Afrekening met krakerswereld

Koninginnedag is voor de krakers in Nederland een bijzondere dag. Zeventien jaar geleden, in 1980, ontaardde de kroning van Beatrix op 30 april in een veldslag....

Dit was de Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD) ter ore gekomen en die besloot de drukkerij in de Amsterdamse Pijp op 29 april binnen te vallen. De net gedrukte oplage werd in beslag genomen, maar toch slaagde de redactie erin op Koninginnedag het blad aan de man te brengen. In het deze week, op Koninginnedag, verschenen boek Axie! - Herinneringen uit de Amsterdamse kraakbeweging (Contact; 36,90) schrijft Victor Luchteling gedetailleerd hoe dat toen is gegaan .

Luchteling, een pseudoniem, kijkt in het - over het algemeen nogal langdradige - boek terug op zijn jaren in extreem-links Amsterdam. Hij kwam in het actiewezen terecht na de heftige kraakrellen in het begin van de jaren tachtig. Zijn relaas begint halverwege de jaren tachtig, met als hoogte- of liever dieptepunten: de dood van kraker Hans Kok in een politiecel, de inval in de drukkerij en het verstoren van een vergadering van de Centrumpartij en de Centrumdemocraten in Kedichem.

Luchteling wil met Axie! afrekenen met zijn verleden. Hij is naar de kapper geweest en heeft onder de douche gestaan, schrijft hij. De rel in Kedichem in 1986 ging hem te ver. Het hotel waar de ultrarechtse kopstukken vergaderden, ging in vlammen op. De secretaresse van Janmaat sprong van het balkon en is sinds die tijd invalide. De woordvoerder van de actievoerders van toen is nu een 'achterbakse manipulator' geworden, en een 'levensgevaarlijke blaaskaak'. 'Ik begrijp ineens dat ik het werkelijke gevaar in de verkeerde hoek heb gezocht. Het blijkt heel wat dichter bij huis te liggen dan ik ooit voor mogelijk heb gehouden.'

Over de dood van Hans Kok in 1985 en het gedrag van de politie in die periode maakt Luchteling zich nog steeds kwaad. In felle bewoordingen beschrijft hij het gedrag van de politie, dat volgens hem tot de dood van de kraker leidde.

Het zo bijzondere nummer van Bluf! was zo bijzonder niet. Over de geheime BVD-papieren had hij zijn twijfels; ze circuleerden al jaren in het circuit. 'Oudbakken BVD-gelul', noteert hij uit de mond van een actievoerder. De reactie van het gezag op de voorgenomen publicatie was een verrassing.

Luchteling zag de inval gebeuren, toen hij na het drukken van het gewraakte nummer in het krakersrestaurant naast de drukkerij een hapje zat te eten. De agenten namen de hele oplage mee; uiteraard leidde dit tot rellen. Ze verzuimden echter de drukplaten mee te nemen. Toen iedereen was vertrokken, gingen de persen weer draaien. Door de publiciteit rond de inval haalde het blad tijdens de straatverkoop op Koninginnedag een recordoplage.

Marc van den Broek

Meer over