Arriva koopt busbedrijven in Noorden

Het Engelse busbedrijf Arriva (voorheen Vancom) staat op het punt de noordelijke busbedrijven Veonn en Hanze Groep over te nemen....

Van onze verslaggever

Harry van Gelder

AMSTERDAM

Arriva bevestigt dat er gesprekken gaande zijn, maar weigert verder commentaar. Door de overname van de noordelijke busbedrijven komt het gehele busvervoer en een gedeelte van het treinvervoer in Noord-Nederland in handen van Arriva. Tevens wordt in één klap de bussenmarkt in Groningen, Friesland en een deel van Drenthe geprivatiseerd.

VSN, dat nu bijna al het streekvervoer in Nederland verzorgt, is volledig in handen van de Nederlandse Staat. Arriva daarentegen is aan de beurs van Londen genoteerd.

Het personeel van Veonn en Hanze heeft een uitgesproken voorkeur voor Arriva. Zij denken dat eéé groot noordelijk vervoerbedrijf, inclusief de Groningse en Friese spoorlijnen, een goede kans van overleven heeft. Nu zijn de bedrijven aan het kwakkelen. Ondanks miljoenen guldens subsidie speelden ze vorig jaar net quitte.

VSN lijkt geen problemen met Arriva te hebben. VSN-topman F. Sevenstern zei zaterdag in de Volkskrant dat bij verkoop van de noordelijke busbedrijven Arriva een goede optie zou zijn. Volgens ingewijden is ook de overheid niet afkerig van de verkoop van de regionale VSN-dochters.

Door de overname wordt Arriva Nederland, dat nu bussen rijdt in de stad Groningen en Zuid-Limburg, ruim tien keer zo groot. Veonn en Hanze hebben een omzet van 400 miljoen gulden. Arriva zette in 1997 40 miljoen gulden om.

Moederbedrijf VSN zette de busdochters in de etalage, nadat minister Jorritsma het vervoerbedrijf gedwongen had zich op te splitsen. De minister wil regionale busgebieden openbaar aanbesteden. Bedrijven met meer dan 50 procent van de landelijke markt mogen daar echter niet aan meedoen. VSN heeft nu ongeveer 98 procent van het streekvervoer in handen.

Bij de overname van de VSN-dochters hoort ook NoordNed, het samenwerkingsverband van Veonnn en de Nederlandse Spoorwegen. Beide vervoerders zijn bezig om samen een nieuw vervoerbedrijf op te zetten. Dit bedrijf moet naast buslijnen ook de spoorlijnen Groningen-Leeuwarden, Leeuwarden-Harlingen en Leeuwarden-Stavoren gaan exploiteren. Arriva zal het belang van Veonn in NoordNed overnemen.

Het Engelse busbedrijf Arriva zal waarschijnlijk de ingrijpende reorganisatie, die moeder VSN bij de busdochters had ingezet, voortzetten. Adviesbureau Boston Consulting Group, die het busbedrijf onderzocht, concludeerde dat de busgigant nog lang niet klaar was voor de markt. Wilde VSN aanbestedingen winnen, dan moest er flink in het personeelsbestand worden gesneden. VSN besloot daarop dat ruim 1200 arbeidsplaatsen moesten verdwijnen. Voor een goede afwikkeling daarvan sloot de Utrechtse busgigant een sociaal plan af met de bonden. Of Arriva deze dure regeling overneemt, is nog onbekend.

De regionale aanbestedingen bij de bussen zullen waarschijnlijk al dit najaar beginnen. Ook is het de bedoeling dat dan de onrendabele Groningse spoorlijnen op de markt worden gegooid.

Minister Jorritsma van Verkeer stelt de aanbesteding van de bussen echter afhankelijk van het aannemen door de Tweede Kamer van de nieuwe Wet Personenvervoer. Die ligt nu bij de Raad van State voor advies. In deze wet wordt de overgang van het personeel bij het verlies van een concessie geregeld. Anders dan de vakbonden eisen, is in deze wet niets geregeld voor het kantoorpersoneel. De vakbonden speculeren er op dat de Tweede Kamer dit gaat repareren.

Meer over