebben Déminors voting services ingehuurd. 'We gaan voor hen voting guidelines opstellen en hen bijstaan bij het uitoefenen van hun stemrecht bij de bedrijven waar ze in beleggen', vertelt Thuysbaert.

'Als een aandeel honderd gulden kost, dan vertegenwoordigt 70 gulden het economisch eigendom en het recht op dividend, en 30 gulden het stemrecht', vertelt de Déminor-medewerker die deze schatting van de Generale Bank overigens wat hoog vindt.

Thuysbaert is niet op zoek naar nieuwe broodheren; hij heeft het druk genoeg met zijn Franse en Belgische klanten. 'Maar als ik de mankracht had, dan had ik in Nederland elke dag werk', stelt Thuysbaert. Het stemmen op aandeelhoudersvergaderingen wordt een gat in de markt, voorspelt hij.

Tevreden refereert Thuysbaert aan het woensdag uitgekomen onderzoek van twee Amsterdamse professoren: het structuurregime - het Nederlandse systeem waarbij commissarissen zowel hun eigen opvolgers als het management benoemen - drukt de beurskoers.

Volgens Déminors onderzoek geldt dat ook voor het afsplitsen van het stemrecht van het aandeel, een Nederlandse specialiteit. Zolang niet elk aandeel per definitie één stem oplevert, zullen Nederlandse bedrijven meer hun best moeten doen om buitenlands kapitaal aan te trekken. Of door beter te presteren en meer winst te maken, óf door beter te luisteren naar hun aandeelhouders.

'Corporate governance geeft de risicofactor van een onderneming weer. Een premie van 11 procent, zoals McKinsey die voor het stemrecht berekent, lijkt willekeurig. Maar als een bedrijf een bestuur heeft dat het vertrouwen van de beleggers geniet en er is onverwacht een crisis, dan reageren de aandeelhouders op de beurs ook beter zijn.'

Meer over