Adriaan Geuze transformeert Spaanse kust

Architectenbureau West 8 wint prijsvraag voor herinrichting Palma de Mallorca...

Door Caspar Janssen

Biertuinen ingeperkt voor ecologie en duurzaamheid.

De Rotterdamse landschapsarchitect Adriaan Geuze gaat Spanje de weg wijzen bij de revitalisering van de kust en het strandtoerisme. ‘Een voorbeeldproject voor de toekomst van het Spaanse toerisme’, noemde premier Zapatero gisteren Geuzes ambitieuze plan voor de transformatie van het 6 kilometer lange strand bij Palma de Mallorca.

In februari van dit jaar won het ontwerp van Geuzes bureau West 8 de prijsvraag voor de jaarlijks door miljoenen, vooral Duitse toeristen bezochte kuststrook van bijna 15 vierkante kilometer. In december zal West 8, samen met Spaanse partners, een uitgewerkt ‘masterplan’ presenteren. Geuze, vanuit Spanje: ‘Het zal moeilijk worden. Alle ogen zijn op ons gericht en er spelen natuurlijk grote belangen mee.’ De komende maanden gaat West 8 aan de slag om samen met de ondernemers en met de bestuurders een plan te maken ‘waarin gemiddeld genomen iedereen aan zijn trekken komt’.

‘Daarna zal er ruzie en debat zijn en dan komt er volgende zomer een definitief plan. Gelukkig dweept Zapatero met dit project. Ook de minister van toerisme is heel enthousiast.’

Playa de Palma wordt een pilotproject voor de Spaanse regering, die zich zorgen maakt over het stagneren van de groei van het toerisme (bruto 12 procent van de Spaanse economie). Adriaan Geuze: ‘In landen als Turkije, Marokko, Griekenland en Kroatië zie je overal goedkoop zon- en strandtoerisme ontstaan. Dat heeft hier tot debat geleid. De regering heeft nu gezegd: laten we eens wat gaan maken van het toerisme. Zodat het ook over veertig jaar nog wat voorstelt.’

Mallorca, en in navolging daarvan de andere costa’s van het land, moet duurzamer en beter worden, zo is het idee. ‘Niet alleen zon en strand, maar ook natuur en cultuur’, aldus Enrique Ibáñez, die namens West 8 het project coördineert. Adriaan Geuze: ‘Tot nu toe had het toerisme hier maar een identiteit: bier, bier en nog eens bier. Wij hebben een serie identiteiten bedacht. Daarin blijft plaats voor een Duitse straat met biertuinen, maar wel in een afgebakend gebied. Er blijft plaats voor souvenirwinkels, voor patat en bratwurst, maar niet over een lengte van 6 kilometer. Je kunt zo veel andere dingen doen in dit gebied.’

De plannen die, benadrukt Geuze, nog voortdurend aan verandering onderhevig zijn, voorzien onder meer in een herkenbare, autovrije boulevard van mozaïek, met een motief van de posidonia, een zeldzaam zeegras dat voorkomt rond Mallorca. Er moet een tram komen voor een makkelijke verbinding met Palma de Mallorca en ook huurfietsen gaan een belangrijke rol spelen. Het groene achterland wordt veel nadrukkelijker bij het toeristische gebied betrokken en rond de droge rivierbeddingen komen parken.

Als het aan Geuze ligt, komen er sport- en ‘gezondheidsgerelateerde’ centra. ‘Je kunt je voorstellen dat verzekeraars hier bedden kopen omdat mensen hier sneller revalideren dan thuis. De infrastructuur leent zich ervoor. Het vliegveld hier is enorm en ligt vlakbij.’

Ecologie en duurzaamheid zijn sleutelwoorden, wat Geuze betreft. Dat betekent ook dat het niet erg is als er wat minder en duurdere hotelbedden komen. Dat scheelt vliegbewegingen. ‘En de hotels zouden allemaal een ecologisch label moeten voeren. Dat betekent ook dat ze aan afvalrecycling doen en zuinig met water omgaan.’

In het algemeen is het streven om ‘van twee naar drie en van drie naar vier sterren’ te komen. Geuze: ‘Dat wil de hotelsector hier ook wel. Maar de consequentie daarvan is natuurlijk dat een aantal armetierige hotels zal moeten verdwijnen.’

Het slagen van het project, waarvan de kosten nu al op enkele miljarden worden geschat, staat of valt met samenwerking met de private sector. ‘Er is veel geld op Mallorca, jaarlijks wordt hier 11 miljard verdiend met toerisme, maar dat geld wordt maar voor een deel geïnvesteerd. Vooral omdat er nooit een plan was. Dat is er nu wel.’

Volgens Geuze is de discussie over de toekomst van Playa de Palma intussen volop losgebarsten. ‘Het gaat bijvoorbeeld over de palmen die wij bedacht hadden op de boulevard. Sommige mensen zijn roomser dan de paus. Die zeggen: palmen, die horen hier niet, dat is iets voor de Cariben, maar niet voor ons.’

Daartegenover staat het enthousiasme waarmee Geuzes voorstel om het motief van de posidonia in het mozaïek, maar ook in bijvoorbeeld hotelhanddoeken te verwerken, werd ontvangen. ‘Dat was een schot in de roos. Vroeger werd die plant hier als wat bedreigend gezien, omdat de ankers van bootjes erin bleven steken. Maar de Unesco heeft een deel van de zeebodem rondom Mallorca net uitgeroepen tot werelderfgoed, vanwege de posidonia. Daar kun je wat mee. En iedereen vindt het een geweldig plan. Zo heb je voor je het weet een logo voor het hele gebied.’

Meer over