NIEUWSECONOMIE

Aantal ontslagaanvragen verdubbeld

Het aantal ontslagaanvragen is in oktober meer dan verdubbeld. Werkgevers vroegen voor ruim 4.600 vaste werknemers gedwongen ontslag aan bij het UWV. In september waren dat er 2.100.

De nachtclub Basis is al maanden gesloten. Door het coronavirus is het nog onduidelijk wanneer de discotheken en nachtclubs weer open mogen. Beeld ANP
De nachtclub Basis is al maanden gesloten. Door het coronavirus is het nog onduidelijk wanneer de discotheken en nachtclubs weer open mogen.Beeld ANP

Sinds de uitbraak van de coronacrisis ligt het aantal ontslagaanvragen 2,3 keer zo hoog als vorig jaar. Verreweg de meeste aanvragen komen uit de horeca, gevolgd door de detailhandel en zakelijke dienstverlening. Eenderde van de aanvragen komt uit Amsterdam. Dat blijkt uit cijfers die de Volkskrant heeft opgevraagd bij uitkeringsinstantie UWV. Door de bank genomen worden er twee tot drie werknemers per werkgever ontslagen.

De toename van het aantal ontslagaanvragen in oktober is volgens Sjef Roovers, manager arbeidsjuridische dienstverlening bij het UWV, te verklaren door het aflopen van het tweede steunpakket. ‘Dat is het moment waarop werkgevers de balans opmaken: houd ik het nog even vol of ga ik toch over op ontslag?’ Dat gebeurde ook na het verstrijken van het eerste steunpakket in juni, toen werd voor 4.470 vaste krachten toestemming voor ontslag aangevraagd.

Doordat de coronamaatregelen deze zomer werden versoepeld, volgde op die piek een gedeeltelijk economisch herstel. Maar Roovers betwijfelt of dat nu ook zal gebeuren. Voorlopig hebben we immers nog te maken met een gedeeltelijke lockdown. ‘Sinds oktober krijgen we substantieel meer aanvragen, ruim duizend per week. We hebben voldoende mensen aangetrokken om dat volume te kunnen blijven afhandelen.’

null Beeld

De laatste keer dat deze aantallen werden bereikt was in 2013, toen de kredietcrisis toesloeg op de arbeidsmarkt. Toen schommelde het aantal ontslagaanvragen rond de zesduizend. Toch laten de cijfers zich niet vergelijken. Sinds de invoering van de Wet werk en zekerheid in 2015 worden namelijk steeds meer ontslagen buiten het UWV om geregeld. Doordat nu wettelijk is vastgelegd hoe hoog de ontslagvergoeding moet zijn, komen werknemer en werkgever er vaak onderling uit en hoeft er geen ontslagvergunning worden aangevraagd.

Wel moeten bedrijven die van plan zijn meer dan twintig werknemers te ontslaan melding daarvan doen bij het UWV. In zowel september als oktober ging het om 38 bedrijven die in totaal respectievelijk 4.103 en 3.086 vaste werknemers wilden ontslaan, onder meer Heineken en danceorganisatie ID&T kondigden grote reorganisaties aan. Vaak zit tussen zo’n melding en het daadwerkelijke ontslag een paar maanden.

Geen sociaal plan

Die tijd kan bijvoorbeeld worden gebruikt om met de vakbonden te onderhandelen over een sociaal plan. Volgens FNV-arbeidsvoorwaardencoördinator Zakaria Boufangacha gebeurt dat nu nog nauwelijks. ‘Het verlies aan werkgelegenheid wordt ook bij grote ontslagrondes nog vooral opgevangen met individuele afspraken’, zegt hij. ‘Daar zijn wij kritisch over. Bij Uber zag je bijvoorbeeld dat werknemers onder druk werden gezet om de voorwaarden te accepteren.’

Hoewel de cijfers van UWV erop wijzen dat de coronacrisis ook de vaste werknemer niet spaart, vindt Boufangacha het te vroeg om te spreken van een ontslaggolf. Dat is volgens hem te danken aan de royale overheidssteun die nog altijd 379 duizend banen overeind houdt. Al heeft hij daarbij wel een kanttekening: ‘Voor de flexwerker is die golf al wél in maart begonnen.’

Een dezer dagen beslist het kabinet of het de geplande versobering van de coronasteun per januari doorzet. Het Centraal Planbureau pleitte er in zijn Novemberraming voor dat wel te doen. Want ook bedrijven die niet meer levensvatbaar zijn ontvangen nog altijd steun. Werkgevers en werknemers zijn fel tegen. ‘Als ik de virologen hoor is er licht aan het einde van de tunnel’, zegt Boufangacha. ‘Als je bij het naderen van de finish de steun te snel afbouwt en bedrijven toch moeten reorganiseren, heb je al het geld voor niets uitgegeven.’

Verder lezen

Het kabinet wilde met de NOW-regeling massawerkloosheid voorkomen. Toch gingen er 181 duizend banen verloren bij NOW-bedrijven.

‘Geen zorgen, er gaat vast iets mis’, zei UWV-voorzitter Fred Paling bij de opening van het noodloket in april.

Bij dit loket komen de werkgevers terecht die steun dreigen mis te lopen. ‘Mensen zijn radeloos, ze zien hun levenswerk instorten.’

Meer over