Alleen de VS schrikt van Poetins bankoverval

De Russische president Poetin dreigde deze week buitenlandse banken te verbieden. Groot was de internationale consternatie. Zo niet bij de Nederlandse banken: ‘Het is een non-issue.’..

Wie wil bankieren in Rusland, wordt geen strobreed in de weg gelegd. Bij wijze van spreken dan. ‘Gewoon’ een rechtsvorm oprichten en vervolgens naar de centrale bank voor een vergunning, dat is het devies. Acht banken bewandelden die weg dit jaar, zonder noemenswaardige problemen. In het register van de centrale bank van Rusland staan inmiddels 42 banken die in het bezit zijn van buitenlanders (op een totaal van 1366).

Daaronder bevinden zich de Russische dochters van ABN Amro (sinds 1993) en ING (dat een jaar later een voet aan de grond kreeg in Rusland).

Was de schrik bij hen groot, toen Vladimir Poetin, de president van Rusland, dinsdag aankondigde dat ‘de activiteiten van buitenlandse banken in Rusland beperkt en zo mogelijk verboden moeten worden’?

Nou, niet echt. ‘Ik vrees dat het een non-issue betreft’, zegt de woordvoerster van de ING Groep. Haar collega bij ABN Amro: ‘Dit is niet op ons van toepassing. In Rusland zijn wij een Russische bank, geen buitenlandse bank.’ Poetin is dan ook niet van plan buitenlanders het bankieren in Rusland onmogelijk te maken.

De Russische leider heeft – tijdens een bijeenkomst met topbankiers – alleen het Russische standpunt herhaald in de onderhandelingen die worden gevoerd met de Wereldhandelsorganisatie (WTO) over toetreding van Rusland.

In die onderhandelingen is het vrije verkeer van financiële diensten een heet hangijzer. Een van de aan Rusland gestelde voorwaarden, vooral benadrukt door de Verenigde Staten, is dat het land zonder mankeren banken verwelkomt als die in hun ‘thuisland’ over de benodigde vergunningen beschikken.

Daarmee zou Rusland voor financiële instellingen een van de ruimhartigste landen ter wereld worden. In de Europese Unie is een vergelijkbaar systeem nog maar net voor elkaar. Een bank uit een van de lidstaten kan een zogenoemd Europees paspoort verwerven, waardoor, bij vestiging in een ander EU-land, kan worden volstaan met een melding bij de toezichthouder (veelal de centrale bank). Wel zo handig. Maar bijvoorbeeld een Amerikaanse bank die in Nederland aan de slag wil, moet gewoon het vergunningencircuit induiken. Rusland voelt er niet veel voor het land te worden met ’s werelds soepelste vestigingseisen voor banken.

Poetin vindt dat daarmee de Russische banken oneerlijke concurrentie wordt aangedaan (de administratieve kosten van vergunningen en dergelijke zijn niet overal ter wereld gelijk) en bovendien vreest hij daarmee de strijd tegen (de financiering van) terrorisme en witwassen te dwarsbomen.

Wie wil dat wel: door het hele land verspreide bijkantoortjes van niet onder eigen toezicht staande banken, overal en nergens vandaan? In april, toen de contouren van de WTO-eis duidelijk werden, liet de Russische centrale bank dan ook al weten dat daar nooit sprake van zou kunnen zijn. Poetin heeft dat standpunt dinsdag herhaald.

Meer over