Background

Abonnement op hypotheker is vaak een lege huls

Een op de vijf hypotheekafsluiters neemt een serviceabonnement. Lang niet altijd is duidelijk wat de klant eraan heeft. Consumentenorganisaties raden een kritische houding aan.

Frank van Alphen
null Beeld Peter van Hugten
Beeld Peter van Hugten

Wie een hypotheek afsluit bij een van de grote hypotheekadviesketens krijgt vaak een zogeheten serviceabonnement aangeboden. Voor 10 tot 20 euro per maand mag de klant de hypotheekadviseur bellen met vragen en bestoken met mailtjes. Bovendien checkt de adviseur eens per jaar of je verzekeringen en hypotheek nog passen bij je situatie.

Het serviceabonnement is bedacht omdat adviseurs geen provisie meer ontvangen. Tot 2013 betaalden klanten meestal doorlopende provisie die was versleuteld in de verzekeringspremie. Die betaling gaf recht op de dienstverlening na het sluiten van de hypotheek. Sinds het verbod op provisie bij veel financiële producten is deze geldstroom opgedroogd.

Met name hypotheekadviesketens zoals De Hypotheker, Hypotheekshop, Huis & Hypotheek en Van Bruggen Adviesgroep kwamen met serviceabonnementen. Banken, die goed zijn voor eenderde van de nieuwe hypotheken, kennen meestal geen abonnementen.

Kritisch kijken

Slechts een op de vijf hypotheekafsluiters neemt een abonnement, blijkt uit een recent onderzoek gepubliceerd door de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Volgens de Hypotheekshop, die het abonnement vergelijkt met een APK, is het nog een relatief nieuw product en neemt de belangstelling juist toe. Consumentenorganisaties raden aan kritisch te kijken naar de abonnementen. Zo is het soms vaag wat ze toevoegen aan de nazorg waar een klant toch al recht op heeft.

Over deze onduidelijkheid heeft de Vereniging Eigen Huis (VEH) deze zomer aan de bel getrokken bij de AFM. De VEH vindt dat banken en adviseurs moeten melden op welke kosteloze nazorg de klant mag rekenen. Nu tast de klant vaak in het duister. Dat maakt het lastig te bepalen of een abonnement zin heeft.

Een voorbeeld is de dienstverlening rond het aflopen van de rentevaste periode. De adviseur stuurt een bericht als de rentevaste periode over drie maanden verstrijkt. Dat is mooi, maar klanten die geen abonnement hebben, ontvangen ook zo'n voorstel met nieuwe rentes. De adviseur is immers verplicht klanten tijdig te waarschuwen. Dan hebben ze voldoende tijd zich te oriënteren op andere hypotheekverstrekkers. Een abonnee krijgt begeleiding bij die zoektocht.

Veel huizenkopers hebben na de hectische tijd waarin ze bankafschriften en loonstroken moesten tonen zelden contact met hun hypotheekadviseur. Zolang je de rente en aflossing betaalt, is de bank tevreden. De verzekerde waarde van de inboedelverzekering moet wellicht een keer worden aangepast, maar verder is het vaak rustig aan het hypotheekfront.

Beperkte waarde

Is een serviceabonnement dan niet handig in noodgevallen zoals een scheiding of werkloosheid? De waarde van het abonnement is beperkt in zo'n geval. De abonnee heeft meestal recht op een paar uurtjes advies, maar als de adviseur een nieuwe hypotheek moet afsluiten, begint de meter gewoon weer te lopen. Het abonnement werkt niet als een verzekering die onbeperkt adviesuren uitkeert als de nood aan de man is. Wel geven de duurdere abonnementen van de Hypotheekshop eenmalig recht op 500 euro voor advies bij werkloosheid of scheiding.

In 2013 oordeelde de Consumentenbond dat de abonnementen vaak prijzig zijn. De huizenbezitter die jarenlang 20 euro per maand dokt voor zijn serviceabonnement heeft na vijf jaar 1.200 euro neergeteld. Voor dat bedrag kun je een adviseur zo'n tien uur aan het werk zetten. Verder zitten er zaken in het abonnement die weinig waarde hebben (een nieuwsbrief) of die de klant al elders kan krijgen. Zo kunnen vakbondsleden vaak terecht bij de bond voor hulp bij het invullen van hun belastingaangifte.

Verstoppertje

De Consumentenbond werkt aan een actualisering van het onderzoek. Het valt de onderzoekers op dat veel hypotheekadviseurs weinig kwijt willen over hun abonnementen. 'De adviesketens spelen verstoppertje. Zo zegt één adviesketen dat hun abonnement niet past in een tabel', aldus een woordvoerder van de bond.

Lang niet iedereen vindt een financiële afweging het belangrijkste bij een abonnement, blijkt uit het AFM-onderzoek. De helft van de sluiters van een abonnement noemt een veilig en prettig gevoel als reden voor de aanschaf. Eenderde verwacht dat ze goedkoper uit zijn dan wanneer ze af en toe betalen voor advies.

Bijna een op de tien serviceabonnees zegt dat hij het abonnement moest afsluiten van zijn adviseur. Dat is tegen de regels. De AFM stelt dat een negatieve opt out (je moet actie ondernemen om te voorkomen dat je vast zit aan een abonnement) verboden is.

Meer over