Auto-industrie Azië wordt opgeveegd

Mazda, Isuzu, Suzuki, Mitsubishi, Daewoo, Kia. Deze Japanse en Koreaanse autoconcerns hebben één ding gemeen. Tot voor enkele jaren bedreigden zij de westerse concurrenten, maar nu moeten ze gered worden door hun voormalige vijanden ....

Jarenlang riep Jacques Calvet, de hoogste man van het Franse autoconcern PSA (Peugeot en Citroën) dat er een einde moest worden gemaakt aan het oprukkende gele gevaar in Europa. De Aziatische auto-industrie was druk bezig de Europese dood te drukken en Calvet liet geen gelegenheid voorbij gaan om op te roepen tot maatregelen tegen de oprukkende Japanners en Koreanen.

De grootste klap viel eind maart, toen Renault voor 11 miljard gulden een belang kocht in Japans trots, Nissan. Juist Nissan was in de jaren tachtig de succesvolste Japanse onderneming overzee.

Ford heeft al jaren een belang van 30 procent in Mazda, maar is ook bij andere Aziatische bedrijven actief. Ford is een van de twee Amerikaanse concerns die onderhandelen over een overname van het vrijwel failliete Daewoo-concern in Korea. Eerder trachtte Ford al Kia, ook uit Korea, in handen te krijgen, maar die hap werd weggekaapt door het Koreaanse Hyundai. Niet dat Hyundai daar erg gelukkig mee zal zijn; veel analisten tippen juist Hyundai als de volgende die een reddende engel moet zoeken.

General Motors, 's werelds grootste autofabrikant, heeft inmiddels al een hele collectie Japanse vazallen aan zich gebonden. Een jaar geleden verhoogde GM zijn belang in Suzuki van enkele procenten tot ruim 10 procent, en zijn belang in Isuzu van 37 procent naar 49 procent. Twee weken geleden kocht GM voor 1,4 miljard dollar een belang van 20 procent in Fuji Heavy Industries, de bouwer van Subaru.

Als daar Daewoo bijkomt (dat trouwens ooit ontstond uit de Opel Kadett van General Motors), wordt General Motors ook in Azië de grootmacht die ze graag wil zijn.

De lunch van de westerse concerns lijkt nog niet ten einde. Er lijken nog meer gangen te worden geserveerd. Niet alleen Hyundai wordt getipt als mogelijke prooi, maar ook Mitsubishi. In Nederland is Mitsubishi bekend van de Carisma, die in Limburg wordt gebouwd. De Japanners waren tien jaar geleden nog meesters in de productietechnologie, meesters ook in de autotechniek. Niemand kon zo snel een nieuw automodel ontwikkelen als zij. Niemand kon met zo weinig mensen een auto bouwen als zij. En Japanse auto's versloegen alle Europese en Amerikaanse concurrenten met lengten waar het om betrouwbaarheid ging. Wie een auto wilde die het deed, moest echt een Japanner hebben.

Het gekke is, dat dat nog steeds zo is. De kooplust van de westerse concerns is des te opvallender in het licht van de successen van met name de Japanse automerken. Op de grootste en meest concurrerende automarkt van de wereld, de Europese Unie, slagen zij er jaar in jaar uit in hun afzet fors te vergroten. De helft van hun Europese verkoop wordt inmiddels in Europa vervaardigd, maar ook de import groeit weer.

Als een westers autoconcern een probleem heeft, vallen de ontslagen vaak bij tienduizenden tegelijk. Dat is bij de meeste Aziatische bedrijven ondenkbaar. Zelfs bij Nissan, dat nu door Renault onder handen wordt genomen, is het aantal echte ontslagen beperkt tot een uiterst minimum. Bedrijven als Nissan en Mitsubishi zijn door dat gebrek aan wendbaarheid verstrikt geraakt in een negatieve spiraal. Ontslagen worden door de managers gezien als gezichtsverlies. Om dergelijke redenen slaagde ook Daewoo er niet in tijdig de bakens te verzetten. De groeistrategie moest doorgaan, al volgde de dood er op.

Aziatische bedrijven die zich aan de noodlottige gevolgen van hun managementcultuur weten te onttrekken, floreren echter nog steeds. Met name Toyota en Honda groeien maar door. Toyota kondigde vorige week aan zijn productie in de VS de komende jaren met 18 procent te zullen opvoeren. Bovendien verraste Toyota vriend en vijand door een groot belang te nemen in het Japanse telecomconcern DDI. Niet om de grenzen tussen de branches te laten vervagen, maar om telecomtechnieken sneller te kunnen toepassen in auto's.

Meer over