Autovrije zondag zal niet rustig zijn

Het aantal deelnemers aan de 'autovrije zondag', die morgen in 54 gemeenten wordt gehouden, zal het vrijwel zeker afleggen tegen het aantal bezoekers van het jaarlijkse prijzencircus van alle 64 Nederlandse V & D-filialen....

Dat beide evenenten samenvallen is toeval, maar dezelfde gemeenten die morgen verkeersvrije activiteiten organiseren, gaven eerder ontheffing aan het warenhuis om op zondag zijn deuren te openen. Op veel plaatsen zal er van enige rust weinig te merken zijn. Een herhaling van de legendarische stille zondagen uit de jaren zeventig zit er niet in.

Peter Dullaert, pastoraal werker in Deventer en een van de initiatiefnemers van het project, beaamt dat volmondig. Het ideaal van de autovrije zondag is nog ver verwijderd van de realiteit. Veel mensen willen kennelijk geen rust, maar opwinding. 'In de meeste gemeenten móet je er zelfs een evenement van maken, omdat het bestuur anders geen reden ziet de straat af te sluiten.'

Dullaert begon zijn kruistocht tegen de drukte drie jaar geleden. Na een vrijwillige retraite in een klooster, waar hij een boek schreef, viel het 'moordende verkeer' buiten hem rauw op de maag. Eén dag per jaar moet daar toch iets aan te doen zijn? Met de herinnering aan de winter van 1973/1974 lukte het hem brede politieke steun voor een autovrije zondag te krijgen.

De binnenstad van Deventer was zodoende al twee keer eerder autovrij, en 23 procent van de automobilisten in de gemeente zei het blik een dag te laten staan. Dullaert: 'Dus al gaan er morgen tien miljoen mensen naar V & D, dan nog is het geslaagd. Het onderwerp staat op de agenda.'

Op 3 juli beleefde Rotterdam een autovrije dag, die vanwege de protesten van de ondernemers niet zo mocht heten. De 'alternatieve mobiliteitsdag' werd een bescheiden spektakel op zaterdag. Op de Coolsingel kon in elektrische auto's en op kamelen worden gereden. Tegelijk bleven alle parkeergarages bereikbaar. 'Het autoverkeer heeft er nauwelijks last van gehad', verzekert woordvoerder M. Sijbom van Rotterdam.

De landelijke autovrije zondag wordt gesteund door de Raad van Kerken en door kardinaal Simonis, die al langer strijden tegen de teloorgang van de zondag als rustdag. Ook andere prominente Nederlanders hebben in het comité van aanbeveling plaatsgenomen, onder wie Philips-bestuurder Cor Boonstra. Hij zegt goede herinneringen te hebben aan een autovrije zondag in januari 1974, toen hij lekker ging fietsen op de snelweg.

'De mensen springen te veel zonder nadenken in de auto en ik heb grote waardering voor de uitspraken van oud-minister De Boer over onthaasting', zegt Boonstra. 'Van mij mag de zondag een dag zijn van herbezinning en reflectie, een moment om na te denken over de hectiek van het dagelijks leven.' Het eventuele omzetverlies op zondag neemt de ondernemer op de koop toe. 'De mensen gaan dat Philips-product dan wel op maandag kopen.'

In Amsterdam is Artis groot tegenstander van het afsluiten van de stad, en ook elders hebben recreatieondernemers bij voorbaat geprotesteerd tegen een autovrije zondag. Toch is Chriet Titulaer, voormalig directeur van de ter ziele gegane attractie 'Huis van de Toekomst' in het aanbevelingscomité gaan zitten.

'Omdat ik commercie niet beschouw als hoofddoel in het leven', zegt hij. 'Tegenstanders rekenen voor hoeveel zo'n autovrije dag kost aan omzetverlies. Miljoenen of honderdduizenden guldens; ik vind het geen primair argument. Het idee is dat we ons gewoon gelukkig moeten voelen met z'n allen.'

Meer over