‘Afpersers’ verdienen miljoenen met arrestantenfoto’s op website – nu zijn ze zelf gekiekt

In ruim tien jaar is er een lucratieve industrie rond ontstaan, maar in de Verenigde Staten groeit de weerzin tegen websites die arrestantenfoto’s publiceren. De oprichters van de bekendste website zijn onlangs opgepakt omdat ze goede zaken deden door geld te eisen voor het verwijderen van foto’s van hun site.

Arrestantenfoto’s van twee van de vier vermeende exploitanten van de website Mugshots.com, die geld vraagt voor het van internet verwijderen van politiebeelden van verdachten. Beeld Palm Beach Sheriff’s Office/Broward County Sheriff’s Office
Arrestantenfoto’s van twee van de vier vermeende exploitanten van de website Mugshots.com, die geld vraagt voor het van internet verwijderen van politiebeelden van verdachten.Beeld Palm Beach Sheriff’s Office/Broward County Sheriff’s Office

De ironie kon drie weken geleden niemand ontgaan. Twee mannen die ervan worden verdacht mensen geld af te troggelen door arrestantenfoto’s online te zetten, verschenen zelf met hun politiekiekje online. Thomas Keesee en Sahar Sarid kregen een koekje van eigen deeg nadat ze waren gearresteerd wegens afpersing, het witwassen van zwart geld en identiteitsdiefstal.

Volgens het Openbaar Ministerie van Californië vormt het duo samen met nog twee anderen het brein achter de website Mugshots.com, die elke dag foto’s online zet van mensen die zijn opgepakt door de politie voor een vergrijp. Dat doen ze niet om de samenleving te waarschuwen voor criminelen, zoals ze zelf beweren, maar om geld te vragen om de beelden weer offline te halen.

‘Hier wordt munt geslagen uit de vernedering van een ander’, stelt de Californische aanklager Xavier Becerra. ‘Het is domweg afpersing.’ Over een periode van drie jaar maakten de vier verdachten 175 in Californië woonachtige Amerikanen in totaal 64 duizend dollar (54 duizend euro) afhandig. Landelijk gezien was de opbrengst in diezelfde tijdspanne ruim 2 miljoen dollar, betaald door ruim 5.700 individuen.

Website Tampabaymugshots.com Beeld Internet
Website Tampabaymugshots.comBeeld Internet

Afgezien van de publieke schande veroorzaken de mugshots ook op andere maatschappelijke vlakken schade. Ze kunnen potentiële werkgevers en huisbazen afschrikken en nieuwe vriendschappen op losse schroeven zetten – Ook als de aanklacht is ingetrokken, omdat de politie zich had vergist of vergaloppeerd. Mugshots.com, een van de grootste websites met politiefoto’s, trok zich van zulke juridische nuances niets aan.

Het mug shot of de booking photo is een verschijnsel dat bijna twee eeuwen teruggaat. De oudste bekende arrestantenfoto’s zijn rond 1843 genomen in België, nog geen twintig jaar nadat de fotografie was uitgevonden. Een Franse politiebeambte, Alphonse Bertillon, bedacht in 1888 het format van de hedendaagse arrestantenfoto: een frontale opname van het gezicht en eentje van het profiel.

In de Verenigde Staten behoren de arrestantenfoto’s tot openbare informatie: iedereen mag ze opvragen. Tot twintig jaar terug kwamen de meeste opnamen niet verder dan het plaatselijke sufferdje, maar door de opkomst van internet werden databases van lokale politiekorpsen voor iedereen op afstand toegankelijk. Rond 2006 schoten de websites met arrestantenfoto’s als paddenstoelen uit de grond. Eerst alleen ter vermaak, daarna meer en meer als middel om snel geld mee te verdienen. Alleen al in Florida trekken websites met arrestantenfoto’s dagelijks circa 1.500 beelden uit de databanken van de politie.

Een pagina op de mugshotswebsite van een lokale Amerikaanse krant, de News Herald uit Panama City, zónder verdachte. Beeld News Herald
Een pagina op de mugshotswebsite van een lokale Amerikaanse krant, de News Herald uit Panama City, zónder verdachte.Beeld News Herald

Sommige kranten zijn onder druk van de publieke opinie opgehouden met het automatisch online zetten van arrestantenfoto’s. Vorige week liet Florida Today, een lokaal dagblad dat verschijnt in de regio Brevard County, zijn lezers weten dat zijn fotogalerij met politiekiekjes van verdachten verdwijnt. ‘We vinden dat Florida Today voor meer moet staan dan een digitale parade van mensen op een dieptepunt van hun leven.’

In de loop der jaren hebben steeds meer Amerikaanse staten wetten aangenomen die websites verbieden geld te vragen voor het verwijderen van beelden. Mugshots.com heeft een sluiproute bedacht om dat te omzeilen: de website publiceert wel de foto’s, maar laat slachtoffers op Unpublisharrest.com 399 dollar dokken om ze weg te laten halen. Ook daar komt de Californische aanklager nu tegen in het geweer. Niettemin staat mugshots.com nog steeds online.

Sommige slachtoffers hebben een andere route gekozen om websites als mugshots.com te dwarsbomen. Zij doen een beroep op het portretrecht, een vorm van auteursrecht waarmee vooral beroemdheden voorkomen dat hun tronie voor commerciële doeleinden wordt gebruikt zonder hun toestemming.

In 1976 werd David Bowie na een optreden in Rochester, New York opgepakt wegens verboden drugsbezit. Zijn politiefoto dook later op in de nalatenschap van een politieman. De originele foto werd geveild. Beeld Police Department Rochester N.Y.
In 1976 werd David Bowie na een optreden in Rochester, New York opgepakt wegens verboden drugsbezit. Zijn politiefoto dook later op in de nalatenschap van een politieman. De originele foto werd geveild.Beeld Police Department Rochester N.Y.

Britse politie in opspraak:

De Britse politie kwam in 2015 door oneigenlijk gebruik van arrestantenfoto’s in opspraak: ze had de opnamen zonder toestemming in een database opgenomen voor gezichtsherkenning. ‘Honderdduizenden onschuldigen’ bevinden zich mogelijk in dit bestand, klaagde de toezichthouder op de privacy.

Meer over de gevaren van arrestantenfoto's

Door de mugshot-rage kan iedereen de klos zijn
Eerst stonden alleen beroemdheden met hun politiefoto online. Toen werden mugshotsites een rage en nu kan iedereen de klos zijn.

Het web heeft geen echte delete-knop, en daar wordt misbruik van gemaakt
Het internet, filosofeerde
topman Eric Schmidt van Google in New York, heeft behoefte aan een 'delete'-knop. Een jeugdige zonde moet ons niet tot in lengte van dagen blijven achtervolgen.

Meer over