Amerikanen vrezen voor Hoover-moment

amsterdam De Amerikaanse regering vreest dat de rest van de wereld al te gretig aan het bezuinigen slaat, waardoor het prille economische herstel om zeep wordt geholpen....

De Amerikanen zijn bang voor een zogenoemd Hoover-moment, vernoemd naar de Amerikaanse president Herbert Hoover (1929-1933), die in 1932 om de overheidstekorten terug te brengen de grootste belastingverhoging uit de Amerikaanse geschiedenis doorvoerde. Het gevolg was dat de economie weer wegzonk in een depressie, waaraan ze zich pas na de Tweede Wereldoorlog definitief ontworstelde. Geithner schetste gisteren voor het Amerikaanse Congres een somber beeld van de Amerikaanse economie. ‘Miljoenen Amerikanen zijn nog op zoek naar werk. Zij lijden onder deze diepe recessie.’

Vorige week al stuurde Obama een brief naar zijn G20-collega’s om te waarschuwen. ‘Onze hoogste prioriteit in Toronto moet zijn om het economische herstel te bewaken en te versterken’, schreef hij. Mocht het economische herstel afzwakken, dan moeten de G20-leden klaarstaan om net als in 2008 en 2009 ‘snel en krachtig’ te reageren. De overheid moet in dat geval niet schromen de uitgaven fors op te schroeven, vindt Obama.

De Amerikanen komen wel steeds meer alleen te staan. Het ene na het andere land kondigt harde bezuinigingen aan, uit angst in hetzelfde scenario terecht te komen als Griekenland. Na Ierland en Spanje volgden Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittannië. Ook Japan heeft aangekondigd hard in de overheidsfinanciën te gaan snijden. Canada heeft laten weten dat het tijdens de top de nadruk wil leggen op het terugdringen van de overheidstekorten, liefst door concrete doelen af te spreken.

Het meningsverschil tussen de Verenigde Staten en Europa is niet nieuw. Het is uiteindelijk terug te voeren op een verschil in karakter. De Verenigde Staten willen de crisis zo snel mogelijk achter zich laten door de economische groei aan te jagen. Europa, en vooral Duitsland, wil eerst strengere regels afspreken om te voorkomen dat er nog zo’n crisis uitbreekt.

Bij elke G20-top die sinds de uitbreken van de kredietcrisis is gehouden, kruisten de Amerikanen en de Europeanen van tevoren de degens. Bondskanselier Angela Merkel waarschuwde voor de G20-top in april 2009 al om de geldkraan te wijd open te zetten. ‘Deze crisis is niet ontstaan omdat we te weinig geld hebben uitgegeven, we hebben groei gecreëerd door te veel geld uit te geven en dat was geen duurzame groei.’ Die opmerkingen herhaalde ze maandag.

Jean-Claude Trichet, president van de Europese Centrale Bank (ECB), heeft zich aan Merkels zijde geschaard. Hij betoogde dat het nalaten van harde ingrepen slechter is voor de economie dan harde bezuinigingen. ‘Gezinnen zullen dan bang worden voor een schuldencrisis. Ze zullen niet veel besteden of consumeren.’

Maandagavond beklemtoonden Obama en Merkel dat ze het in grote lijnen eens zijn. De Duitse bezuinigingsdrift moet vooral niet worden overdreven, vindt Merkel. Bovendien: ook de Verenigde Staten hebben al toegezegd dat ze ‘op middellange termijn’ gaan bezuinigen.

Als de economie zich blijft herstellen, hoeft het conflict niet verder op de spits te worden gedreven. De verhoudingen zullen pas echt op de proef worden gesteld als de economische groei straks terugvalt.

Meer over