Analyse

ABN Amro vliegt uit de AEX: symbool voor teloorgang banken?

In het tijdperk voor de financiële crisis wilde ABN Amro de wereld veroveren, nu degradeert de bank uit de AEX. Met dank aan de grootste eigenaar: de Nederlandse staat.

Het hoofdkantoor van ABN Amro aan de Zuid as in Amsterdam.  Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
Het hoofdkantoor van ABN Amro aan de Zuid as in Amsterdam.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Nee, bezweert ABN Amro zelf: het feit dat de bank deze maand verdwijnt uit de AEX, de belangrijkste Nederlandse beursindex, is een technische exercitie. ‘Het is een fact of life, we hebben het ermee te doen’, zegt een woordvoerder. ‘Maar voor ons als bank, en hoe we met onze klanten omgaan, verandert het helemaal niets.’

Dat klopt, maar aan de jaarlijks door beursexploitant Euronext uitgevoerde herweging wordt wel degelijk symbolische waarde toegeschreven. De AEX bestaat uit de 25 grootste beursgenoteerde Nederlandse bedrijven. Die lijst zegt dus iets over de krachtsverhoudingen in de economie. Welke sectoren en bedrijven gaat het voor de wind, en wie boet er aan belang in?

Radicale afslankkuur

Vanaf maandag 22 maart maken ABN Amro en biotechnologiebedrijf Galapagos deel uit van de Midkap-index. Dat is het thuishonk van de 25 middelgrote beursgenoteerde bedrijven. Hun plek wordt ingenomen door chiptoeleverancier BE Semiconductor Industries (Besi) en verlichtingsproducent Signify.

Toen industrieel icoon General Electric in 2018 uit de toonaangevende Dow Jones verdween, zagen analisten dat als een teken dat de oude economie definitief heeft afgedaan. Wellicht staat ook het verdwijnen van ABN Amro uit de AEX voor iets breders. Terwijl alles wat de naam heeft ‘tech’ te zijn groeit, krimpen de banken. Vorige maand kondigde de Rabobank aan 5.000 banen te schrappen. Eerder maakte ING al bekend dat het gaat saneren – wereldwijd vallen 1.000 ontslagen. Bij ABN Amro zal 15 procent van alle werknemers vertrekken. De bank maakte afgelopen jaar verlies. In november werd het prestigieuze hoofdkantoor op de Amsterdamse Zuidas in de etalage gezet.

Die radicale afslankkuur is volgens de financiële instellingen nodig omdat hun verdienmodel onder druk staat. Ze hebben last van de lage rente en digitalisering. Het contact met klanten beperkt zich zo tot het meest noodzakelijke, waardoor deze minder makkelijk zijn te verleiden met andere producten die de bank aanbiedt.

Bovendien is er steeds meer concurrentie, bijvoorbeeld bij hypotheken. Die worden ook verstrekt door pensioenfondsen en verzekeraars. Digitale betaaldiensten zoals Mollie en Adyen zijn geduchte concurrenten op het gebied van betalingsverkeer. Veelzeggend is dat Adyen op de beurs inmiddels meer waard is dan ABN Amro en ING samen.

Heen-en-weer club

Het goede nieuws voor ABN Amro: de Euronext-weging is een momentopname. Op één peildatum wordt gekeken welke bedrijven het grootst zijn, gemeten naar de waarde van de vrij verhandelbare aandelen. Bij de staatsbank is dat aantal aandelen zeer beperkt. De Nederlandse overheid bezit nog altijd 57 procent. De laatste keer dat zij een pluk aandelen verkocht, was in september 2017. Mocht een nieuw kabinet het roer omgooien en besluiten vaart te maken met de privatisering, dan kan ABN Amro in theorie terugkeren naar de AEX, bevestigt een woordvoerder van Euronext.

Door die methodiek kan de bank zomaar het FC Volendam van de Nederlandse beurs worden. Dat voetbalelftal degradeerde én promoveerde zo vaak dat het een geuzennaam kreeg: ‘de heen-en-weer club’.

Daler: Galapagos

Het biotechnologiebedrijf gold twee jaar geleden nog als potentieel beurskampioen en snelde Philips voorbij in beurswaarde. Maar het bleek een valse belofte. Galapagos kondigde medicijnen aan voor allerlei ziektes en kwalen, maar moest het onderzoek naar een aantal stopzetten. Ook zette de Amerikaanse geneesmiddelenwaakhond FDA een streep door een reumamedicijn dat miljarden had moeten opbrengen in de Verenigde Staten.

Stijger: Besi

Het in het Gelderse Duiven gevestigde BE Semiconductor Industries, oftewel Besi, profiteert van het enorme tekort aan chips. Het in 1995 opgerichte bedrijf telt zo’n 1.600 werknemers. Zij maken verpakkingsmachines voor de halfgeleiderindustrie. Die zorgen ervoor dat de kwetsbare chips geseald worden. Op die manier kunnen ze goed beschermd in een smartphone of tablet worden gemonteerd. De orders stromen binnen. Onder meer de auto-industrie staat te springen om chips.

Stijger: Signify

Met Signify keren de lampen van Philips terug in de AEX. De lichttak werd in 2016 als Philips Lighting naar de beurs gebracht. Twee jaar later veranderde het bedrijf, goed voor 38 duizend werknemers, zijn naam in Signify. De ambities van het concern gaan verder dan huis-tuin-en-keukenpeertjes. Zo wordt de zorgmarkt aangeboord met onder andere desinfecterende lampen. En Signify zet fors in op intelligente verlichting voor het Internet of Things.

Meer over