NieuwsHandelsakkoord VS en China

Amerikanen toch niet duurder uit met Kerst, dankzij handelsdeal met China

Amerikanen zullen de komende weken geen 15 procent extra hoeven te betalen voor kerstlichtjes, kerstballen en andere kerstdecoratie. En dat geldt ook voor kinderspeelgoed en het populairste kerstcadeau van deze tijd: de smartphone.

Een winkel van Toys R Us in de Amerikaanse staat Michigan.Beeld Reuters

President Trump besloot vrijdag af te zien van importheffingen op deze producten die zondag hadden moeten ingaan. China besloot zondag op zijn beurt de aangekondigde heffingen van 5 tot 10 procent op een beperkt aantal Amerikaanse industrieproducten zoals auto-onderdelen voorlopig uit te stellen.

Reden was een deelakkoord dat de landen op het laatste moment bereikten. President Trump, die de doorbraak al sinds begin oktober had aangekondigd, sprak van een ‘fantastische deal’. Maar de Chinezen reageerden veel terughoudender. President Xi Jinping gaf geen enkele reactie. ‘Wij hopen dat de lopende onderhandelingen zullen worden voortgezet op basis van gelijkheid en respect’, luidde het commentaar in de staatsmedia.

Het deelakkoord dat vrijdag werd afgesloten, betekent dat de handelsoorlog niet verder escaleert, maar is ook geen wapenstilstand in de handelsoorlog die de twee grootste economieën sinds het voorjaar van 2018 voeren. Voorlopig lijken de Amerikanen de grootste concessies te hebben gedaan. Er komt geen heffing op 160 miljard dollar aan Chinese producten die tot nu toe van heffingen waren vrijgesteld omdat de Amerikanen die in eigen land nauwelijks maken, zoals kerstversiering en speelgoed, maar ook smartphones en laptops. Daarnaast zullen de Amerikanen de heffing op nog eens 120 miljard dollar aan Chinese importen halveren van 15 naar 7,5 procent. Op 250 miljard dollar aan Chinese importen blijft een heffing van 25 procent gelden.

Vage beloftes

Concreet geven de Chinezen daarvoor weinig terug. Het land importeert voor ‘slechts’ 120 miljard dollar aan Amerikaanse goederen (andersom is het bedrag 540 miljard) en ziet nu af van een heffing tussen 5 en 10 procent op enkele tientallen miljarden aan Amerikaanse goederen die het land binnenkomen, zoals auto-onderdelen. Daarnaast doen de Chinezen vage beloftes. Zij kondigen aan structurele hervormingen door te voeren in het handelssysteem: geen inbreuk meer te maken op intellectueel eigendom en niet langer technologieoverdracht als voorwaarde te stellen voor toegang tot de Chinese markt.

Ze zeggen ook toe hun financiële diensten toegankelijker te maken en de koers van hun munt yuan niet kunstmatig laag te houden. Maar dat wordt niet geconcretiseerd. Over al deze zaken wordt al sinds 2013 gesproken, zonder dat de Chinezen echt iets hebben veranderd. Daarnaast beloven de Chinezen meer Amerikaanse landbouwproducten te importeren, zoals soja en pluimveevlees. Maar daarbij wordt geen concreet bedrag genoemd, hoewel president Trump riep dat het bedrag kan oplopen tot 50 miljard dollar.

Maar in het 86 pagina’s tellende deelakkoord wordt daar geen gewag van gemaakt. De Democratische senator Chris Murphy noemde het akkoord daarom ‘een totale capitulatie van Trump voor de Chinezen’. De bekende econoom Mohamed El-Erian, hoofd strategie van verzekeraar Allianz, noemde het ‘mini-akkoord eerder een tijdelijke adempauze dan onderdeel van een echte oplossing voor het handelsgeschil. ‘Het gaat al lang niet meer alleen om handelsfricties. De echte vraag is of deze onderhandelingen ertoe leiden dat de pauzeknop wordt ingedrukt in het proces van economische en financiële globalisering. Of dat die juist wordt teruggedraaid, waarbij een periode aanbreekt van fasegewijze deglobalisering.’

Juridische voetangels

Het document moet ook nog worden vertaald in het Chinees. Ook allerlei juridische voetangels en klemmen moeten nog worden geregeld. Pas in januari zou de officiële ondertekening plaatsvinden. De Chinese minister voor Buitenlandse Zaken Wang Yi verklaarde zondag dat ‘het deelakkoord zal helpen de relaties tussen beide landen te stabiliseren’. Maar hij sprak niet van een triomf, wel van een nieuw uitgangspunt voor de vervolgonderhandelingen. 

 Handelsdeskundigen denken dat Trump ‘al te veel tijd heeft verspild aan dit deelakkoord’. ‘Hierdoor gaan de echte onderhandelingen pas beginnen in 2020 – het verkiezingsjaar voor Trump’, zei Lu Xiang van het economisch researchbureau van de Chinese Academy of Social Sciences tegen Bloomberg. In het deelakkoord wordt niet gezegd over het grootste irritatiepunt van de Amerikanen (en ook van de Europeanen): de oneerlijke concurrentie van Chinese staatsbedrijven op de wereldmarkt met steun en subsidies van de overheid. 

Brad Setser, een voormalig econoom van het Amerikaanse ministerie van Financiën, zei dat China helemaal niet streeft naar wat de Amerikanen zien als een volledig handelsakkoord. ‘Er is groeiende argwaan over de Amerikaanse kritiek op interne zaken als de rechten van de bevolking van Hongkong en de Oeigoeren. Ik denk niet dat de Chinese regering de staatsgeleide economie zal willen opgeven.’

Meer over