Bedenker van opvallende en kostbare boeken

Op een recente boekenmarkt op de Dam in Amsterdam ging het nieuws als een lopend vuurtje: een antiquaar bood een exemplaar van het jubileumboek van SHV te koop aan....

Het SHV-boek verscheen tien jaar geleden bij het honderdjarig bestaan van SHV en behoort tot de spectaculairste boeken die sindsdien in de wereld zijn verschenen. Kunsthistoricus Johan Pijnappel en ontwerpster Irma Boom werkten vijf jaar fulltime aan het boek dat wel omschreven is als ‘een van de krankzinnigste avonturen die met papier, inkt en een drukpers zijn aangedurfd.’ Het telt ruim tweeduizend pagina’s, is 11 centimeter dik en weegt drieëneenhalve kilo. Mede door de talrijke, en soms verborgen, grafische vondsten die Irma Boom in het boek verwerkte, werd het talloze malen bekroond in binnen- en buitenland. Gevraagd naar de kosten van het project, dat naar schatting ettelijke miljoenen beliep, sprak Fentener van Vlissingen destijds: ‘Of ik de kosten nu relateer aan de winst, het dividend, of de omzet, in alle gevallen betekent het niks. Ik vond het belangrijk dat de mensen die het boek ontvangen, het beleven als iets buitengewoon bijzonders.’

Na zijn SHV-tijd investeerde Van Vlissingen geld en energie in het opknappen van Marakele, een verwaarloosd nationaal park in Zuid-Afrika met een omvang van 120 duizend hectare. Zijn activiteiten liet hij neerleggen in twee prachtige en eveneens door Boom ontworpen boeken: Marakele. The making of a South African National Park, met vijfhonderd foto’s van dieren die in het park aan een nieuw en onbedreigd leven begonnen. Het tweede boek kreeg als titel Africa Revisited, en is beter bekend als het Buffelboek, een beeldverslag van de wijze waarop Van Vlissingen de ondergang van de wilde Afrikaanse buffel hoopte te voorkomen.

Naast deze en andere monumentale boeken is er een veel bescheidener ogend boekje waaraan Paul Fentener van Vlissingen zeer hechtte. Onder de buitenissige titel 52° 5’N 5°8’E 10.30 21031941 N° 835 zijn teksten, tekeningen en foto’s bijeengebracht van een man die gold als de grootste grondbezitter van Schotland, alwaar hij beschikte over een landhuis met zicht op de Atlantische oceaan, maar die zich net zo lief met zijn honden terugtrok in een primitieve hut in het onherbergzame achterland.

Meer over